تحرکات ناتو در قطب شمال؛ زنگ خطر برای امنیت جهانی

گروه بین الملل دفاع‌پرس: قطب شمال یکی از کانون‌های حساسی است که به محل رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است. در همین راستا، چین و روسیه ماه مارس سال میلادی ۲۰۲۴ در بیانیه مشترکی اعلام کردند که متعهد به حفظ قطب شمال به عنوان قلمرو صلح و همکاری سازنده هستند.

وزارت دفاع روسیه نیز اندکی بعد در بیانیه‌ای اعلام کرد که این دو بمب‌افکن در حریم هوایی آب‌های بی‌طرف دریای چوکچی پرواز کرده و سوخت‌گیری هوایی انجام دادند. جنگنده‌های میگ-۳۱، سو-۳۰اس.‌ام و سو-۳۵اس مسئولیت اسکورت این بمب‌افکن‌ها را برعهده داشتند. ضمن اینکه، وزارت دفاع روسیه خاطرنشان کرد که ارتش این کشور مرتب ماموریت‌هایی بر فراز آب‌های بی‌طرف قطب شمال، شمال آتلانتیک، دریای سیاه، دریای بالتیک و اقیانوس آرام انجام می‌دهد.

از طرف دیگر، «نیکلای کورچونوف» رئیس کمیته شورای قطب شمال در وزارت خارجه روسیه، گفت که ما هیچ نشانه‌ای از بهبود امنیت نظامی در قطب شمال نمی‌بینیم. گسترش ناتو در منطقه ادامه دارد و حوزه تمرینات نظامی این ائتلاف در آنجا رو به افزایش است و کشور‌های غیرعضو قطب شمال فعالانه در آنها شرکت می‌کنند. پتانسیل نظامی آنها در عرض‌های جغرافیایی بالا همچنان رو به رشد است.

این دیپلمات روس در همین حال، کشور‌های غربی را متهم کرد مسیر خود را به سمت روابط خصمانه، مقابله و توسعه منافع‌شان در قطب شمال پیش می‌برند که به ضرر منافع سایر کشورهاست. تحت چنین شرایطی، احتمال تشدید تنش‌ها در این منطقه وجود دارد. او همچنین عنوان کرد که تعدادی از اسناد راهبردی برخی از کشور‌های قطب شمال، فدراسیون روسیه را به عنوان یک دشمن و تهدید برای امنیت آنها نشان می‌دهد.

از همه مهمتر اینکه، «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه در مجمع اقتصادی شرق در «ولادی‌وستوک» در تاریخ ۱۲ سپتامبر (۲۱ شهریور) با اشاره به اینکه قطب شمال برای روسیه مهم است، اعلام کرد که توسعه قطب شمال علاوه بر توسعه خاور دور، یک اولویت راهبردی برای روسیه است.

به دنبال این اظهارات رئیس جمهور روسیه، «نیکلای کورچونوف» سفیر وزارت امور خارجه این کشور در امور خاص و رئیس کمیته شورای قطب شمال در سخنانی گفت، راهبرد تقویت توان نظامی ناتو در این منطقه که الحاق فنلاند به این ائتلاف و عضویت احتمالی سوئد را نیز شامل می‌شود، نشان‌دهنده رواج راهبرد‌های متجاوزانه در ناتو برای تضمین امنیت خود در عرض‌های جغرافیایی شمالی است حتی اگر به زیان امنیت سایر کشور‌ها باشد.

در ادامه تحولات پیرامون قطب شمال، «ولادیسلاو ماسلنیکوف» مدیر اداره مسائل اروپا در وزارت امور خارجه روسیه در مصاحبه با ریانووستی گفت که مسکو در حال انجام اقداماتی، از جمله اقدامات نظامی-فنی برای تضمین منافع خود در قطب شمال است و این اقدامات علیه کشور‌های ثالث نیست.

مدیر اداره مسائل اروپا در وزارت امور خارجه روسیه هشدار داد که رزمایش‌های سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در منطقه به طور فزاینده‌ای گسترده و تهاجمی شده‌اند و یاداور شد که روسیه به هرگونه تلاشی برای نادیده گرفتن امنیت ملی خود در قطب شمال پاسخ خواهد داد.

اما روند تحولات در قطب شمال زمانی جدی و خطرناک شده که دریاسالار «الکساندر مویسِیِف» فرمانده کل نیروی دریایی روسیه در یک نشست محلی اعلام کرد که کشور‌های غربی در حال تقویت حضور نظامی خود در منطقهٔ قطب شمال هستند و تلاش‌های خود را برای مانع‌تراشی در برابر فعالیت‌های اقتصادی روسیه در این منطقه افزایش داده‌اند.

فرمانده کل نیروی دریایی روسیه با بیان اینکه پتانسیل درگیری روسیه با کشور‌های غربی در منطقه قطب شمال، در حال افزایش است، گفت، رقابت میان کشور‌های مختلف برای دسترسی به منابع اقیانوس منجمد شمالی و کنترل ارتباطات حیاتی دریایی و هوایی در این منطقه تشدید شده است.

این مقام روس از کشور‌های غربی خواست تا حاکمیت روسیه بر مسیر دریای شمال را به رسمیت بشناسند و عنوان کرد که نسخه‌های جدید راهبرد‌های کشور‌های عضو ناتو در قطب شمال، علیه روسیه جهت‌گیری شده‌اند. مویسِیِف، نظامی کردن قطب شمال را دکترین آمریکا، کانادا، دانمارک، انگلیس، نروژ و فرانسه برای این منطقه اعلام کرد.

و در آخر، این تحولات در حالی رخ می‌دهد که کارشناسان بین‌المللی نسبت به تبدیل قطب شمال از یک منطقه همکاری به صحنه رقابت نظامی هشدار می‌دهند؛ روندی که می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از این منطقه یخ‌زده و بر امنیت جهانی تأثیرگذار باشد.

انتهای پیام/ ۱۳۴