پرتاب ماهواره «طلوع ۳»؛ برگ برنده ایران در نبرد فضایی با رقبای جهانی 

گروه دفاعی امنیتی دفاع‌پرس- محمد زرچینی؛ توانمندی‌های هوا و فضا یکی از ملزومات مهم دستیابی به قدرت و کسب جایگاه‌های بالا در عرصه جهانی است و جمهوری اسلامی ایران تلاش می‌کند تا در این حوزه عملکرد مناسبی داشته باشد.

ساخت و پرتاب ماهواره به فضا از توانمندی‌هایی است که در دنیا فقط چند کشور معدود از این توانمندی برخوردار هستند و ایران هم در سال‌های اخیر گام‌های بلندی را در ساخت ماهواره‌های نظامی و غیرنظامی و پرتاب آن‌ها برداشته است. ماهواره «طلوع سه» یکی از ماهواره‌هایی است که جمهوری اسلامی ایران قرار است با همکاری روسیه به‌زودی در مدار زمین قرار دهد و بخش بزرگی از ساخت این ماهواره به کمک متخصصین ایرانی انجام شده است.

مشخصات ماهواره طلوع ۳ (پایا)

این ماهواره با جرم حدود ۱۵۰ کیلوگرم و ابعاد حدودی ۱.۲*۱*۱ متر، در دسته مینی‌ماهواره‌های شرکت صاایران طبقه‌بندی می‌شود و سنگین‌ترین ماهواره بومی کشور است که تاکنون در فرآیند پرتاب قرار گرفته است.

ماهواره پایا (طلوع ۳) دارای دو سنجنده تصویربرداری با قدرت تفکیک ۵ متر سیاه و سفید و ۱۰ متر رنگی است و با توجه به استفاده از الگوریتم‌های پردازشی مبتنی بر هوش مصنوعی، دقت تصاویر دریافتی ماهواره به سه متر می‌رسد. برای اولین بار در کشور از فناوری تصویربرداری آیینه‌ای در این ماهواره استفاده شده است و بر همین مبنا پیشرفته‌ترین ماهواره تصویربرداری بومی ساخته‌شده، محسوب می‌شود.

عملیات ماهواره پایا (طلوع ۳) از نظر کیفیت تصاویر، مدت زمان تصویربرداری، وسعت ناحیه تصویربرداری و نرخ ارسال تصاویر دریافتی به زمین، نسبت به ماهواره‌های پرتاب‌شده قبلی (که همگی در کلاس نانوماهواره و میکروماهواره بوده‌اند) کاملاً ارتقا یافته و متمایز است. با بهره‌گیری از زیرسامانه‌های پیشرانش فضایی (مشابه ماهواره چمران ۱)، این ماهواره دارای قابلیت اصلاح و مانور مداری در فضاست که از الزامات ماهواره‌های عملیاتی به شمار می‌رود و عمر مداری حداقل سه سال را برای ماهواره تضمین می‌کند؛ همچنین بیش از ۸۰ درصد تجهیزات و زیرسامانه‌های این ماهواره بومی بوده و با بهره‌گیری از توانمندی بخش دانش‌بنیان و خصوصی کشور توسعه یافته‌اند.

بررسی‌ها و ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که فناوری‌های توسعه‌یافته طی فرایند ساخت ماهواره پایا (طلوع ۳) منجر به دستیابی به یک سکوی مشترک با قابلیت اطمینان بالا برای ماهواره‌های تصویربرداری دقیق‌تر آتی خواهد شد؛  این ماهواره در حوزه‌هایی چون کشاورزی و پایش مزارع، مدیریت منابع آب، پایش مخاطرات طبیعی مثل سیل و خشکسالی و نقشه‌برداری و پایش محیط زیست کاربرد دارد. ماهواره پایا دارای دقت تصویربرداری حدود ۱۰–۲۰ متر برای هر پیکسل است و برای عملیات مدیریت منابع طبیعی، پایش محیط‌ زیست و کشاورزی و کاربرد‌های علمی و عملی داده‌محور قابل بهره‌برداری است.

«محرم غیاثوند» رئیس گروه فضایی شرکت صنایع الکترونیک وزارت دفاع (صاایران) و مدیر پروژه طلوع ۳ در این زمینه می‌گوید: برای ارسال این ماهواره به مدار، از سکوی مینی‌ماهواره استفاده می‌شود. پیش از این، ایران عمدتاً از سکوی نانو ماهواره و میکروماهواره استفاده کرده بود که کاربرد آنها محدود به تحقیقات یا مأموریت‌های نیمه‌کاربردی بود؛ اما سکوی مینی‌ماهواره امکان انجام مأموریت‌های عملیاتی را فراهم می‌کند؛ همچنین قرار است این ماهواره تصویربرداری پائین‌تر از پنج متر را انجام دهد؛ اما با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی، دقت تصاویر دریافتی به سه متر می‌رسد.

وی می‌افزاید: برای نخستین بار در این ماهواره از فناوری تلسکوپ با آینه به جای دوربین لنزی استفاده شده است تا دقت بالای تصویربرداری ممکن شود؛ همچنین این ماهواره قابلیت تنظیم ارتفاع در مدار را دارد و با سامانه پیشران داخلی می‌تواند ارتفاع خود را برای حفظ عمر مفید تا سه سال افزایش دهد؛ همچنین نرخ داده‌هایی که از این ماهواره به زمین ارسال می‌شود، ۱۰ برابر ماهواره‌های قبلی است. 

پرتاب ماهواره طلوع در این برهه از زمان چه پیامی را به دنیا ارسال می‌کند؟

ماهواره طلوع در حالی به‌زودی در مدار زمین قرار خواهد گرفت که دشمنان ایران اسلامی بار‌ها کشورمان را از انجام آزمایش‌های هوافضا و همچنین انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای منع کرده‌اند. «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در این زمینه با ادبیاتی سخیف گفته است: آنها (ایرانی‌ها) نفت دارند و نیازی به انرژی هسته‌ای ندارند.

همان‌طور که می‌دانیم صنعت موشکی و هوافضا یک صنعت مرتبط و وابسته به یکدیگرند و نبودِ توانمندی موشکی قطعاً توان هوافضا را محدود خواهد کرد؛ همچنین صنعت موشکی می‌تواند نهایتاً منجر به پرتاب ماهواره‌هایی شود که در امور و حوزه‌های غیر نظامی همچون تصویربرداری از اراضی می‌توانند کمک‌کننده باشند؛ لذا ایالات متحده آمریکا به دنبال آن است تا کل این صنعت همچون صنعت هسته‌ای (که به دنبال نابودی آن است) نابود شود؛ اما پرتاب این ماهواره در این برهه از زمان نشان می‌دهد که ایران صنعت هوافضای خود را رها نخواهد کرد و برای گسترش این صنعت در حوزه‌های مختلف گام خواهد برداشت؛ نکته‌ای که بار‌ها از سوی مسئولان ارشد کشورمان به آن اشاره شده است.

در قاره آسیا کشور‌هایی که نگاه ضد امپریالیستی دارند، همچون کره شمالی به دنبال توسعه صنعت موشکی و پرتاب ماهواره به فضا هستند؛ برای مثال، ارتش کره شمالی در سال‌های اخیر با ساخت و توسعه موشک‌های قدرتمند تائپودونگ زمینه‌های پرتاب ماهواره به فضا را فراهم کرده است. «مارکو لندبروک» محقق علوم فضایی دانشگاه تکنولوژی در هلند، در سال ۲۰۲۳ گزارش داد که نخستین ماهواره جاسوسی کره شمالی روشن و در حال فعالیت و تحرکات آن مشاهده شده است.

ارتش کره شمالی در سال ۲۰۲۱ نخستین ماهواره شناسایی خود را با موفقیت به مدار زمین پرتاب کرد و این ماهواره پس از مدت کوتاهی (کمتر از ۱۵ دقیقه) با موفقیت در مدار زمین قرار گرفت؛ کره شمالی این ماهواره جاسوسی را نشان‌دهنده «عصر جدیدی از قدرت فضایی» این کشور توصیف کرده بود؛ لذا هر کشوری حق دارد تا از توانایی‌های هواو فضا در راستای منافع خود استفاده کند.

در مجموع می‌توان گفت که پرتاب همزمان سه ماهواره بومی به فضا از جمله ماهواره طلوع ۳، نمایشی از اقتدار، توانمندی و امیدواری ایرانیان به آینده‌ای روشن است که راه دستیابی کشورمان به مرجعیت علمی در سطح جهان را هموارتر می‌کند.

انتهای پیام/ 281