«خذونی أُنشد فی شوارع طهران»؛ شعر عربی که صدای دوستی با ایران شد
گروه بین الملل دفاعپرس، الناز رحمتنژاد: شعر «خذونی أُنشد فی شوارع طهران» (مرا ببرید تا در خیابانهای تهران بخوانم)، اثری از شاعر عرب معاصر ریم الوریمی است که در سالهای اخیر، بهویژه همزمان با جنگ تحمیلی آمریکایی_ صهیونیستی علیه ایران، در شبکههای اجتماعی و برخی رسانههای عربی و فارسی بازتاب گستردهای پیدا کرد.

در این شعر، شاعر تونسی از زبان یک صدای عرب، آرزو میکند در خیابانهای تهران بایستد و از دوستی، احترام و سرنوشت مشترک مردمان منطقه بخواند؛ صدایی که تلاش میکند فراتر از مرزهای جغرافیایی، بر پیوندهای انسانی و فرهنگی تأکید کند.
حضور نام «تهران» در عنوان این شعر توجه بسیاری از مخاطبان را جلب کرد. در فضایی که روایتهای رسانهای منطقه اغلب با نگاههای سیاسی و امنیتی همراه است، انتشار شعری عربی که از خیابانهای تهران سخن میگوید برای بسیاری از کاربران اتفاقی متفاوت و قابل توجه بود.
همین ویژگی باعث شد این شعر به سرعت در میان کاربران دستبهدست شود و در بسیاری از صفحات و کانالهای شبکههای اجتماعی بازنشر گردد.
بازتاب در شبکههای اجتماعی
انتشار این شعر عمدتاً از طریق ویدئوهای کوتاه در شبکههای اجتماعی صورت گرفت. دکلمههای مختلفی از این متن همراه با موسیقی یا تصاویر شهری در پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، یوتیوب و تیکتاک منتشر شد و در مدت کوتاهی مخاطبان زیادی پیدا کرد.
در برخی از این ویدئوها، شعر «خذونی أُنشد فی شوارع طهران» با اجرای صوتی خوانندگان عراقی منتشر شده است. نامهایی مانند سیف نبیل در میان کاربرانی که این ویدئوها را بازنشر کردهاند دیده میشود، هرچند در بسیاری از موارد مشخص نیست که آیا این اجراها نسخههای رسمی آثار هنرمندان بوده یا برداشتها و اجراهای غیررسمی در فضای مجازی. با این حال، همین اجراهای صوتی نقش مهمی در گسترش مخاطبان این شعر در میان کاربران عربزبان داشته است.
کاربران عرب در توضیح این ویدئوها اغلب از همبستگی با مردم ایران سخن میگفتند. در مقابل، کاربران ایرانی نیز با بازنشر این شعر، از حضور نام تهران در یک اثر شاعرانه عربی استقبال کردند و آن را نشانهای از نزدیکی فرهنگی میان مردم منطقه دانستند.
در برخی موارد، این دکلمهها همراه با تصاویر و نماهایی از شهرهای ایران منتشر میشد که همین ترکیب تصویر و شعر، تأثیر احساسی آن را برای مخاطبان بیشتر میکرد.
تصویری شاعرانه از همدلی میان ملتها
در متن این شعر، نگاه شاعر بیش از آنکه سیاسی باشد، نگاهی انسانی و عاطفی است. ریم الوریمی تلاش میکند تصویری از ایران و مردمش ارائه دهد که از چارچوب روایتهای رسانهای رایج فراتر میرود و بر تجربههای مشترک انسانی تأکید میکند.
در این روایت، تهران تنها یک پایتخت سیاسی نیست، بلکه به نمادی از زندگی روزمره مردم تبدیل میشود. شاعر با اشاره به خیابانهای تهران، از فضایی سخن میگوید که در آن مردم عادی با امیدها، نگرانیها و آرزوهای خود زندگی میکنند.
در لایههای زیرین شعر، نوعی همدلی منطقهای نیز دیده میشود. شاعر به تجربههای مشترک ملتهای خاورمیانه اشاره میکند؛ تجربههایی مانند جنگ، فشارهای سیاسی و نگرانی از آینده که بسیاری از مردم منطقه با آن آشنا هستند.
از این منظر، شعر بیشتر از آنکه موضعگیری سیاسی مستقیم باشد، تلاشی برای نزدیکتر کردن نگاهها و کاهش فاصلههای ذهنی میان مردم منطقه به شمار میآید.
مضمون شعر به روایت فارسی
در نسخههایی که از این شعر در فضای مجازی منتشر شده، مضمون آن بیشتر بر آرزوی شاعر برای حضور در تهران و گفتوگو با مردم این شهر متمرکز است. شاعر از مخاطبان میخواهد او را به خیابانهای تهران ببرند تا بتواند از دوستی، صمیمیت و تجربههای مشترک مردمان منطقه سخن بگوید.
در این روایت شاعرانه، تهران به مکانی تبدیل میشود که میتوان در آن از دردها و نگرانیهای مشترک سخن گفت؛ از خاطره سالهای سخت و از امید به آیندهای آرامتر.
همین نگاه انسانی و فراتر از مرزهای سیاسی باعث شده بسیاری از مخاطبان، شعر را پیامی از همدلی و نزدیکی میان ملتها بدانند.
ریم الوریمی؛ شاعری از تونس
ریم الوریمی از شاعران معاصر تونس است که آثارش در سالهای اخیر در فضای مجازی و برخی محافل ادبی عربی مورد توجه قرار گرفته است. نوشتههای او بیشتر از طریق انتشار دیجیتال و شبکههای اجتماعی در میان مخاطبان شناخته شدهاند.
در شعرهای او معمولاً نگاه انسانی و عاطفی نقش پررنگی دارد و بسیاری از آثارش به تجربههای مشترک مردم منطقه و تأثیر تحولات سیاسی و اجتماعی بر زندگی روزمره انسانها میپردازد.
در برخی از نوشتههای او، توجه به سرنوشت ملتهای خاورمیانه و پیامدهای جنگها و بحرانها بر زندگی مردم دیده میشود. با این حال، بیان این موضوعات معمولاً با زبانی ساده و احساسی همراه است و کمتر به شکل مستقیم وارد بحثهای سیاسی میشود.
همین ترکیب زبان ساده و تصویرسازی عاطفی باعث شده شعرهای او برای مخاطبان گستردهای قابل ارتباط باشد و در فضای مجازی به سرعت منتشر شود.
هنر و موسیقی؛ زبانی برای همدلی در زمان بحران
در دورههای تنش سیاسی، هنر و موسیقی اغلب به یکی از مهمترین راههای بیان احساسات جمعی تبدیل میشوند. زمانی که فضای رسمی رسانهها بیشتر بر اختلافات تمرکز دارد، آثار هنری میتوانند روایت متفاوتی از روابط میان ملتها ارائه دهند.
شعر و موسیقی این توانایی را دارند که بدون ورود مستقیم به زبان سیاست، درباره تجربههای مشترک انسانی سخن بگویند. در چنین آثاری، مخاطب بیشتر با احساسات و تصاویر انسانی روبهرو میشود تا تحلیلهای سیاسی.
در منطقهای مانند خاورمیانه که در دهههای گذشته بارها با جنگ و بحرانهای سیاسی روبهرو بوده است، چنین آثار هنری گاه به بستری برای بیان همدلی میان ملتها تبدیل میشوند.
گسترش شبکههای اجتماعی نیز این روند را تقویت کرده است. امروز یک شعر یا قطعه موسیقی میتواند در مدت کوتاهی در میان میلیونها کاربر در کشورهای مختلف منتشر و به بخشی از گفتوگوی عمومی تبدیل شود.
در چنین شرایطی، هنر گاه نقشی شبیه دیپلماسی فرهنگی غیررسمی ایفا میکند. آثاری مانند شعر «خذونی أُنشد فی شوارع طهران» نشان میدهد که چگونه یک متن شاعرانه میتواند در فضای پرتنش سیاسی، پیامی از نزدیکی و همدلی میان مردم منتقل کند.
انتهای پیام/ 944


