خاطرات آزادگان
جلد دوم کتاب «خاطرات آزادگان» خاطرات جمعی از آزادگان استان کهکیلویه و بویراحمد تألیف فتحعلی بزرگمهرنژاد و فریدون داوری به همن کنگره سرداران و شهدای این استان و با همکاری قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا (قرب کوثر) چاپ و روانه بازار کتاب شده است.
قرار سازندگی خاتم الانبیا(قرب کوثر) در کنار فعالیت های متعدد و متنوع عمرانی، بهداشتی، آموزشی، فرهنگی و… در مناطق محروم کشور، با همکاری کنگره سرداران و شهدای استان کهکیلویه و بویر احمد، برای آگاهی نسل های دوم و سوم انقلاب اقدام به انتشار مجموعه ای از وصیت نامه شهدا، سرگذشت پژوهی سرداران شهید و خاطرات آزادگان و رزمندگان استان نموده و آن ها را در اختیار جامعه اسلامی قرار داده تا چراغ هدایتی برای آیندگان باشد تا بتوانند در زیر سایه مقام عظمای ولایت ادامه دهنده راه شهدا باشند.
کتاب «خاطرات آزادگان» در همین راستا تهیه، تدوین و گردآوری شده است. جلد دوم این کتاب شامل خاطرات ۴۷ نفر از آزادگان سرافراز استان کهکیلویه و بویراحمد است که در بردارنده بخشی از وقایع و موضوعات و رویدادهای زندگی آزادگان در اسارت دشمن بعثی است.
در بخش اول کتاب مولف در نوشتاری کوتاه به معرفی استان پرداخته و ضمن معرفی شهرستان های تابعه این استان و موقعیت جغرافیایی و وضعیت تاریخی و جمعیتی آن، به تشریح مردم استان در پیروزی انقلاب اسلامی و هشت سال دفاع مقدس پرداخته است.
در بخش دوم، ۴۷ تن از آزادگان استان کهکیلویه و بویراحمد خاطرات کوتاه و بلند خود از سال های اسارت شان را روایت نموده اند. اولین آزاده ای که خاطرات خود از دوران اسارت را بازگو کرده، سیدحمزه اکوانی است. این آزاده در سال ۱۳۵۹ به عنوان سرباز در منطقه هفت شهر به خدمت مشغول بوده و با شروع جنگ تحمیلی و تجاوز دشمن بعثی در هفتم مهرماه ۱۳۵ به اسارت نیروهای دشمن درآمده و مدت ۱۰سال را در اردوگاه های عراق سپری کرد تا اینکه در مردادماه ۶۹ به آغوش میهن اسلامی باز می گردد.
وی در ابتدای خاطراتش به موضوع تجاوزات مکرر نیروهای عراقی به مرزهای ایران قبل از شروع رسمی جنگ تحمیلی اشاره کرده که بیانگر متجاوز بودن رژیم بعث عراق است: «از فروردین۵۹ تعرضات مرزی شروع شد و حتی قبل از آغاز رسمی جنگ، نفت شهر ویران شده بود و درگیری های توپخانه ای و چریکی وجود داشت و هواپیماهای عراقی مرتب برای شناسایی و بمباران در آمد و رفت بودند…»
این آزاده در خاطرات خود موضوعات مختلفی از ایام اسارت در اسارتگاه های عراق را طرح نموده که عناوین آن عبارت است از : آغاز اسارت، بی ایمانی دشمن، نظافت و دشمن، رادیوی اسارت، ماه محرم در اسارت، غذا در اسارت و…
ایشان در قسمتی از خاطراتش با عنوان «نقش حاج آقا ابوترابی در اسارت» به تأثیر آن بزرگوار در میان اسیران ایرانی پرداخته می نویسد: «نعمتی که در اسارت نصیب اسرا شد حاج آقا ابوترابی بود که باعث شد اعتقاد، وحدت، ایثار، گذشت، اخوت، مهربانی و… در بین اسرا دو چندان شود و همچنین توصیه های ایشان در مورد ورزش که البته خودشان هم ورزشکار بودند.»
وی در مورد همکاری منافقین با دشمن بعثی می گوید: «عراقی ها برای تضعیف روحیه اسرا و ناراحت کردن خانواده آنها با بکارگیری منافقین در استخبارات عراق و کنترل نامه های اسرا و خانواده های آن ها با نوشتن نامه از طرف اسرا به خانواده هایشان مبنی بر اینکه من دیگر برنمی گردم و حرف های بی ربط و در شأن خودشان (موجب می شدند) که وقتی این نامه ها را خانواده ملاحظه می کردند متعجب شده و مجدداً نامه می نوشتند با این کار، منافقین ذهن خانواده و اسیر را چند سال مشغول می کردند…»
آزاده دیگر حسین راد است که به جای نقل خاطرات ایام اسارت در مطلبی کوتاه به موضوع جنگ تحمیلی و ناگفته های آن پرداخته و نوشته است: «خاطرات هشت سال دفاع مقدس و اسارت خاطراتی فراموش نشدنی و بسیار پندآموز است. شک نیست که یادآوری آن خاطرت، بازگویی آن ها و انتقال سینه به سینه و نسل به نسل آن ها نیاز بزرگ جامعه است. همانگونه که هر ملتی حماسه ها و قهرمانی های نسل های پیشین خود را حفظ کرده و به آیندگان ادامه می دهد، رشادت ها و قهرمانی های دلاور مردان ایران در دفاع مقدس نیز به عنوان حماسه عینی و واقعی می بایست به نسل های بعدی منتقل شود تا آیندگان بدانند که پدرانشان چگونه از دین و سرزمین شان دفاع کردند تا اخلاق قهرمانان گذشته خود را بشناسند و به آنان مباهات کنند و تا نسل های بعدی بزرگان خود را فراموش نکنند.»
رفتار خشن و غیرانسانی دشمن و اعمال وحشیانه و ددمنشانه مزدوران بعثی با اسیران ایرانی موضوعی است که اکثر آزادگان استان کهکیلویه و بویراحمد در این کتاب به آن اشاره کرده اند. آنان که سال های متمادی را در اسارتگاه های مختلف عراق به سر برده اند تلاش دارند ضمن شرح وضعیت اسیران ایرانی و محدودیت ها و مشکلات و فشارهای اعمل شده بر آنان، خوانندگان را با درد و رنج و آلام آشنا سازند.
آزاده مهدی خسروی در بازگویی خاطرات خود در این کتاب، علاوه بر تشریح وضعیت نامناسب و نابسامان اردوگاه از نظر تغذیه و پوشاک و امکانات، به موضوع حبس چهارماهه اسیران اشاره کرده است.
در این کتاب قبل از درج خاطرات آزادگان، مشخصات آن ها به همراه مدت حضورشان در جبهه و سال های اسارت و همچنین تاریخ بازگشت به ایران درج شده است.
این مشخصات که اطلاعاتی کلی در مورد هر آزاده به خواننده ارائه می کند، فقط در مورد بیست و چند نفر از آزادگان ضورت گرفته و به دلایل نامشخص در مورد نیمی دیگر از این اشخاص اطلاع درج نشده و فقط به ذکر نام آزاده اکتفا شده است.
خاطرات روایت شده بدون دسته بندی موضوعی و فاقد زمان و مکان مشخص است و بدون در نظر گرفتن استمرار زمانی بیان شده است.
در این خاطرات اشتباهات دستوری و املایی مکرر به چشم می خورد و متن به دلیل نارسایی و کاستی در بیان و روایت خوادث دچار آشفتگی و نارسا است.
کتاب «خاطرات آزادگان» با قطع رقعی در ۱۶۱ صفحه و با شمارگان ۵۰۰۰ نسخه در سال ۱۳۹۰ از سوی انتشارات چویل یاسوج چاپ و روانه بازار شده است.
