یادداشت/

تاب‌آوری ایرانیان در سایه فشارها؛ واقعیتی ملموس از دل زندگی روزمره

جامعه ایران پیش‌تر نیز دوره‌های سختی را پشت سر گذاشته و همین سابقه، نوعی «اعتماد به توان عبور از بحران» ایجاد کرده است.

کد خبر: ۸۲۷۵۲۱

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۴۰۵ - ۲۰:۲۳

گروه جامعه دفاع‌پرس-میثم ترکیان؛ اگر از فاصله دور به وضعیت ایران نگاه شود، شاید «جنگ اقتصادی» مفهومی انتزاعی به نظر برسد؛ اما برای مردم داخل کشور، این وضعیت سال‌هاست که به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است. از نوسان قیمت‌ها گرفته تا محدودیت‌های دسترسی به برخی کالاها، جامعه ایرانی عملاً در حال تجربه نوعی سازگاری تدریجی با فشار‌های بیرونی است—و همین تجربه، پایه اصلی تاب‌آوری امروز را شکل داده است.

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این تاب‌آوری را می‌توان در تغییر سبک زندگی مردم دید. خانواده‌ها به‌مرور یاد گرفته‌اند چگونه هزینه‌ها را مدیریت کنند، الگو‌های مصرف را تغییر دهند و در مواقع لزوم، جایگزین‌های داخلی را انتخاب کنند. این تغییرات، صرفاً واکنشی موقتی نبوده، بلکه به نوعی «مهارت اجتماعی» تبدیل شده است؛ مهارتی که در شرایط بحرانی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند.

در کنار این، شبکه‌های غیررسمی حمایتی در جامعه ایران همچنان فعال و مؤثرند. روابط خانوادگی، دوستی‌ها و حتی ارتباطات محلی، در بسیاری از مواقع به کمک افراد آمده‌اند؛ از قرض‌های کوچک گرفته تا اشتراک منابع و فرصت‌های شغلی. این سرمایه اجتماعی، اگرچه کمتر در آمار‌های رسمی دیده می‌شود، اما در عمل یکی از ستون‌های اصلی تحمل فشار‌های اقتصادی بوده است.

تجربه تاریخی نیز عامل مهم دیگری است. جامعه ایران پیش‌تر نیز دوره‌های سختی را پشت سر گذاشته و همین سابقه، نوعی «اعتماد به توان عبور از بحران» ایجاد کرده است. بسیاری از مردم می‌دانند که شرایط دشوار پایدار نیست و همین نگاه، به حفظ آرامش نسبی در بزنگاه‌ها کمک می‌کند.

در عین حال، نمی‌توان از نقش ظرفیت‌های داخلی غافل شد. در سال‌های اخیر، در حوزه‌هایی مانند تولید برخی کالا‌های صنعتی، دارو و خدمات فنی، پیشرفت‌هایی حاصل شده که تا حدی وابستگی به خارج را کاهش داده است. این روند، هرچند کامل نیست، اما نشان می‌دهد که در دل محدودیت‌ها، امکان رشد نیز وجود دارد.

با همه اینها، تاب‌آوری به معنای بی‌هزینه بودن شرایط نیست. فشار اقتصادی بر معیشت مردم واقعی است و ادامه‌دار شدن آن می‌تواند این ظرفیت را تضعیف کند. بنابراین، حفظ این تاب‌آوری بیش از هر چیز به مدیریت درست شرایط، کاهش نااطمینانی و تقویت امید در جامعه وابسته است.

در نهایت، آنچه امروز در ایران دیده می‌شود، صرفاً تحمل فشار نیست، بلکه نوعی «سازگاری فعال» است؛ فرآیندی که در آن مردم، با وجود محدودیت‌ها، راه‌هایی برای ادامه زندگی و حفظ ثبات نسبی پیدا کرده‌اند. این واقعیت، اگرچه کمتر در روایت‌های بیرونی دیده می‌شود، اما از درون جامعه به‌وضوح قابل لمس است—سرمایه‌ای اجتماعی که در شرایط بحرانی، اهمیت آن بیش از هر زمان دیگری آشکار می‌شود.

انتهای پیام/955