یادداشت؛

الگوی اسلامی ایرانی – پیشرفت و تکیه بر اندیشه اسلامی

از آنجایی که الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت، یک الگو منبعث از ارزش های اسلامی و آموزه های گوهربار آن است، ناگزیر برای تدوین و اجرایی شدن، نیازمند فکرهای اسلامی و ارزشی و فرهنگ اسلام ناب است.

کد خبر: ۸۸۸۷

تاریخ: ۱۳ دی ۱۳۹۲ - ۱۰:۱۳

خبرگزاری دفاع مقدس: نظام های سیاسی برای دست یابی به رشد و تعالی مدنظر خویش نیازمند نقشه راه و الگویی هستند که بر طبق اهداف ترسیم شده در آن و چشم اندازهای مطلوب، بتوانند وضعیت دلخواه مردم را تحصیل نمایند. جمهوری اسلامی ایران هم برای دست یابی به پیشرفت و توسعه مطلوب خویش، ناگزیر است که الگویی را برگزیند. الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت به مثابه بدیلی برای توسعه های غربی، می تواند راهگشای ایران در مسیر توسعه باشد.

حال باید توجه داشت که جمهوری اسلامی ایران هم برای رسیدن به تعالی و پیشرفت نیازمند الگوی بومی و ارزشی است و الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت اشاره به الگویی دارد که برآمده از نیازهای ایران و براساس مقتضیات فرهنگی و اسلامی است و توسط متفکران ایرانی طراحی می شود.

الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت همانند سایر الگوهای رایج توسعه، برای عملیاتی شدن نیازمند داشتن یک سری اصول، شرایط و ملاحضات است.

با این تفاسیر، برای اینکه به این الگوی مناسب دست یابیم باید به برخی ملاحضات توجه کنیم؛

1) این الگو مثل سایر الگوها نیازمند تقویت مباحث تئوریک و نظری است: یعنی باید مجامع علمی و دانشگاهی با همکاری یکدیگر بتوانند چارچوب های نظری این الگو را استخراج نمایند و از این طریق بتوانند برای آن حدود و ثغور مشخص نمایند.

2) باید از همه ی مسئولان برای اجرایی کردن این الگو بهره گرفت: به عبارتی دیگر این الگو برای همه ی مردم است و نه طیف خاصی از جامعه. از این رو برای پیاده کردن آن، همه سهیم هستند، اما از آنجایی که برخی افراد، سمت های اجرایی و پست های کلیدی در کشور داشته و دارند به صورت ملموسی با مشکلات، ظرفیت ها و کاستی ها آشنا هستند. در این مسیر می توان از توانایی های فکری و اجرایی مسئولان کشوری پس از انقلاب بهره گرفت و با همفکری آنها، برنامه و الگویی متقن و راهبردی تر تدوین نمود.

3) شناخت ظرفیت های بومی: الگوی پیشرفت در اولین مرحله برای کشور ایران مطرح شده است و بعد از اجرایی شدن می تواند به سایر کشور های در حال توسعه صادر شود. از آنجایی که این الگو برای ایران تدوین می شود باید سعی شود نسبت به ظرفیت های موجود در جامعه شناخت حاصل آید و سعی شود با بهره گیری از این ظرفیت های بومی، مشکلات را رتق و فتق نمود.

4) همکاری مسئولان و آحاد ملت: از آنجایی که الگوی پیشرفت نیازمند همکاری و مساعدت همه ی آحاد جامعه است بنابراین باید سعی نمود برای اجرایی شدن بهتر این الگو، میان مردم و مسئولان اجرایی کشور، یک روحیه ی تعاون و همکاری ایجاد نمود، زیرا با وجود مناقشات، منازعات و عدم درک متقابل میان گروه های متنوع داخلی، نمی توان به اهداف مورد نظر و پیشرفت مدنظر دست یافت.

5) توجه به تمامی ابعاد پیشرفت: در الگوی مطرح شده، برخلاف الگو و مدل های رایج توسعه که بر ابعاد مادی توسعه توجه دارند، بر هر دو بعد پیشرفت توجه می شود. یعنی هم بعد مادی پیشرفت و هم بعد معنوی پیشرفت مورد نظر است. از این رو چون تاکید بر یک بعد از پیشرفت سبب نابسامانی در الگو می گردد، باید تلاش نمود به تمامی ابعاد مادی و معنوی پیشرفت توجه نمود.

6) فراهم نمودن الزامات الگو: برای اینکه الگوی پیشرفت اسلامی بتواند به درستی اجرایی شود نیازمند الزاماتی است که باید مهیا و فراهم شود. از جمله الزامات این الگو می توان به الزامات فرهنگی، امنیتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی اشاره نمود. با تلاش های جهاد گونه باید الزامات لازم و امنیت را در عرصه های فوق فراهم نمود.

7) حرکت در جهت استقلال و خودکفایی: زمانی می توان به یک الگوی بومی دست یافت که در عرصه های مختلف سیاسی و اقتصادی به استقلال و خود کفایی رسید و به عبارت دیگر،  تا زمانی که یک کشور به جهان خارج وابستگی شدیدی داشته باشد نمی تواند به سمت الگو بومی پیشرفت حرکت کند و لازمه ی حرکت اولیه به سمت پیشرفت بومی، داشتن استقلال سیاسی و خود کفایی اقتصادی است.

8) پالایش فکری و فرهنگیک: از آنجایی که الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت، یک الگو منبعث از ارزش های اسلامی و آموزه های گوهر بار آن است، ناگزیر برای تدوین و اجرایی شدن، نیازمند فکرهای اسلامی و ارزشی و فرهنگ اسلام ناب محمدی است و در این مسیر باید فکرهای  تقلیدی  و دارای ارزش منحط غربی را پالایش نمود و الگو را از دیدگاه های مادی و تقلیدی مبرا ساخت و در عین حال جامعه را برای پذیرش این الگو مهیا نمود.

9) لزوم حرکت تدریجی و با ظرافت: رسیدن به پیشرفت و توسعه، امری زمانبر و تدریجی است. به عبارتی دیگر پیشرفت امری نیست که آنی و سریع حاصل آید بلکه در بستر زمان شکل می گیرد و هر گونه حرکت عجولانه و سریع در رسیدن به آن می تواند این برنامه و سند بلند مدت را با مشکل مواجه سازد. پس برای رسیدن به این گونه الگوی راهبردی باید با برنامه، دقت، ظرافت و تحمل عمل کرد تا ضریب خطاها را کاهش داد .

10) ایجاد شرایط مناسب برای شکل گیری عدالت: الگوی پیشرفت عدالت پایه است و مهمترین رکن این الگو، عدالت محوری است. بنابراین برای رسیدن به الگو باید عدالت را در جامعه مهیا نمود و در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی باید آن را رعایت نمود. در عین حال رسیدن به اهداف این الگو باید بر شاخص ها و مؤلفه های عدالت بیفزاید.

11) اهمیت دادن به ارزش ها: الگوی پیشرفت یک الگوی منبعث از ارزش های اسلامی است و از بطن آموزه های اسلامی بیرون آمده است و هیچ منافاتی بین الگو و ارزش های الهی وجود ندارد. باید به ارزش های الهی مثل دین داری، ایمان، دوری از اسراف و تجمیل، سلامت دینی و اخلاقی زمامداران، آزادی فکر، ایجاد عدالت، توجه به امور وحیانی و غیره توجه کرد و آنها را تقویت نمود. هر اقدامی در راه توسعه اقتصادی و آبادسازی کشور، در صورتی با توفیق همراه خواهد بود که از تفکر و اصول اسلامی مایه بگیرد.