یادداشت/ امیر محمدکاظم تارخ

عملیات فتح‌المبین یا فتح‌الفتوح؟

عملیات بزرگ فتح‌المبین سومین عملیات بزرگ رزمندگان اسلام در سال دوم جنگ هشت ساله بود؛ در این عملیات بزرگ که دلیرمردان خراسانی، از جمله لشکر ۷۷ پیروز ثامن‌الائمه، در آن نقش مهمی ایفا کردند(ع)؛ تبعات سنگینی برای ارتش بعث، فرماندهان عراقی و حتی صدام حسین داشت.
کد خبر: ۸۱۹۸۸۷
تاریخ انتشار: ۰۲ فروردين ۱۴۰۵ - ۰۲:۰۰ - 22March 2026

گروه استان‌های دفاع‌پرس- امیر سرتیپ دوم «محمدکاظم تارخ» فرمانده پیشین قرارگاه منطقه‌ای شمال شرق نزاجا؛ با آغاز سال دو جنگ و بعد از آنی که نیرو‌های دشمن بعثی در مناطق اشغالی هفته‌های آغاز جنگ با ایثار و فداکاری جوانان این سرزمین کهن و خدایی در ارتش و سپاه و نیرو‌های مردمی متوقف و در برخی مناطق به عقب رانده شدند و سودای «سردار قادسیه» صدام حسین در همان هفته‌های آغازین جنگ نقش برآب گردید، نیرو‌های مسلح ایران اسلامی در دومین راهبرد خویش تنبیه متجاوز را سرلوحه کار خود قرار دادند تا سرزمین‌های اشغالی را از متجاوز بازپس‌گیری کنند.

عملیات فتح‌المبین یا فتح‌الفتوح

اولین گام را دلیرمردان خراسانی در لشکر ۷۷ پیروز ثامن‌الائمه (علیه‌السلام» و بدنبال فرمان تاریخی امام راحل در پنجم مهر ۱۳۶۰ برداشتند و محاصره آبادان را شکستند و این پیروزی درخشان لشکر امام رضا فتح البابی برای پیروزی‌های بعد گشت.

پس از سانحه هواپیمایی در هفتم مهر ۱۳۶۰ که منجر به شهادت فرماندهان ارشد ارتش، سپاه و وزیر دفاع گردید و این ضایعه با تدابیر و احکام امام بزرگوار و انتصاباتی ترمیم شد.

سرهنگ علی صیاد شیرازی به فرماندهی نیروی زمینی ارتش منصوب شد. او که قبلا هماهنگ‌کننده امور جبهه‌ها بین ارتش و سپاه پاسداران بود با فراخوان اساتید دانشگاه جنگ از آنان خواست که که با تهیه طرح‌های عملیاتی مناسب شرایط را برای شکست متجاوز و بازپس‌گیری اراضی اشغالی فراهم نمایند.

این اساتید پس از یک ماه با هماهنگی با فرماندهان یگان‌های موجود در مناطق عملیاتی جنوب دوازه طرح عملیاتی را تهیه کردند. 

طرح‌های موصوف تحت عنوان «طرح‌های دوازده‌گانه کربلا» به شهید بزرگوار علی صیاد شیرازی داده شد. اولین طرح عملیاتی بنا به اولویت در غرب اهواز و در زمینی بوسعت ۶۰۰ کیلومتر مربع در هشتم آذر ۱۳۶۰ با نام «عملیات طریق‌القدس» به اجرا درآمد و شهر بستان و هفتاد روستای منطقه بازپس‌گیری شد و نیرو‌های خودی در منطقه چزابه به مرز‌های بین‌المللی رسیدند.

پس از انجام «طرح عملیاتی کربلای ۱» رزمندگان اسلام برای اجرای دومین گام یعنی اجرای «طرح عملیاتی کربلای ۲» اقدام به سازماندهی، آموزش، برنامه‌ریزی و آمادگی در همه زمینه‌ها نمودند. تا این طرح در زمین‌های غرب شوش و دزفول بوسعت ۲۵۰۰ کیلومتر اجرایی کنند.

«طرح عملیات کربلای ۲» علیرغم تک مختل‌کننده ارتش عراق که به‌منظور برهم زدن سازمان رزم نیرو‌های خودی در دو نقطه از محل استتقرار نیرو‌های خودی در قرارگاه‌های فتح و فجر انجام گرفت ۴۸ ساعت بعد یعنی در اولین دقایق ۲ فروردین ماه ۱۳۶۱ به اجرا درآمد.

لشکر‌ها و تیپ‌های نیروی زمینی ارتش به همراه یگان‌های رزمی سپاه پاسداران در قالب چهار قرارگاه (قدس، نصر، فجر و فتح) به دشمن بعثی یورش بردند و نیرو‌های خودی طی چهار عملیات تا روز ۸ فروردین ماه توانستند با وارد کردن تلفات سنگین به سپاه چهارم ارتش عراق که با نام «حطین» در شمال خوزستان مستقر بود و مسئولیت حفظ و نگهداری این مناطق را در غرب دزفول و شوش بر عهده داشت بزرگترین پیروزی ایران اسلامی را در ۱۹ ماهه اول جنگ رقم زدند. در این عملیات بزرگ سپاه چهارم حطین عراق متحمل تلفات و ضایعات سنگینی شد که فرماندهان عراقی و شخص صدام حسین انتظار آن را نداشتند.

دستاورد این عملیات بازپس‌گیری ۲۳۰۰ کیلومتر مربع از اراضی اشغالی شمال خوزستان شد و شهر‌های دزفول، اندیمشک و شوش از تیررس آتش توپخانه دشمن خارج شدند. سپاه چهارم حطین علاوه بر ۲۵۰۰۰ نفر کشته و مجروح، ۱۵۴۵۰ تن از نیروهایش به اسارت نیرو‌های خودی درآمدند و بقیه نیروهایش اقدام به عقب‌نشینی کردند. «طرح عملیاتی کربلای ۲» در هشتم فروردین ۱۳۶۱ بخوبی اجرا شد و با نام عملیات غرورآفرین «فتح المبین» فتح‌الفتوح جنگ ۸ ساله و دفاع مقدس گردید.

عملیات فتح‌المبین یا فتح‌الفتوح؟

حضور سیدالشهدای انقلاب اسلامی در  یادمان عملیات «فتح المبین»

در این عملیات بزرگ که دلیرمردان خراسانی، از جمله لشکر ۷۷ پیروز ثامن‌الائمه، در آن نقش مهمی ایفا کردند(ع)؛ تبعات سنگینی برای ارتش بعث، فرماندهان عراقی و حتی صدام حسین داشت.

یکی از فرماندهان ارتش بعث عراق «ژنرال حسن کامل مجید» که داماد «صدام حسین» بود و بعد‌ها به دستور او به قتل رسید در خاطراتی که در سال ۱۳۷۴ برای نشریه السفیر اردن بازگو می‌کند می‌گوید: در عملیاتی که ارتش ایران در آغاز سال ۱۳۶۱ با نام فتح‌المبین انجام دادند در غرب دزفول و شوش چیزی نمانده بود که «صدام حسین» و همراهانش که من نیز جزء آنان بودم به اسارت ایرانی‌ها درآئیم. با تصرف قرارگاه سپاه چهارم حطین صدام و همراهانش از این منطقه فرار کردند.

عملیات بزرگ فتح‌المبین سومین عملیات بزرگ رزمندگان اسلام در سال دوم جنگ هشت ساله بود.

انتهای پیام/

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار