یادداشت/

معماری اقتدار در دریا؛ روایت مکتب شهید تنگسیری در جنگ تحمیلی سوم

ده‌ها هزار قایق تندرو مسلح، ذخیره راهبردی بی‌استفاده‌ای که محاسبات دشمن را تغییر می‌دهد.
کد خبر: ۸۲۴۴۰۱
تاریخ انتشار: ۱۴ فروردين ۱۴۰۵ - ۱۹:۳۶ - 03April 2026
گروه دفاعی امنیتی دفاع‌پرس‌ـ سردار «رمضان شریف»؛ در میانه یکی از پیچیده‌ترین و پرتنش‌ترین مقاطع امنیتی منطقه، آنچه امروز در صحنه خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان به‌عنوان «اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران» به نمایش درآمده، صرفاً محصول یک واکنش مقطعی نیست؛ بلکه برآمده از سال‌ها مجاهدت، طراحی راهبردی و تربیت نسلی از فرماندهان و رزمندگان است که در مکتب سردار دریابان شهید علیرضا تنگسیری شکل گرفته‌اند.
 
معماری اقتدار در دریا؛ روایت مکتب شهید تنگسیری در جنگ تحمیلی سوم
 
دریابان پاسدار شهید تنگسیری، پیش از آنکه یک فرمانده باشد، «فرزند دریا» بود. زیست در جوار دریا از کودکی، او را به درکی عمیق و شهودی از این میدان راهبردی رسانده بود؛ درکی که نه از جنس آموزش‌های صرف، بلکه حاصل زیستن با موج، طوفان و اقتضائات دریا بود. او با صراحت می‌گفت "دشمن تلاش دارد ما را از دریا بترساند، حال آنکه ما با دریا مأنوسیم و بر خطرات آن اشراف داریم. " و همین نگاه، پایه‌گذار یک رویکرد متفاوت شد:
 
تبدیل دریا از یک تهدید بالقوه به یک فرصت راهبردی
 
این فهم عمیق، در طول سال‌های هشت سال دفاع مقدس و پس از آن، با تجربه‌های میدانی و طی تمامی مراتب تخصصی و عملیاتی در نیروی دریایی سپاه تکامل یافت. تنگسیری از رسته‌های تکاوری تا فرماندهی نیرو، مسیر را با شناخت دقیق و عمیق از جغرافیای مأموریت، میدان و عملیات طی کرد.
 
اشراف او بر خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و سواحل و جزایر ایرانی، صرفاً یک شناخت نقشه‌ای نبود؛ بلکه حاصل حضور مستمر در دریا، هدایت شناور‌ها و پایش میدانی از سطح و آسمان بود. این اشراف، در روز‌های تهدید و تجاوز، به طراحی روش‌های دفاعی و تهاجمی انجامید که امروز آثار آن در میدان دفاع مقدس ضد امریکایی و صهیونیستی به‌وضوح قابل مشاهده است.
 
اگرچه افکار عمومی بیش از هر چیز، قدرت موشکی و اشراف اطلاعاتی نیروی دریایی سپاه را دیده است، اما حقیقت راهبردیِ پنهان و ناشناخته، در «قدرت شناوری» نهفته است؛ جایی که شهید تنگسیری آن را به‌عنوان ستون فقرات بازدارندگی دریایی تعریف کرد. ارتقای شناور‌ها در سرعت، دقت، قدرت آتش، چابکی و تجهیز به فناوری‌های نوین، فراتر از یک اقدام فنی صرف، یک تصمیم راهبردی و دوراندیشانه برای روز‌های سرنوشت‌ساز بود. او به‌درستی دریافته بود در نبرد‌های آینده، برتری با نیرویی است که بتواند سریع‌تر، دقیق‌تر و هوشمندانه‌تر در میدان عمل کند.
 
ویژگی ممتاز دیگر تنگسیری، «فرماندهی از متن میدان» بود. او نه‌تنها طراح، بلکه خود یک سکاندار حرفه‌ای و حاذق بود؛ فرمانده‌ای که در بسیاری از رزمایش‌ها و تمرین‌ها، در بلندای شجاعت و عشق، شخصاً هدایت شناور‌ها را برعهده می‌گرفت. این حضور میدانی، علاوه بر ارتقای مهارت‌های عملیاتی، به انتقال تجربه و ایجاد اعتماد در میان نیرو‌ها انجامید؛ اعتمادی که امروز در جسارت و ابتکار عمل رزمندگان جوان دریادل به‌خوبی نمایان است.
 
شناخت عمیق او از دشمنان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، به‌ویژه آمریکا و رژیم اهریمنی صهیونیستی، موجب شد تا تحت تدابیر رهبر شهید انقلاب و فرماندهی کل قوا (قدس الله نفسه الزکیه) و دکترین و راهبرد‌های کلان دفاعی و نظامی کشور، نقشه راهی دقیق برای مواجهه با سناریو‌های مختلف تهدید طراحی کند. آنچه امروز در قالب «جنگ تحمیلی سوم» یا «جنگ رمضان» شاهد آن هستیم، نه یک غافلگیری برای دشمن، بلکه تحقق همان پیش‌بینی‌ها و اجرای همان نقشه راه است. مدیریت هوشمند میدان، کنترل تنگه هرمز و اعمال اراده در یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان، جلوه‌ای از این طراحی راهبردی است؛ اقدامی که در مدت کوتاهی، محاسبات دشمن امریکایی را برهم زد و او را در برابر هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده قرار داد تا ترامپ کذاب بگوید "آزادسازی تنگه هرمز مربوط به کشور‌هایی است که از آن نفت می‌برند؟! 
 
اما شاید ماندگارترین میراث شهید تنگسیری، نه تجهیزات و نه حتی ساختارها، بلکه «سرمایه انسانی» باشد که او پرورش داد. نسل جدیدی از رزمندگان دریایی جوان، مؤمن، متخصص و بی‌باک که امروز مجاهدانه و تاریخ ساز در صحنه حضور دارند؛ نیرو‌هایی که با تکیه بر آموزش‌های به‌روز و روحیه جهادی، بی‌محابا به دل دریا می‌زنند و در مواجهه با دشمن، ابتکار عمل را در دست می‌گیرند. این نیروها، امتداد زنده مکتبی هستند که بر پیوند دانش، ایمان و جسارت استوار است.
 
در کنار این ظرفیت بالفعل، توان بالقوه‌ای نیز وجود دارد که هنوز به‌طور کامل وارد میدان نشده است: "ناوگان گسترده قایق‌های تندرو مسلح نیروی دریایی سپاه". این ظرفیت عظیم، که در قالب ده‌ها هزار شناور در ساحل ایران " از دهانه فاو تا بندر گواتر " سازماندهی و آماده استارت و ورود به میدان هستند، به‌مثابه یک ذخیره راهبردی، در صورت لزوم می‌تواند موازنه نبرد را به‌طور کامل تغییر دهد و آن‌گونه که شهید تنگسیری آرزو داشت، ضربه‌ای تعیین‌کننده بر پیکره دشمن وارد سازد.
 
در سطحی کلان‌تر، تبعیت محض از ولایت و حرکت در چارچوب تدابیر فرماندهی کل قوا، از ویژگی‌های برجسته تنگسیری بود. تلاش بی‌وقفه او _ پس از دوره فرماندهی سردار علی فدوی فرمانده شجاع با عالیقدر سابق این نیرو_ برای انتقال و استقرار ستاد نیروی دریایی سپاه در سواحل، ایجاد زیرساخت‌های فرماندهی هوشمند و مقتدر، بهره‌گیری از نخبگان و فناوری‌های نوین، و هم‌افزایی با نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، همگی در راستای تحقق هدف شکل‌گیری یک «نیروی دریایی راهبردی» در تراز مقابله موفق با تهدیدات آینده بود.
 
امروز، در میانه جنگ تحمیلی سوم، نشانه‌های این راهبرد به‌روشنی دیده می‌شود. کنترل هوشمند تنگه هرمز، مدیریت تردد شناور‌های تجاری و نفتی، و اعمال اقتدار در محیط دریایی، نه‌تنها امنیت ملی را تضمین کرده، بلکه پیام روشنی به متجاوزان مخابره کرده است: "مکتب تنگسیری زنده است و میدان، در اختیار اراده‌ای است که آن را به‌خوبی می‌شناسد. 
 
شهید تنگسیری، تجسم یک فرمانده تراز انقلاب اسلامی بود؛ فرمانده‌ای که ایمان را با عقلانیت، شجاعت را با تدبیر و قدرت را با معنویت درآمیخت، او معمار یک تحول عمیق در نیروی دریایی سپاه بود؛ تحولی که از «شناخت دریا» آغاز شد، با «ساخت قدرت» تداوم یافت و در «اعمال اقتدار» به بلوغ رسید. آنچه امروز در میدان نبرد مشاهده می‌شود، نه یک اتفاق، بلکه نتیجه یک مکتب است؛ مکتبی که آینده آن، در سایه هدایت و منویات مقام معظم رهبری و فرماندهی معظم کل قوا یت الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (مدظله العالی)، با شگفتانه‌هایی همراه خواهد بود که تربیت‌یافتگان این راه، در زمان مقتضی به نمایش خواهند گذاشت.
 
مکتبی که با اتکا به خدا، مردم و ولایت، توانسته است در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخی و عرصه‌های جهان، اقتدار ایران را تثبیت کند و افق‌های تازه‌ای از بازدارندگی را پیش روی آینده بگشاید.
 
مکتبی که گزاره‌های راهبردی زیر، درس آموز‌های آن برای امروز و فردای کشور به ویژه نیرو‌های مسلح خواهد بود:
 
۱. اقتدار دریایی پایدار، بر پایه پیوند ایمان، دانش و تجربه میدانی شکل می‌گیرد.
 
۲. اشراف بر محیط مأموریتی، شرط لازم برای مدیریت هوشمند میدان و غلبه بر دشمن است.
 
۳. قدرت شناوری، ستون فقرات بازدارندگی دریایی در نبرد‌های آینده است.
 
۴. شجاعت راهبردی، زمانی مؤثر است که با هوشمندی و دشمن‌شناسی دقیق همراه باشد.
 
۵. تربیت نیروی انسانی مؤمن و متخصص، ماندگارترین سرمایه در ساخت قدرت دفاعی است.
 
۶. ولایت‌مداری و انسجام فرماندهی، ضامن موفقیت در مواجهه با تهدیدات پیچیده است.
 
۷. مدیریت تنگه هرمز، یک اهرم ژئوپلیتیک تعیین‌کننده در اعمال اراده و بازدارندگی فعال است.
 
مشاور فرمانده کل و مسئول مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه
 
انتهای پیام/ 271
نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار