پیامد‌های ناخواسته جنگ آمریکا و ایران برای دفاع و امنیت چیست؟

اگرچه آمریکا و رژیم صهیونیستی ممکن است پیروزی نظامی بر ایران را اعلام کنند؛ اما کارزار آنها، این خطر را ایجاد کرده که ابزار اصلی تقابل ایران از فعالیت‌های نظامی کلاسیک، به سمت استفاده گسترده‌تر از تهدیدات ترکیبی تغییر یابد.

کد خبر: ۸۲۷۱۸۴

تاریخ: ۲۵ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۴

به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس: اگرچه آمریکا و رژیم صهیونیستی ممکن است پیروزی نظامی بر ایران را اعلام کنند؛ اما کارزار آنها، این خطر را ایجاد کرده که ابزار اصلی تقابل ایران از فعالیت‌های نظامی کلاسیک، به سمت استفاده گسترده‌تر از تهدیدات ترکیبی تغییر یابد. تهدیدات ترکیبی شامل مواردی مانند ترور، حملات سایبری، خرابکاری، عملیات روانی و اجبار اقتصادی است که به ایران ابزاری نامتقارن برای تحمیل هزینه به دشمنان در کنار فعالیت‌های نظامی مرسوم می‌دهد.

سوق دادن ایران به سمت استفاده بیشتر از تهدیدات ترکیب

ایران سابقه قابل‌توجهی در تهدیدات ترکیبی در غرب آسیا، اروپا و اخیراً در آمریکا دارد که به گسترش نفوذ جهانی‌اش کمک کرده است. این تغییر رویکرد به نفع ایران خواهد بود: حکومت ایران شبکه گسترده‌ای از بازیگران نیابتی را در اختیار دارد که مایِل و قادر به انجام این نوع حملات به نمایندگی از آن هستند و در هر دو حوزه فیزیکی و دیجیتال حضور دارند.

یکی از پیامد‌های بحرانی این وضعیت، انتقال تهدید از میدان نبرد نظامی به فضای غیرنظامی است؛ به‌ویژه در مناطقی که آسیب‌پذیری آمریکا در آنها زیاد است. این جنگ در میان جمعیت دوقطبی شده داخل آمریکا محبوبیتی ندارد و این امر آسیب‌پذیری آمریکا را در برابر عملیات‌های اطلاعاتی ایران که در آن مهارت دارد را افزایش می‌دهد. همچنین ظهور بازیگران «گرگ تنها» در فضای تروریسم، دفاع در برابر افراد مرتبط با ایران یا افرادی که بر اثر درگیری‌های اخیر، افراطی شده‌اند را دشوارتر می‌کند.

آمریکا به‌ویژه در فضای سایبری آسیب‌پذیر است. با وجود نمایش قدرت سایبری تهاجمی در مراحل اولیه، آمریکا در حوزه دفاع سایبری دچار ضعف است. در حال حاضر، آژانس امنیت سایبری و زیرساخت (CISA)، به دلیل کاهش بودجه و نیرو، تنها با ۳۸ درصد از ظرفیت کارکنان خود فعالیت می‌کند. بخشی از استراتژی ایران، افزایش هزینه برای کشور‌های متخاصم از طریق هدف قرار دادن شهروندان و کسب‌وکار‌های آنها با حملات سایبری است؛ اتفاقی که هم‌اکنون علیه زیرساخت‌های حیاتی آمریکا و شرکت‌هایی مانند لاکهید مارتین آغاز شده است.

نیکیتا شاه؛ پژوهشگر ارشد برنامه اطلاعات، امنیت ملی و فناوری

داده‌ها؛ منبع برتری و آسیب‌پذیری در جنگ‌های معاصر

این درگیری، بر مرکزیت داده‌ها در جنگ‌های نوین تأکید دارد. در چهار سال گذشته، جهان با مشاهده جنگ اوکراین در این فکر بود که آیا رویکرد فناوری محور به جنگ، شیوه‌ای جدید است یا صرفاً مختص آن درگیری. اکنون پاسخ روشن است: در بخشی دیگر از جهان، با جنگجویان و اهدافی متفاوت، داده‌ها، هوش مصنوعی و پهپاد‌ها برای موفقیت در میدان نبرد حیاتی بوده‌اند. این سبک از جنگ ماندگار است. با این حال، ثابت شد که داده‌ها یک آسیب‌پذیری بزرگ نیز هستند؛ به‌ویژه برای شرکت‌های فناوری.

اوکراین در اوایل تهاجم روسیه، داده‌های ملی خود را به خارج از کشور منتقل کرد که اقدامی حیاتی برای تاب‌آوری آن بود. روسیه به مراکز داده در کشور‌های ناتو حمله نکرد؛ اما ایران چنین ملاحظه‌ای ندارد. ایران صراحتاً مراکز داده را در کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس، از جمله امارات و بحرین هدف قرار داده است. حمله به مراکز داده، سه هدف را دنبال می‌کند: آسیب به اقتصاد منطقه؛ مختل کردن جنگ‌افزار‌های مبتنی بر هوش مصنوعی آمریکا؛ و ارسال این پیام به واشنگتن که شرکت‌هایی مانند آمازون و مایکروسافت، اکنون اهداف استراتژیک هستند.

امیلی هاردینگ؛ معاون بخش دفاع و امنیت

تحکیم اتحاد‌های بین‌المللی علیه ایران

روابط بلندمدت آمریکا با عربستان سعودی، امارات، قطر و کویت، می‌تواند به شکلی غیرمنتظره آسیب ببیند. همه آنها به لحاظ روانی و فیزیکی مورد حمله قرار گرفته‌اند. تصور می‌شد که این کشور‌ها ممکن است جهت‌گیری استراتژیک خود را از آمریکا دور کرده و به سمت چین متمایل شوند؛ اما احتمالاً چنین نخواهد شد.

ایران به همسایگانی حمله کرد که آشکارا اعلام کرده بودند، می‌خواهند از این جنگ دور بمانند. حمله به تأسیسات نفتی و آب‌شیرین‌کن‌ها به آنها ثابت کرد که ایران رویکردی تهدیدآمیز نسبت به آنها اتخاذ کرده است. برای کشور‌های خلیج‌فارس، آمریکا شاید متحدی ایده‌آل نباشد؛ اما در کنار رژیم صهیونیستی، بهترین گزینه موجود برای مقابله با ایران است. یکی از پیامد‌های جالب توجه، احتمال سرمایه‌گذاری کلان کشور‌های خلیج‌فارس در صنعت دفاعی اوکراین است. اوکراین تجربه عمیقی در مقابله با حملات پهپادی و موشکی دارد و می‌تواند تجهیزات و تخصص لازم را به این کشور‌ها ارائه دهد.

الیوت کوهن

روسیه از تقسیم شدن تمرکز آمریکا بهره می‌برد

درگیری آمریکا و ایران دستاورد‌های استراتژیک کوتاه‌مدتی را نصیب مسکو کرده است. این وضعیت فضای استراتژیکی برای روسیه ایجاد می‌کند تا ابتکار عمل را در اوکراین دوباره به دست بگیرد. از آنجایی که توجه نظامی، پهنای باند اطلاعاتی و مهمات آمریکا به سمت غرب آسیا منحرف شده، فوریت سیاسی پیرامون اوکراین ضعیف شده است. هم‌زمان، افزایش قیمت جهانی انرژی، اقتصاد جنگی روسیه را تقویت می‌کند. پیش‌بینی می‌شود روسیه در سال ۲۰۲۶ بین ۴۵ تا ۱۵۱ میلیارد دلار درآمد بودجه‌ای اضافی کسب کند که مستقیماً ماشین جنگی مسکو را در اوکراین تأمین مالی می‌کند. این درگیری همچنین باعث تحکیم محور روسیه – ایران - چین و تبادل تاکتیک‌های جنگی میان آنها می‌شود.

کاترینا بوندار؛ پژوهشگر مرکز هوش مصنوعی

انسجام فراآتلانتیک تحت فشار قرار دارد

درگیری آمریکا و ایران، فشار بیشتری بر انسجام اتحاد فراآتلانتیک وارد می‌کند. آمریکا بدون مشورت با شرکای ناتو، حملات خود را آغاز کرد و دولت‌های اروپایی را با سؤالات دشوار داخلی مواجه کرد. افکار عمومی اروپا نسبت به مداخلات نظامی در غرب آسیا به‌شدت بدبین است. درگیری که به‌صورت جمعی درباره آن تصمیم‌گیری نشده، خطر تبدیل شدن به درگیری را دارد که هزینه‌های آن مانند چالش‌های امنیتی، جریان پناه‌جویان و اختلال اقتصادی به‌صورت جمعی پرداخت می‌شود. همچنین کاهش ذخایر موشک‌های پدافند هوایی آمریکا باعث شده تا تحویل سفارش‌های اروپایی برای اوکراین با تأخیر مواجه شود که این امر قابلیت اطمینان به آمریکا به‌عنوان ضامن امنیت را زیر سؤال می‌برد.

جاناتان بورچل؛ پژوهشگر مهمان برنامه اروپا، روسیه و اوراسیا

تنگه هرمز و افشای ضعف نیروی دریایی آمریکا

بسته شدن پنج‌هفته‌ای تنگه هرمز، غیرمنتظره بود. ایران با نیروی دریایی آمریکا همان کاری را کرد که اوکراین با نیروی دریایی روسیه انجام داد: اعمال کنترل بر یک آبراه کلیدی، بدون داشتن کشتی‌ها و هواپیما‌های یک نیروی دریایی متعارف. قدرت عظیم نیروی دریایی آمریکا در این مأموریت کلیدی ناتوان ماند. این یک شکست آشکار در جنگی است که در سایر بخش‌های نظامی مانند برتری هوایی، به‌خوبی پیش رفته بود. شکست در تأمین امنیت تنگه هرمز، دولت آمریکا را وادار کرد تا به‌عنوان تنها ابزار فشار باقی‌مانده، نیروگاه‌ها، پل‌ها و تأسیسات نفتی ایران را تهدید کند. این ناتوانی دریایی، تلاش‌های مکرر دولت برای دست‌یابی به یک توافق مطلوب را تضعیف کرده است.

این اندیشکده، در تحلیلی، پیامد‌های ناخواسته جنگ ایران و آمریکا را بررسی می‌کند. در همین راستا ایران شاید از جنگ مستقیم فاصله بگیرد و بیشتر بر حملات سایبری، ترور و خرابکاری تکیه کند. این موضوع آسیب دیدن آمریکا را از لحاظ سایبری آن هم با کاهش توان سازمان امنیت سایبری CISA تقویت می‌کند. حملات ایران به همسایگان خود، آنها را نسبت به ایران بدبین‌تر کرده و احتمال تقویت روابط امنیتی این کشور‌ها با آمریکا و رژیم صهیونیستی را افزایش می‌دهد. احتمال سرمایه‌گذاری کشور‌های خلیج‌فارس در صنعت دفاعی اوکراین نیز مطرح شده است.

این اندیشکده همچنین مدعی است که روسیه از کاهش تمرکز آمریکا بر اوکراین سود برده و درآمد نفتی بالا، اقتصاد آن را تقویت کرده است. در اروپا، اقدام آمریکا باعث نگرانی متحدان ناتو شده و گمانه‌زنی‌ها برای استقلال دفاعی اروپا را افزایش داده است. بسته شدن پنج‌هفته‌ای تنگه هرمز، هم ضعف غیرمنتظره نیروی دریایی آمریکا را آشکار کرد و هم دست ایران را هم در مذاکرات تقویت نمود. در هر بخش این گزارش، تحلیل یکی از کارشناسان بخش دفاع اندیشکده مرکز مطالعات و امنیت بین‌الملل، درباره پیامد‌های ناخواسته این جنگ، قرار داده شده است.

مارک کانسیان؛ مشاور ارشد بخش دفاع و امنیت

انتهای پیام/ ۱۳۴