سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد و نقش آن در تأمین امنیت منطقه غرب کشور

در اوایل انقلاب اسلامی ایران، جوانان بومی کردستان با همراهی جمعی از رزمندگان مهاجر از جمله شهید «محمد بروجردی» با تشکیل سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد، در دفاع از انقلاب و نظام اسلامی سنگ تمام گذاشتند.
کد خبر: ۸۰۷۴۶۸
تاریخ انتشار: ۰۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۷ - 22January 2026
به گزارش دفاع‌پرس از کردستان، در حالی که هنوز چند صباحی از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نگذشته بود، تحرکات گروهک‌های ضدانقلاب برای ناامن کردن مناطق کردی در استان‌های غرب کشور آغاز شد و با گذشت زمان این ناامنی‌ها دامنه جدیدی به خود گرفت.
 
سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد و نقش آن در تأمین امنیت منطقه غرب کشور
 
همزمان با آغاز هشت سال دفاع مقدس، تحرکات ضدانقلاب و ایادی استکبار جهانی در منطقه نیز شدت گرفت و آنها با راه انداختن جنگ‌های شهری به مقابله با نیرو‌ها و رزمندگان انقلاب اسلامی پرداخته و در این راه شماری از شهر‌های کردنشین در استان‌های کردستان، آذربایجان غربی و حتی کرمانشاه را ناامن کردند.
 
با گذشت زمان عده‌ای از جوانان انقلابی و بومی در استان کردستان با همراهی شماری از جوانان رزمنده مهاجر از سایر استان‌های کشور، بنیان راه اندازی و شکل‌گیری سازمان‌هایی را آغاز کردند، که بعد‌ها در مسیر نهادینه کردن امنیت در استان کردستان نقش بسیار ویژه‌ای داشت.
 
در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ رژیم بعثی عراق با تصمیم و طرح قبلی و با هدف بر انداختن نظام نوپای جمهوری اسلامی جنگی تمام عیار را علیه ایران اسلامی آغاز کرد، جنگی که به ادعای صدام قرار بود ظرف یک هفته به پایان برسد و صدام حسین فتح یک هفته‌ای تهران را در سر می‌پرورانید، اما فراموش کرده بود ملت ایران همان زنان و مردان مجاهدی هستند که با رهبری امام خمینی (ره) توانستند بزرگ‌ترین انقلاب دنیا را رقم بزنند و یک حکومت چندین صد ساله را از تخت به زیر بکشند.
 
اگر چه در طول این سال‌ها شاید بسیار از نقش بسیجیان، جهادگران، نقش زنان در جنگ، عشایر، اصناف و... صحبت به میان آمده است، اما گروهی نیز بودند که چه قبل از انقلاب و چه در زمان جنگ دلاورمردانه از مرز‌های ایران دفاع کردند.
 
در دوره تسلط ضد انقلاب بر مناطق کردنشین، مردم مسلمان کرد به انحاء مختلف مورد آزار و اذیت قرار گرفتند و بسیاری از آنها ناچار شدند به شهر‌های مختلف، یا استان‌های همجوار، از جمله کرمانشاه مهاجرت کنند. 
 
این وضعیت، زمینه تشکیل سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد را فراهم کرد و شهید محمدبروجردی فرمانده سپاه غرب کشور، در پاییز سال ۱۳۵۸، با همکاری مهاجران و انصار، این سازمان را تاسیس کرد.
 
سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد و نقش آن در تأمین امنیت منطقه غرب کشور
 
سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد با جذب نیرو‌های بومی استان کردستان به سرعت گسترش یافت و در عملیات پاکسازی شهر کامیاران در تاریخ ۱۰ بهمن ماه ۱۳۵۸، باسپاه همکاری کرد.
 
در پی این موفقیت، سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد در عملیات‌های پاکسازی شهر‌های مختلف شرکت کرد و در سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۱، نیز در پاکسازی جاده‌های مواصلاتی و روستا‌های کردستان ایفای نقش کرد.
 
سازمان پیشمرگان کُرد مسلمان، از سال ۱۳۶۱، به مرور جذب سازمان بسیج شدند و طی این دوران شهدای فراوانی را به نظام و انقلاب اسلامی تقدیم نمودند، یادگارانی همچون سردار شهید محمد بروجردی که بر تارک انقلاب اسلامی می‌درخشند.
 
با وقوع بحران در کردستان و شکست سیاست مصالحه، سیاست امنیتی دولت مبنی بر مردمی کردن امنیت شکل گرفت. از این رو، مدیریت بحران با اعتقاد به این نکته که برقراری امنیت و تحقق اهداف انقلاب اسلامی در گرو مشارکت فعال و گسترده مردم است، زمینة مشارکت فعالانه مردم را در مبارزه با شورش فراهم ساخت. 
 
تجلی اعتماد و حضور سازمان یافته مردم (سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد) کردستان در تامین امنیت پایدار کردستان و نقش و کارکرد امنیتی این سازمان به عنوان یکی از مهم‌ترین تجربه‌های عملی جمهوری اسلامی ایران و مشارکت فعال مردم در عرصه مدیریت بحران‌های داخلی، به شمار می‌رود.
 
به دنبال سرکوب کمیته‌های مردمی شهر‌های کردنشین از سوی گروه‌های سیاسی شکل گیری بحران کُردستان و سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد مخالف، یکی از اقدامات مهم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بسیج مردم و تشکیل سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد بود. 
 
سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد و نقش آن در تأمین امنیت منطقه غرب کشور
 
با شکل گیری هسته اصلی این سازمان در کرمانشاه، شاخه‌های آن در شهر‌های مختلف کردستان تشکیل و در سراسر مناطق کردنشین توسعه و گسترش یافت. 
 
با تشکیل سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد، زمینه و بستر حرکت سازمان یافته مردم کردستان جهت تامین امنیت منطقه کردستان تشکیل گردید.
 
اگر چه بعد از پیروی انقلا ب اسلامی و با توجه به جو حاکم در کردستان، چهره حکومت جدید توسط گروه‌ها و احزاب مخالف مخدوش گردید، اما علی‌رغم فرصت طلبی و تبلیغات ضد دولتی گروه‌های سیاسی مخالف، جهت گیری سیاست داخلی جمهوری اسلامی در مورد کردستان، مسیر صحیحی را پیمودند که این جهت گیری صحیح مرهون دوراندیشی معمار انقلاب حضرت امام خمینی (ره) بود که از همان ابتدای ناآرامی‌ها دراستان کردستان، رهنمود‌های راهبردی خود را درنحوه برخورد با مردم و گروه‌های سیاسی مخالف ابراز داشتند. 
 
حضرت امام (ره) قائل به تفکیک بین مردم و گروه‌های معارض بودند و برخورد متفاوت با هر یک راسفارش می‌کردند. یعنی با مردم محبت و با ضد انقلاب شدت عمل.
 
در مقابله با تحرکات گروه‌های معارض، برخورد نهاد‌های مقابله کننده از جمله دولت مرکزی و نیرو‌های اعزامی از مرکز با گروه‌ها و توده‌های مردم کردستان منجر به افزایش آگاهی‌های سیاسی عمومی شد. 
 
نوع کیفیت نیرو‌های اعزامی به کردستان در آغاز بحران، نیرو‌های صرف نظامی نبودند. در کنار عضویت تعدادی از مردم بومی استان کردستان در کمیته‌های موقت انقلاب اسلامی برای دست گرفتن اداره امور مناطق شهری و روستایی استان کردستان، تحرکات ضد انقلاب نیز شدت بیشتری به خود گرفت و کار به جایی رسید که بر اثر فشار‌های گروهک‌ها بسیاری از مسئولان کمیته‌های استان کردستان که از نیرو‌های بومی بودند، به استان‌های همجوار از جمله کرمانشاه و همدان و در مواردی به تهران مهاجرت کردند.
 
سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد و نقش آن در تأمین امنیت منطقه غرب کشور
 
شهید بروجردی به عنوان فرمانده سپاه منطقه هفت کشور که آن زمان در کرمانشاه مستقر بود در منطقه حضور داشت و بعد از قبول این مسئولیت ارتباط جدی و گسترده‌ای را با مردم بومی منطقه به ویژه در شهر‌های کردنشین غرب کشور برقرار کرده و به نحو بسیار شایسته و مناسبی از اعضای کمیته‌های انقلاب که مجبور به ترک استان کردستان شده بودند، در کرمانشاه استقبال کرد.
 
در راستای نهادینه کردن امنیت در این استان و مقابله با ضد انقلاب، پیشمرگان مسلمان کُرد در صحنه‌های سخت و در اجرای عملیات‌های مختلف بر علیه ضد انقلاب به عنوان چشم فرماندهان محسوب می‌شدند و در گرفتاری‌های متعدد نیز گره گشا بودند.
 
این نقش چه قبل و چه بعد از انقلاب بسیار پر رنگ و موثر بود، به گونه‌ای که پس از آغاز جنگ تحمیلی با فرماندهی و مدیریت فرماندهان بزرگ از جمله شهید بروجردی این نقش دو چندان شد.
 
پس از شهادت شهید بروجردی در اول خرداد سال ۱۳۶۲، فعالیت‌های سازمان پیشمرگان مسلمان کرد در منطقه همچنان ادامه پیدا کرد و با افزایش چشم گیر نیرو‌های بومی در این سازمان بر تاثیر گذاری آن در منطقه افزوده می‌شد و در اکثر عملیات‌های مقابله با ضد انقلاب و جنگ تحمیلی در منطقه ردپایی از اعضا این سازمان وجود داشت.
 
در حال حاضر نیز که سال‌ها از جنگ می‌گذرد گروهک‌های تروریستی، منافقان و جاسوسان هنوز از این منطقه غافل نشده و بار‌ها سعی بر نفوذ در منطقه داشته‌اند که همچنان با هوشیاری و دلاور مردی مردمان کرد منطقه غرب کشور با شکست مواجه شدند.
 
سازمان پیشمرگان مسلمان کُرد و نقش آن در تأمین امنیت منطقه غرب کشور
 
در بحث دفاع از کردستان و مبارزه با گروهک‌ها نباید از نقش زنان کرد غافل شد، چرا که دوشادوش مردان خود به مبارزه برخاستند.
 
مرحوم رحیم احمدی از فرماندهان سازمان پیشمرگان کرد مسلمان در دوران درگیری‌های منطقه کردستان جزو مجاهدانی بود که در مقابل نیرو‌های کومله و دموکرات جنگید. وی در خاطرات خود از آن دوران و نقش زنان کرد در حمایت و همراهی با رزمندگان گفته است:
 
ما در بحث شکل گیری سازمان پیشمرگان مسلمان کرد نباید نقش زنان را نادیده بگیریم. بخشی از سازمان را زنان انقلابی و آزاده کرد تشکیل می‌دادند، هرچند حضورشان خیلی محسوس نبود، اما نحوه سازماندهی آنها و کار‌هایی را که انجام می‌دادند، امثال من که در آن زمان در سازمان مسؤولیت داشتم، می‌دانیم. ما در همان زمان باور کردیم و به این حقیقت رسیدیم که زنان هم به اندازه مردان می‌توانند در این حماسه‌ها نقش آفرین باشند.
 
در آن مقطع بیشترین اطلاعات مورد نیاز ما را جمعی از این خواهران مؤمنه جمع آوری می‌کردند. اطلاعات کاملاً موثق و به روز و قابل استفاده. خطری که این خواهران برای نفوذ در بین گروهک‌ها تقبل می‌کردند، خطر پذیری‌اش بسیار بالاتر از کاری بود که برادران پیشمرگ انجام می‌دادند. هسته‌های مخفی که این زنان تشکیل داده بودند، تجربه بسیار مثبتی بود که هم در آن زمان نقش خود را ایفا کرد و هم امروز و در آینده این تجربه می‌تواند کارساز باشد.
 
اکثر این خواهران امروز در قید حیات هستند و فرزندانی صالح و شایسته را تحویل جامعه داده‌اند. این انسان‌های متدین در آن زمان، به زحمت اداره خانواده را در غیاب شوهر عهده دار بودند، هم به طور مستمر در صحنه حضور داشتند و هم مسلحانه از خانه و خانواده خود دفاع می‌کردند.
 
در همین شهر سنندج، وقتی که گروهک‌ها به منازل پیشمرگان حمله می‌کردند، در موارد متعددی فقط زنان بودند که مسلحانه دفاع می‌کردند هیچ وقت اجازه ندادند که حریم حرمت خانواده‌شان توسط دشمن شکسته شود. 
 
انتهای پیام/
نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار