«نگاه پرباران: مروری بر نقش زنان در هشت سال دفاع مقدس»

جنگ سخت است. زن و مرد نمی شناسد. آخرین روز شهریور سال 1359زن و مرد ایرانی به کار خودشان بودند که عراق جنگی وسیع را علیه ایرانی ها آغاز کرد. جنگی که دست کم در روزهای نخست بیشتر زنان را درگیر خود کرد تا مردان. خانه کاشانه برخی را بر سرشان خراب کرد، برخی را از شهرهایشان آواره کرد و برخی را به میدان نبرد کشید. وقتی ادامه یافت، روز به روز زنان بیشتری را درگیر کرد. زنانی را که در شهرهای دورتر بودند و رزمندگان خط مقدم را پشتیبانی می کردند. چه با فرستادن پسران و همسرانشان به میدان نبرد چه با تحمل صبورانه شهادت، اسارت و جان بازی آنها و چه با حضور در ستادهای پشتیبانی و کار شبانه روزی.

کتاب «نگاه پرباران: مروری بر نقش زنان در هشت سال دفاع مقدس» به قلم سعید زاهدی و سمیه شریفلو بخش هایی از جنگ هشت ساله ایران و عراق را روایت می کند که زنان حضوری پررنگ تر داشته اند؛ زنانی که روزهای نخست با جنگ درگیر شدند و برخی از آنها هنوز هم با آن درگیر هستند. کتاب رویت نگاه های بارانی زنانی است که جنگ امنیتشان را یا عزیزانشان را گرفت اما هشت سال محکم و استوار کنار مردانشان ایستادند و صبر را معنا کردند.

این کتاب با نگاهی گذرا به حضور زنان در جنگ‌های صدر اسلام و دوران پیروزی انقلاب به موضوع هشت سال دفاع‌ مقدس می‌پردازد و نقش زنان را از زمان غافلگیری خانواده‌های مرزنشین تا نیاز به حضور زنان در جبهه‌ها و پشتیبانی‌های مادی و معنوی توسط آنان مطرح می‌کند. «نگاه پرباران» در هشت فصل با «عنوان‌های عشق مرز ندارد: حضور زنان در جنگ»؛ «آتش در گلستان: زنان در نخستین روزهای دفاع مقدس»؛ «آرزوی آواره: آوارگی زنان در هشت سال جنگ»؛ «دست‌های پرمهر: زنان در پشتیبانی از جنگ»؛ «می‌خواهم کنارت باشم: همراهی زنان با مردان رزمنده»؛ «چشم‌هایم برای تو: مادران و همسران شهدا»؛ «دریا ساحل ندارد: درگیری زنان با جنگ در شهرها» و «پروانه می‌مانم: همسران جانبازان و مفقودان» تدوین شده است.

در بخشی از این کتاب آمده است:

«البته رزمندگان در حین عقد می گفتند کارشان زمان و مکان ندارد و هر وقت لازم باشد باید بروند. در جلسه خواستگاری کاظم بهم گفت هر چند سال که جنگ طول بکشد من هم در جبهه می مانم. گفتم ما اسممان را مسلمان گذاشته ایم و باید پای مسلمانیمان بایستیم. کاظم سرش را بلند کرد و با ناباوری نگاهم کرد. سکوت کرد. گفت: پاسدار شدن یعنی اسارت. معلولیت. شهادت. شما خوب فکر کن. گفتم پای همه مسائل می ایستم. کاظم باز هم متعجب نگاهم کرد.

در جلسه خواستگاری گفت شاید معلول شوم. گفتم: تا پای شهادت شما می ایستم. مادرم حتی نتوانست حرف های ما را بشنود. رفت از اتاق. به خصوص که آن زمان پاسدارها وضعیت مالی خوبی هم نداشتند. گفت فاطمه می توانی با حقوق ناچیز من زندگی کنی؟ تو در خانه پدرت همه چیز داشتی. ممکن است در خانه من آنگونه نباشد. جواب دادم قبولت دارم پسرعمو. کسی که گوش بخواهد گوشواره هم می خواهد.»

همانطور که در این بخش از کتاب هم مشخص شد این کتاب نثر روانی ندارد و با در هم شکستن قاعده دستوری ادبیات فارسی از روانی خارج شده است. در یک پاراگراف گاه کلمات نوشتاری و گاه از کلمات گفتاری استفاده کرده است.

این کتاب گرداوری بخش هایی از کتاب ها، مقالات، روزنامه ها، خبرگزاری ها، همایش ها، مصاحبه ها، سایت و ... است. از اینرو قاعده کلامی در هم شکسته است و هر بخش به مانند داستانی کوتاه پیش نمی رود و پاراگراف به پاراگراف داستان تغییر می کند.

در بخش دیگری از کتاب آمده است:

«خیلی هایشان به خاطر فرزندانشان دیگر ازدواج هم نکردند. اطرافیان مرتب بهم می گفتند ازدواج کن بگذار بچه هایت سایه سر پیدا کنند. می گفتم یعنی من سایه سرشان نیستم؟ می گفتند چرا ولی تا کی می خواهی توی این شهر بی در و پیکر تنها زندگی کنی؟ خواستگار داشتم ولی چون بچه داشتم و وضع پسرم خاص بود نمی توانستم به هر کسی اعتماد کنم. به نظرم کسی نمی توانست این شرایط را تاب بیاورد. بنابراین فکرش را از سرم خارج کردم. در جامعه آن روزی حتی ازدواج مجدد همسر شهید هم مشکلاتی داشت. من نوزده ساله بودم که همسرم شهید شد. بعد از چند سال دوباره ازدواج کردم اما دیگر خیلی ها جواب سلامم را هم نمی دادند. یکی نبود به این آدم ها بگوید بابا به خدا این شرایط برای هر زنی ممکن است اتفاق بیفتد. شوهر من شهید شده و شوهر تو ممکن است سکته کند و بمیرد.»

این کتاب از داستانک های متعدد شکل گرفته است که در محتوای کلی مشترک هستند.

 «نگاه پرباران: مروری بر نقش زنان در هشت سال دفاع مقدس» عنوان کتابی است که به همت انتشارت فاتحان به رشته تحریر درآمده است. این اثر در 168 صفحه و با قیمت 9 هزار و هشتصد تومان روانه بازار نشر شده و در نمایشگاه کتاب نیز عرضه می‌شود.