یادمان شهدای علقمه؛ آوردگاه رشادت ۱۷۵ شهید مظلوم غواص+ فیلم و تصاویر

یادمان شهدای علقمه این روزها میزبان کاروان‌های راهیان نور است؛ مکانی که یاد و خاطره عملیات کربلای ۴ و حماسه غواصان شهید را زنده نگه داشته است.
کد خبر: ۸۱۳۱۶۷
تاریخ انتشار: ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۰۸:۳۸ - 17February 2026

گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس- مهدی شهرودی؛ در غرب جاده خرمشهر به آبادان، در کنار رودخانه خروشان اروند، یادمانی آرام اما پرغوغا از روزهای حماسه و ایثار خودنمایی می‌کند. یادمان شهدای علقمه که این روزها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مقصد کاروان‌های راهیان نور شناخته می‌شود یادبود مجاهدت‌های رزمندگان در عملیات کربلای ۴ است؛ عملیاتی که در زمستان سال ۱۳۶۵ در این منطقه رخ داد و به مکان مظلومیت و حماسه‌آفرینی غواصان خط‌شکن نیز معروف شد.

یادمان شهدای علقمه؛ آوردگاه رشادت ۱۸۵ شهید مظلوم غواص

عبور از میان نیزارهای بلند و راهروی باریک با پل‌های شناور چوبی که هنوز آثار ترکش بر پیکرشان نمایان است، زائران راهیان نور را به ساحل رودخانه اروند و فضای عملیاتی نزدیک‌تر می‌کند.

در محوطه یادمان علقمه، تانک‌ها و قایق‌های موتوری به جای مانده از نبرد، نمایی واقعی از جنگ آبی خاکی آن دوران را به نمایش گذاشته و خاکریزها، یادآور سنگرگیری رزمندگانی است که در شب‌های سرد زمستان در برابر دشمن بعثی ایستادگی کردند. فضاسازی منحصربه‌فرد ورودی این یادمان با پرچم‌های متبرک یاحسین (ع) و یا ابالفضل العباس (ع)، حال و هوایی معنوی به زائران القا می‌کند.

یادمان شهدای علقمه درست در مکان شروع و پشتیبانی عملیات کربلای ۴ احداث شده است؛ عملیاتی که ساعت ۲۲:۳۰ شب سوم دی‌ماه سال ۱۳۶۵ با رمز «یا رسول‌الله (ص)» و با هدف تصرف بصره و قطع شریان اقتصادی عراق آغاز شد. در این عملیات، منطقه‌ای که امروز یادمان علقمه در آن قرار دارد، زیرمجموعه قرارگاه نوح بود و لشکرهای ۳۲ انصارالحسین (ع) همدان، ۳۳ المهدی (ع) فارس و تیپ المهدی جهرم از حماسه‌سازان اصلی این محور بودند.

اما این عملیات با وجود رشادت‌های بی‌نظیر، به دلیل حمایت اطلاعاتی آمریکا با شکست مواجه شد. روایت غواصان در آن شب سرد زمستانی قلب هر بیننده‌ای را به درد می‌آورد؛ آن‌ها ساعاتی قبل از عملیات، بدون کپسول اکسیژن و تنها با لباس‌های اسفنجی، در آب‌های سرد اروند، در حالی که برای گم نکردن مسیر به طنابی حلقه زده بودند، به سمت خط دشمن حرکت کردند. دشمن که کاملاً آماده بود، با پرتاب بی‌وقفه منور آسمان را روشن کرد و با تیربار و خمپاره، موج‌های پیاپی غواصان را هدف قرار داد.

یکی از تلخ‌ترین بخش‌های این عملیات، سرنوشت گروهی از غواصان اسیرشده بود. بر اساس روایت‌ها، نیروهای بعثی پس از اسارت این غواصان دست‌بسته، آن‌ها را در گودالی بزرگ زنده به گور کردند. راویان نقل می‌کنند که بر لب‌های این غواصان تا آخرین لحظه ذکر «یا زهرا (س)» و «یا حسین (ع)» جاری بود.

اگرچه عملیات کربلای ۴ به اهداف خود نرسید اما به گفته فرماندهان زمینه‌ساز پیروزی بزرگ عملیات کربلای ۵ در کمتر از دو هفته بعد شد. امروزه یادمان علقمه تجلی‌گاه این ایثار و مظلومیت است.

یادمان شهدای علقمه هر ساله میزبان خیل عظیمی از زائران از جمله دانش‌آموزان، دانشجویان و خانواده‌های معظم شهداست. زائران با عبور از میان نیزارها و رسیدن به کنار اروند با چشمانی گریان به یاد حماسه شهیدان غواص فاتحه‌ای نثار ارواح پاک آنان می‌کنند.

یادمان شهدای علقمه؛ آوردگاه رشادت ۱۸۵ شهید مظلوم غواص

گویی اشک در این نقطه از جغرافیا بی‌اختیار هر انسانی را درگیر خود می‌کند‌. دختر دانشجویی که همراه با کاروان دانشجویی از کرمانشاه خود را به علقمه رسانده اعتراف می‌کند که جاری شدن اشک از چشمانش از اختیارش خارج شده است. او با اشک در چشم و بغض در گلو می‌گوید که از وصف رشادت و مظلومیت شهدا به‌ویژه شهدای غواص عاجز است. 

خانم صادقی خود را مدیون شهدا می‌داند و با بیان اینکه همواره آرزو داشتم که به این نقطه مقدس بیایم، می‌گوید: پیش از اینکه به اینجا بیایم هرگز تصور نمی‌کردم که تا این حد گرفتار معنویت این یادمان شوم؛ از زمانیکه پا به این یادمان گذاشته‌ام کنترل اشک و بغض برایم بسیار دشوار است.

یادمان شهدای علقمه؛ آوردگاه رشادت ۱۸۵ شهید مظلوم غواص

این دانشجوی کرمانشاهی آرزو می‌کند که بتواند رهرو راه شهدا باشد و از خدا می‌خواهد که شرمنده شهدا نشود.

فضای بکر و غم‌گرفته این منطقه روایت‌گر غریبانه پرگشودن شهداست.

یادمان شهدای علقمه فراتر از یک مکان تاریخی، یک رسانه زنده و تأثیرگذار است که با هر ترکش بر دیوار و هر نیزار سوخته‌ای، روایتگر بخش مهمی از تاریخ دفاع مقدس می‌باشد.

انتهای پیام/ 271

نظر شما
پربیننده ها