ماجرای اولین شعار‌های مرگ بر شاه در «قمِ گیلان» در عاشورای ۵۷

در شهری که سال‌ها پیش از انقلاب به «قم گیلان» شهرت داشت، عاشورای ۵۷ به نقطه عطفی در مبارزات مردمی تبدیل شد؛ روزی که نخستین فریاد «مرگ بر شاه» از آستانه اشرفیه برخاست و مسیر مبارزه را در گیلان دگرگون کرد.
کد خبر: ۸۱۰۸۹۷
تاریخ انتشار: ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۷:۵۷ - 07February 2026
به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از رشت، آستانه اشرفیه به واسطه پیشینه مذهبی و حضور فعال روحانیون، یکی از نخستین شهر‌های گیلان بود که حرکت‌های انقلابی در آن شکل گرفت. مسجد جامع، صحن حرم مطهر و هیئت‌های مذهبی به پایگاه‌های اصلی مبارزه تبدیل شدند و جوانان انقلابی در ماه‌های محرم، صفر و رمضان، جریان‌های اعتراضی گسترده‌ای را رقم زدند.  

ماجرای اولین شعار‌های مرگ بر شاه در «قمِ گیلان» در عاشورای ۵۷

«حسین داداشی» یکی از شاهدان عینی حوادث انقلاب در آستانه اشرفیه در گفت‌و‌گو با دفاع‌پرس روایتی ارزشمند از روز‌های پرالتهاب در این شهرستان بازگو می‌کند؛ روایتی که نشان می‌دهد چگونه اراده مردم و ایثار جوانان، مسیر تاریخ را تغییر داد.

«آستانه‌اشرفیه» شهری که زودتر از همه بیدار شد

«حسین داداشی» شکل‌گیری فعالیت‌های انقلابی در آستانه اشرفیه به دلیل اینکه یکی از شهر‌های مذهبی گیلان و از قبل از انقلاب هم به عنوان قم گیلان معروف بود، کمی از شهر‌های دیگر زودتر آغاز شد.

پیشکسوت رسانه‌ای و مبارز انقلابی افزود: به ویژه مسجد جامع آستانه اشرفیه که کانون فعالیت‌های انقلابی و هم جلساتی که در صحن مسجد جامع برگزار شد با حضور وعاظ و شخصیت‌های گرانقدر کشوری و استانی و هم کانونی بود با عنوان کانون ولیعصر در روز جمعه با مدیریت آیت‌الله ضیایی که سیاسیون و انقلابیون در آنجا برنامه متعدد روشنگری و فعالیت انقلابی داشتند.  

وی گفت: همین امر باعث شد فعالیت استارت آن در ماه مبارک رمضان در شب‌های قدر زده شد و با تظاهراتی از سوی جوانان انقلابی رو‌به‌رو بود 
بعد از آن در ماه محرم و سفر اوج فعالیت‌های انقلابی را داشتیم.  

داداشی با بیان اینکه در عاشورای حسینی دهم محرم ۵۷ فعالیت انقلابی به صورت گسترده شروع شد، اظهار کرد: بچه‌های انقلابی در هیئت‌های مختلف کفن پوشان در سطح شهر به تظاهرات پرداختند و اولین بار شعار مرگ بر شاه در روز عاشورای سال ۵۷ گفته شد.

وی افزود: در آستانه اشرفیه یعنی تا آن موقع هنوز این شعار تسری پیدا نکرده بود و گسترده نشده بود و همچنین نام امام خمینی (ره) در صحن حرم مطهر و در مسجد جامع از سوی سخنرانان مطرح می‌شد.  

پیشکسوت رسانه‌ای و مبارز انقلابی تصریح کرد: اعلامیه‌های حضرت امام (ره) و نوار‌های سخنرانی توسط برخی شخصیت‌ها توزیع می‌شد تا اینکه در ماه محرم ۲۹ محرم همان سال اتفاق افتاد در آستانه اشرفیه که در طول تاریخ انقلاب اسلامی صورت نگرفته بود شاید کم نظیر باشد قرار شد راهپیمایی عظیم از صحن حرم مطهر صورت گیرد.

وی با اشاره به موج جمعیت در حال ورود به صحن حرم گفت: رژیم شاه و عوامل پیش بینی از آنجایی که آمادگی ضمنی این راهپیمایی را داشتتند نیرو‌های کمکی به شهرستان گسیل کردند و در نتیجه قبل از شروع راهپیمایی گسترده منجر به درگیری شد و رژیم شاهنشاهی با گاز اشک آور سعی در متفرق کردن افراد داشتند و با تیر‌های هوایی جوانان به افراد حاضر به کوچه و خیابان‌های مجاور در حال حرکت بودند که در همین زمان دو تن از عزیزان به نام «شهید علی رمضان‌پور» و همچنین «شهید حسین پرندک» به شهادت رسیدند.

«داداشی» ادامه داد: در آن تاریخ رژیم شاه برای زهر چشم گرفتن از مردم آستانه اشرفیه بیش از ۷۰ مغازه همجوار حرم را به آتش کشید و این شاید تا آن مقطع در انقلاب اسلامی امری کم نظیر بود. اموال مردم امکانات مردم را به آتش کشیدند و همین امر هم باعث شد که ماموران ژاندارمری و شهربانی از شهر خارج شوند.

 سه شبانه‌روز حاکمیت مردم بر شهر

پیشکسوت رسانه‌ای و مبارز انقلابی با بیان اینکه بعداز اینکه شهر دست بچه‌های انقلابی افتاد و سه شبانه روز شهر عملا از میدان معین و از خیابان فردوسی که تنها خیابان اصلی شرق گیلان بود بسته شد و عوامل و نیرو‌های انقلابی و بچه‌ها 
همه با هم با تفنگ بادی و با اسلحه شکاری با تامین نیاز‌های مردم حفظ امنیت شهر را تامین می‌کردند و خدمات رسانی بازسازی اموال آسیب دیده را داشتند.

وی گفت: بعد از سه روز رژیم تحمل نیاورد و با گسیل کردن نیرو‌های کمکی از نیروی دریایی و ارتش و شهربانی استان بسیج شدند شهر را پاکسازی کردند. در ۱۲ دی ماه که در آن روز هم «شهید کاظم جعفرپور» به شهادت رسید شمار شهدای انقلاب اسلامی به سه تن رسید.  

داداشی از استمرار فعالیت‌های انقلابی گفت و افزود: مردم بعد از آن هم فعالیت‌های انقلابی شام را با تلاش نیرو‌هایی که گوش به فرمان امام و رهبر را پیشوای خود بودند، ادامه دادند.

پیشکسوت رسانه‌ای و مبارز انقلابی از تلاش شخصیت‌هایی مهم کشوری برای پیروزی انقلاب گفت و اظهار کرد: شخصیت‌های برجسته، انقلابی و سیاسی آن مقطع، چون شهید مطهری، شهید شریعتی و.. از سال ۱۳۴۲ به مدت ۱۵ سال سختی و مرارت کشیدند و در رنج و مشقت و سختی بودند و تلاش کردند تا انقلاب با کوشش و هدایت و رهبری امام و ورودشان به ۱۲ بهمن و بعد در ۲۲ بهمن به پیروزی برسد.

وی افزود: برای انقلاب خون‌های زیادی ریخته شد و تلاش‌های زیادی صورت گرفته است. سالیان سال مبارزه تلاش و مجاهدت جانفشانی باعث شد انقلاب اسلامی به ثمر برسد.

داداشی از استمرار شرایط سخت گفت و تصریح کرد: فعالیت انقلابی با درگیری با ضد انقلاب، ۸ سال دفاع مقدس، شهادت شخصیت‌های برجسته شهید بهشتی، رجایی، باهنر و ۷۲ تن از سرچشمه نمایندگان مجلس ادامه دار بود.

مردم عشق به وطن، اسلام و دین دارند 

وی با اشاره به مقاومت مردم در پی در جنگ ۱۲ روزه گفت: در جنگ ۱۲ روزه سرداران شهید، چهره‌های برجسته، چون شهدای دانشمند هسته‌ای و مردم مظلوم بی‌گناه شهید شدند، اما مردم مقاوم در صحنه ایستادند.

 پیشکسوت رسانه‌ای و مبارز انقلابی ادامه داد: و این اواخر نیز در اغتشاشات که به رهبری آمریکا و صهیونیست اتفاق افتاد باز مردم در صحنه بودند.

وی با اشاره به اینکه مردم عشق به وطن اسلام و دین دارند، گفت: هرچند کاستی‌ها و ضعف‌ها در طول سال‌ها وجود داشته و دارد، اما آنچه مهم است این است که مردم با عشق به وطن، اسلام ودین معتقدند به اینکه هیچ بیگانه‌ای نمی‌تواند کمک و یاریگر مردم ایران باشد.

داداشی با تاکید به همت ویژه مسئولین برای خدمت به مردم افزود: مسئولان باید تلاش کنند تا مشکلات و مشقاتی، چون معیشت اشتغال جوانان برطرف شود تا انقلاب برای همیشه و جمهوری اسلامی جاودانه بماند و در مقابل چشم مخالفین و دشمنان قسم خورده انقلاب با استقامت پایداری پایدار بماند.

این گزارش بازخوانی لحظه‌هایی است که مردم آستانه اشرفیه با دستان خالی، اما با ایمانی سرشار، در برابر رژیمی تا دندان مسلح ایستادند و نشان دادند که اراده ملت، از هر سلاحی نیرومندتر است.

از نخستین فریاد «مرگ بر شاه» تا سه شبانه‌روز اداره شهر به دست مردم، این دیار ثابت کرد که انقلاب اسلامی فقط محصول یک حادثه نیست، این انقلاب نتیجه سال‌ها ایستادگی، آگاهی، خون و باور است.

 امروز نیز همان پیام تاریخی تکرار می‌شود؛ تا زمانی که مردم پای کار باشند و مسئولان در مسیر رفع مشکلات گام بردارند، هیچ قدرتی توان ایستادن در برابر ملت ایران را نخواهد داشت.

گزارش از: هما اکبری

انتهای پیام/

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار