ظریف سند الحاق ایران به آسه‌آن را امضا می‌کند

دکتر محمدجواد ظریف سند الحاق ایران به پیمان مودت و همکاری آسه‌آن را 16 شهریور 1395 در لائوس امضاء می‌کند.

کد خبر: ۹۸۶۳۲

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۶:۴۰

به گزارش گروه اخبار داخلی  دفاع پرس، پیمان مودت و همکاری آسهآن که به پیمان اول بالی نیز شهرت دارد، در فوریه سال 1976 توسط کشورهای اندونزی، مالزی، تایلند، فیلیپین و سنگاپور که در آن زمان اعضای آسهآن را تشکیل میدادند، به امضا رسید. سایر اعضای آسهآن بهتدریج و بعد از عضویت در آسهآن این پیمان را امضا کردند. معاهده مذکور در واقع دستور کاری برای رفتار دولتهای عضو آسهآن با یکدیگر بوده و دو اصل حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات و مداخله نکردن در امور داخلی یکدیگر مورد توجه جدی آن است.

مهمترین هدف این معاهده تلاش کشورهای عضو برای برقراری صلح دائمی، همبستگی و اتحاد همیشگی و همکاریهای مردمی بوده است. بر اساس مفاد این معاهده، امضاکنندگان آن باید اختلافات خود را به صورت صلحآمیز و از طریق مشاوره و گفتوگو حل کنند. بنابر این هدف این پیمان گسترش همکاری در زمینههای مختلف از جمله توسعه اقتصادی و صلح و ثبات در جنوب شرقی آسیا بوده و احترام به استقلال، حاکمیت، برابری، تمامیت ارضی و هویت همه ملتها از جمله اصول مهم این پیمان بهشمار میروند.

از نظر معاهده مذکور پیوستن دیگر کشورها اعم از کشورهای حاضر در منطقه و یا خارج از آن مجاز است. ماده 18 معاهده به مساله پیوستن کشورها به معاهده پرداخته است و بر اساس این ماده امکان پیوستن دیگر کشورهای منطقه (به جز امضا کنندگان اولیه آن) پیشبینی شده است. در راستای زمینهسازی برای پیوستن دیگر کشورها به این معاهده و در واقع در راستای تحقق هدف آسهآن مبنی بر محوریت قرار گرفتن در تحولات و مهندسی منطقه، این ماده طی دو مرحله و در سالهای 1987 و 1998 اصلاح شد. بر اساس اصلاحات فوقالذکر الحاق کشورهای خارج از منطقه به این معاهده مجاز بوده و منوط به رضایت کشورهای عضو آسهآن است.

در حال حاضر به غیر از 10 عضو آسهآن، 22 کشور دیگر به همراه اتحادیه اروپا این معاهده را امضا کردهاند. با تصویب الحاق 4 کشور دیگر در نشست اخیر در لائوس در ژوییه 2016، در حال حاضر مجموعا تعداد 36 کشور به این پیمان ملحق شده و اصول مندرج در آن را بهعنوان مبنا و پایه تنظیم روابط و رفتار با کشورهای منطقه پذیرفتهاند. آسهآن در ارتباط با تمایل دیگر کشورها بهمنظور پیوستن به این پیمان سه معیار کلی را در نظر میگیرد:

1- کشور متقاضی عضویت در پیمان از جمله کشورهای باشد که بهعنوان شریک گفتوگویی از طرف آسهآن مورد شناسایی قرار گرفته باشد.

2- کشور متقاضی در زمره قدرت بزرگی باشد که میتواند در صلح و پیشرفت آسهآن، ایفای نقش کند.

3- کشور متقاضی از جمله کشورهای دارای رابطه ارزشمند و گسترده با آسهآن باشد.

سابقه اقدامات ایران برای پیوستن به آسهآن

از آنجا که الحاق به این پیمان بهعنوان پیششرط اصلی برقراری روابط سازماندهی شده و منظم با آسهآن تلقی میشود، از 1390 تلاشها جهت پیوستن ایران به پیمان مذکور شروع شد. در راستای همین اقدامات در سال 1392 نامهای رسمی به امضای صالحی، وزیر وقت امور خارجه خطاب به همتای برونیایی وی بهعنوان رییس دورهیی آسهآن مبنی بر تمایل جمهوری اسلامی ایران جهت پیوستن به پیمان مودت و همکاری ارسال شد. از این مقطع تلاشها و رایزنیهای سیاسی فراوانی در مرکز و نمایندگیهای حوزه جهت لابی با مقامات کشورهای آسهآن بهمنظور جلب حمایت آنها بهعمل آمد که بهصورت مختصر میتوان به اقداماتی همچون برگزاری دو دور جلسه توجیهی مدیرکل منطقهیی با سفیران آسهآن در تهران، طرح موضوع الحاق ایران در سفر دورهیی ظریف، وزیر امور خارجه ایران به کشورهای منطقه در اسفندماه 94 مطرح شد. قرار است سند الحاق ایران به پیمان مودت و همکاری آسهآن از سوی دکتر ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان در اجلاس آتی سران آسهآن در لائوس در تاریخ  6 سپتامبر 2016 برابر با 16 شهریور 1395 امضاء شود.

دلایل اهمیت پیوستن جمهوری اسلامیایران به آسهآن

- گامیعملی در راستای اجرایی کردن سیاست نگاه به شرق جمهوری اسلامیایران؛

- جایگاه آسهآن در منطقه و نقش رو به تزاید آن در تحولات منطقهیی و بینالمللی

بازخوردهای مثبت الحاق کشورمان به آسهآن

1-  الحاق جمهوری اسلامیایران به TAC نشانگر شکست سیاستهای خصمانه دشمنان منطقهیی و بینالمللی کشورمان در ایجاد سیاست ایرانهراسی است.

2- وجود اجماع در درون کشورهای جنوب شرق آسیا در قبول ایران بهعنوان عضو TAC، حاکی از نوعی پذیرش تعامل با کشورمان بهعنوان یک قدرت مهم منطقهیی و تاثیرگذار بینالمللی است.

3- کشورهای آسهآن با داشتن جمعیتی بیش از 600 میلیون نفر، هفتمین اقتصاد جهان بهشمار میآیند و همکاری ایران با آسهآن میتواند بهرهبرداری از ظرفیتهای دو طرف را تسهیل و تسریع میکند.