آمریکا در بنبست خودساخته؛ چرا ناو پیشرفته «جرالد فورد» از میدان رویارویی با ایران خارج شد؟
گروه بینالملل دفاعپرس- محمد زرچینی؛ در حالی که کمتر از دو ماه از دستور مستقیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای اعزام ناوگان دریایی به خلیج فارس میگذشت، پیشرفتهترین ناو هواپیمابر نیروی دریایی ایالات متحده نه با موشکهای بالستیک ایران، بلکه بر اثر یک حادثه داخلی و فرسودگی مفرط، میدان نبرد را ترک کرد؛ البته این ادعایی است که ارتش آمریکا و دولتمردان این کشور مطرح میکنند و واقعیت میدانی باید بررسی شود.
ناو یواساس جرالد فورد (CVN-78)، گرانقیمتترین و پیشرفتهترین ناو هواپیمابر هستهای تاریخ آمریکا که نماد قدرت نظامی واشنگتن در منطقه غرب آسیا محسوب میشد، روز دوشنبه (۲ فروردین) وارد پایگاه دریایی سودا بی در جزیره کرت یونان شد تا تحت تعمیرات اضطراری قرار گیرد . این عقبنشینی تاکتیکی در حالی رخ میدهد که عملیات نظامی موسوم به «خشم پایدار» (Operation Epic Fury) علیه ایران هنوز به پایان نرسیده و مقامات کاخ سفید مدعی هستند که به دنبال کاهش «تهدید ایران در تنگه هرمز» هستند .
اما واقعیت میدانی حکایت از داستانی دیگر دارد. آنچه در هفتههای اخیر بر این ابرناو ۱۳ میلیارد دلاری گذشت، نه تنها شکستی فنی، بلکه نشاندهنده بحران عمیق در ساختار دفاعی-صنعتی و فرسودگی نیروهای مسلح آمریکاست که قادر به تحمل یک مأموریت طولانی مدت در برابر اراده ملت ایران نیست.
سرآغاز شکست؛ از تعمیر دستشویی تا آتش در رختشویی
ناو جرالد فورد که از خردادماه ۱۴۰۴ (ژوئن ۲۰۲۵) از پایگاه نورفولک در ویرجینیا به آب زده بود، ابتدا قرار بود یک مأموریت معمول ششماهه را سپری کند، اما دستورات متوالی کاخ سفید، این مأموریت را به یک سفر طاقتفرسای ۱۰ ماهه تبدیل کرد .
نخستین نشانههای از همپاشیدگی این غول دریایی، به بهمنماه ۱۴۰۴ بازمیگردد. گزارشهای رسانههای آمریکایی از گرفتگی گسترده سرویسهای بهداشتی ناو حکایت داشت. بیش از ۶۵۰ عدد توالت خلأیی این ناو از کار افتاده بود و ملوانان مجبور بودند ساعتها در صف بمانند تا بتوانند از سرویسهای بهداشتی محدود استفاده کنند . این مشکل که به دلیل استفاده بیوقفه از تجهیزات و عدم نگهداری استاندارد رخ داد، تنها بخش کوچکی از بحران بزرگتری بود که در راه بود.
نقطه اوج این بحران، اما در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ (۱۲ مارس ۲۰۲۶) رقم خورد. آتشسوزی مهیبی در بخش رختشویی اصلی ناو جرالد فورد رخ داد که نزدیک به ۳۰ ساعت طول کشید تا مهار شود . بر اساس اطلاعات منتشر شده، این آتشسوزی نه تنها باعث مصدومیت چندین ملوان و انتقال یکی از آنها با بالگرد به مرکز درمانی شد، بلکه بیش از ۶۰۰ تخت خواب را از بین برد و دود ناشی از آن بیش از ۲۰۰ نفر از خدمه را دچار مشکل تنفسی کرد .
تحلیل کارشناسان: از خرابکاری عمدی تا فرسودگی سیستماتیک
در حالی که مقامات پنتاگون تاکید کردند این حادثه «مرتبط با عملیات جنگی نبوده» ، اما سوالات بیپاسخی درباره علت آن باقی مانده است. رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که یکی از سناریوهای محتمل در تحقیقات، عمدی بودن آتشسوزی توسط خود خدمه به منظور پایان دادن به این مأموریت طاقتفرسا است .
واقعیت این است که ناو جرالد فورد و ۵۰۰۰ هزار ملوان آن به مرز فروپاشی روحی و جسمی رسیدهاند. سناتور مارک وارنر، معاون رئیس کمیته اطلاعاتی سنا، در بیانیهای به صراحت اعلام کرد: «ناو جرالد فورد و خدمه آن پس از نزدیک به یک سال در دریا، تا مرز فروپاشی پیش رفتهاند و بهای تصمیمات نظامی عجولانه دونالد ترامپ را پرداخت میکنند» .
خبرگزاری اسوشیتدپرس در گفتوگو با ملوانان این ناو، تصویری از یأس و ناامیدی را ترسیم کرده است. یکی از ملوانان میگوید: «ما بسیار عصبانی هستیم. برخی از همکارانم آشکارا میگویند که به محض بازگشت به خانه، نیروی دریایی را ترک خواهند کرد» . یکی دیگر از خدمه تأکید کرده که تمدیدهای مکرر مأموریت، سختیهای این عملیات را چند برابر کرده و بسیاری از آنها مراسم عروسی، تولد فرزندان و حتی لحظات پایانی عمر نزدیکان خود را از دست دادهاند .
فروپاشی از درون؛ هشدار برای آینده قدرت آمریکا
کارشناسان نظامی چین نیز در تحلیل این رویداد برای رسانههای دولتی پکن، زوایای عمیقتری از این ماجرا را واکاوی کردهاند. یوئه گانگ، سرهنگ بازنشسته ارتش آزادیبخش خلق چین، در گفتگو با شبکه تلویزیونی CCTV تأکید کرده است که صرف نظر از علت آتشسوزی، این حادثه نشاندهنده بحران سیستمی در نیروی دریایی آمریکاست .
یانگ میافزاید: اگر این حادثه تصادفی بوده، نشاندهنده ضعف انضباط و مدیریت ضعیف است. اگر آتشسوزی عمدی بوده، نشاندهنده افت شدید روحیه و مقاومت پرسنل در برابر اعزام به خط مقدم است. نیروی دریایی آمریکا در سراسر جهان با مأموریتهای طولانی مدت فرسوده شده و این خطر بروز اشتباهات یا شورشهای پنهان را به شدت افزایش میدهد.
کارشناس دیگر، «ژانگ شوئهفنگ» معتقد است که این مشکل به صنعت کشتیسازی آمریکا بازمیگردد. وی گفت: «ناو فورد علیرغم پیشرفته بودن، هنوز با مشکلات عملیاتی در سامانههای کلیدی مانند منجنیق الکترومغناطیسی و بالابر مهمات مواجه است. این مسائل ارتباط نزدیکی با تهی شدن پایگاه صنعتی دفاعی آمریکا دارد» .
ایران مقتدر؛ آمریکا در تله محاسبات غلط
اعزام ناو جرالد فورد به منطقه، بخشی از راهبرد موسوم به «فشار حداکثری» ترامپ برای وادار کردن ایران به عقبنشینی از مواضع خود بود. اما «استیو ویتکاف» نماینده ترامپ در مذاکرات با ایران، اخیراً در مصاحبهای اذعان کرده که رئیسجمهور آمریکا از استقامت ایران در برابر فشارها متعجب شده است .
وی گفت که ترامپ باور نداشت با وجود اعمال حداکثر فشار و تهدید به استفاده از یک ناوگان عظیم دریایی، ایران حاضر به پذیرش شرایط واشنگتن نشود .
با خروج ناو جرالد فورد از منطقه، اکنون تنها ناو آبراهام لینکلن در آبهای غرب آسیا باقی مانده است که آن نیز با چالشهای لجستیکی و فرسودگی مواجه است . این در حالی است که ایران با تکیه بر توانمندیهای بومی و با بهرهگیری از موشکهای بالستیک ضدکشتی و پهپادهای پیشرفته، نشان داده است که هیچ ناوگان دریایی، هرچند پیشرفته، قادر به تغییر معادلات منطقه نیست.
انتهای پیام/281
