یادداشت شاعر پیشکسوت استاد جلال محمدی بر جشنواره استانی شعر دفاع مقدس 

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از آذربایجان‌شرقی، شاعر پیشکسوت استاد «جلال محمدی» در آستانه برگزار جشنواره استانی شعر دفاع مقدس و مقاومت آذربایجان‌شرقی طی یادداشتی مطرح نمود: شعر دفاع مقدس، امروز به یک جریان و گونه (ژانر) در ادبیات ایران تبدیل شده است.

شعر دفاع مقدس، امروز به یک جریان و گونه (ژانر) در ادبیات ایران تبدیل شده است. ممکن است کسانی که نگاه چندان مثبتی به انقلاب و دفاع مقدس ندارند، یعنی به شعر هم از دریچۀ فکر سیاسی ویژه‌ای نگاه می‌کنند، این واقعیت را نپذیرند. ولی به هر حال، این یک واقعیت است و اگر علمی و منصفانه با شعر رو به رو شویم، بایستی این واقعیت را بپذیریم.

وقتی نام این گونۀ شعری که دربارۀ آن گفت‌و‌گو می‌کنیم، «دفاع مقدس» است، اغلب چنین پنداشته می‌شود که این گونۀ شعری مربوط و محدود به دفاع هشت سالۀ ما (۱۳۵۹-۱۳۵۷) است، دفاع یا جنگی که تمام شده است و با تمام شدن آن، دورۀ شعر دفاع مقدس هم به پایان رسیده است. همین نگاه سطحی، اختصاص به کسانی که نگاه منفی به انقلاب یا جنگ هشت ساله دارند، ندارد و در عمل، اغلب دستگاه‌های متولی امور فرهنگ و ادب نیز چنین نگرش غیرتخصصی به شعر دفاع مقدس دارند.  

تداوم گونه یا جریان شعر دفاع مقدس با گذشت قریب چهل سال از پایان جنگ و برآمدن نسل‌های دیگری از شاعران در این ساحت و تداوم سیر تکاملی این جریان، به روشنی ما را به این نتیجه رهنمون می‌شود که «دفاع مقدس» نام این جریان است، نامی که از قید زمان و هشت سال جنگ رها شده و ممکن است با گذشت دهه‌ها و سده‌ها همچنان بر این جریان شعری اطلاق شود.

سبک هندی یا عراقی، هر دو نام نوع، گونه یا سبکی از شعر است که از قید هند و عراق رها شده است. امروز نه آن روابط ادبی قرون ده و یازده را با هند داریم و نه کسی در ایران به منطقه‌ای عراق عجم می‌گوید، ولی همان دو نام (هندی و عراقی) زنده است و در گفت‌و‌گو‌ها و پژوهش‌ها و کتاب‌های ادبی همچنان و فراوان یاد می‌شود. «دفاع مقدس» هم در نسبت با شعر چنین است. بر این مبنا، باید دقت شود که در تعریف شعر دفاع مقدس، آن را به حوادث و رویداد‌های بزرگ و کوچک محدود نکنیم.

دیگر نکتۀ مهم اینکه؛ شعر، هنر دیرین جامعۀ ایرانی است. شعر، تاثیر فراوانی در شکل‌گیری اندیشه و افکار ایرانیان دارد. شعر آیینی و دفاع مقدس، از متناسب‌ترین گونه‌های شعر با فرهنگ ایرانیان است و حتی اگر عمیق‌تر به موضوع نگاه کنیم، شعر آیینی نیز گونه‌ای از شعر دفاع مقدس است و شعر دفاع مقدس نیز گونه‌ای از شعر آیینی ماست. با این نگاه، شعر آیینی و شعر دفاع مقدس پیشینه‌ای صد‌ها ساله در ادبیات ایران دارد.  

نکتۀ پایانی اینکه؛ اگر چه در مملکت ما دستگاه‌های فرهنگی عریض و طویلی وجود دارد، ولی متولی‌گری شعر و ادبیات دفاع مقدس برای «بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس» تعین یافته است. به نظر می‌رسد، بنیاد در کنار برپایی این جشنواره‌های سالانۀ استانی، بایستی تدابیر دیگری نیز بیاندیشد، تدابیری که موجب تشدید و گسترش جریان شعر دفاع مقدس، زمینه‌ساز ارتباط منسجم و مداوم با شعرای دفاع مقدس به ویژه شعرای جوان و آفرینش آثار ماندگار و تاثیرگذار باشد.

انتهای پیام/