۱۱۰ راه برای یاری ایران و فراخوان کنش فعال در جنگ منطقهای
گروه بینالملل دفاعپرس - الناز رحمتنژاد: کتاب «ایران و وظیفه تبلیغ مذهبی؛ ۱۱۰ راه برای حمایت از جمهوری اسلامی ایران» نوشته سیف البطبوطی، روزنامهنگار عراقی، به تازگی از سوی انتشارات «دارالکهف» عراق در ۱۱۵ صفحه منتشر شده است. نگارش این کتاب در دومین روز جنگ دوازدهروزه تحمیلی آمریکا علیه ایران آغاز شد و نویسنده آن را در بحبوحه جنگ رمضان به پایان رساند تا در همان فضای ملتهب منطقهای وارد بازار نشر شود. البطبوطی در این اثر میکوشد با ارائه مجموعهای از ایدههای عملی، حمایت از ایران را از سطح احساس و موضعگیری به کنش اجتماعی و فرهنگی در عرصههای مختلف تبدیل کند. در ادامه مشروح گفتوگوی اختصاصی خبرنگار گروه بینالملل دفاعپرس با نویسنده این کتاب را میخوانید.
این روزنامهنگار عراقی گفت: ایده این کتاب از یک حس مسئولیت واقعی در برابر خداوند متعال و در برابر مردم ایران که من آنها را به خاطر ایمان مشترکمان و موضع شرافتمندانهشان در جنگ علیه داعش بسیار دوست دارم، نشأت گرفت. همچنین از واقعیتی که روزانه شاهد آن بودم، ناشی میشد؛ همدردی گسترده با این مسائل، همراه با ناتوانی عملی بسیاری از مردم در تبدیل این همدردی به اقدام مؤثر.
گشایش راه مبارزه با شهادت آیت اللهخامنهای
این روزنامهنگار عراقی افرود: مشاهده کردم که بخش بزرگی از مردم موضع روشنی در حمایت از جمهوری اسلامی و محور مقاومت داشتند، اما حمایت آنها محدود به مشاهده صرف یا تعامل احساسی بود و فاقد ابزارهای عملی برای تبدیل این موضع به رفتار روزانه سازمانیافته بودند. به همین دلیل، این ایده شروع به شکلگیری کرد؛ چرا این آگاهی را به یک برنامه عملی تبدیل نکنیم؟ چرا از این حالت انفعال رهایی پیدا نکنیم و ابزارهای در دسترس، ساده و قابل اجرا را در اختیار مردم قرار ندهیم؟ این همان چیزی است که من در مقدمه کتاب بیان کردم، زمانی که تأکید کردم این اثر به عنوان یک رساله نظری نوشته نشده است، بلکه به عنوان یک نقشه راه جامع بسیج است که افراد را از حالت مشاهده منفعل به حالت مشارکت فعال منتقل میکند.
وی اضافه کرد: انگیزههای من برای تالیف این کتاب متعدد بودند، اما میتوان آنها را در سه نکته اصلی خلاصه کرد؛ اولا، درک من از این که نبرد دیگر صرفاً نظامی نیست، بلکه نبردی از آگاهی و رفتار روزانه است که قبل از تصمیمگیری در میدان نبرد، در ذهن ساخته میشود. این همان چیزی است که مرا بر آن داشت تا بر نقش فردی به عنوان یک عنصر حیاتی در ایجاد تأثیر تمرکز کنم.
دوما، لزوم غلبه بر احساس ناامیدی و درماندگی که برخی از مردم را در مواجهه با عظمت رویدادها رنج میدهد و ابراز همدردی که جمهوری اسلامی ایران پس از شهادت رهبر معظم انقلاب، خامنهای، دریافت کرد و غم عمیقی که مردم عراق پس از شهادت امام خمینی (ره)، که خداوند از او خشنود باد، احساس کردند، فرصتی را برای مردم فراهم کرد تا در مبارزه شرکت کنند، اما از طریق راههای مختلف نه صرفاً درگیری نظامی، بلکه با ارائه ایدههای کوچک، اما تجمعی. این ایدهها تأکید میکنند که تغییر تنها با پروژههای بزرگ آغاز نمیشود، بلکه با مواضع صادقانه فردی که در طول زمان انباشته میشوند، همراه است.
سوما، مقابله با ابهام رسانهای و سردرگمی فکری با تغییر مسیر تمرکز به سمت اقدام روشن و مشخص به جای غرق شدن در بحث. به عبارت دیگر، این کتاب از یک خلاء فکری پدید نیامد، بلکه از یک نیاز عملی که احساس کردم ناشی شد؛ نیاز مردم به پرسیدن «چه باید بکنم» به جای «چه باید بگویم»؟ بنابراین، این کتاب به یک پاسخ عملی به این سوال تبدیل شد و اعتقاد را به یک پروژه، یک موضع را به عمل و یک ایده را به یک تأثیر تبدیل کرد.
پیروزی در انحصار طبقهای خاص نیست
البطبوطی با اشاره به نام کتاب «ایران والواجب الرسالی» مطرح کرد: انتخاب عنوان «ایران و وظیفه تبلیغی» ناشی از تلاشی دقیق برای خلاصه کردن ایده اصلی است که کل کتاب بر آن بنا شده است. میخواستم دیدگاهی ارائه دهم که از نگاه به ایران صرفاً به عنوان یک دولت یا یک مسئله سیاسی فراتر رود و به سطحی عمیقتر بپردازد که رابطه با این موضوع را به عنوان یک وظیفه ببیند، نه صرفاً یک نظر یا یک موضع زودگذر.
البطبوطی ادامه داد: یکی از معانی زیبایی که باعث میشود من عاشق این عدد باشم این است که ۱۱۰ با امام علی بن ابی طالب علیه السلام مرتبط است، زیرا مقدار عددی آن برابر با نام «علی» طبق سیستم ابجد است: ع = ۷۰، ل = ۳۰،ی = ۱۰ مجموع = ۱۱۰. بنابراین، این عدد در ادبیات عرفانی و فرهنگی به عنوان نمادی برای اشاره به امام علی (ع) به کار میرود.
وی عنوان کرد: خوانندهای که در این کتاب هدف قرار دادهام، فرد فعال است، صرف نظر از اینکه از عموم مردم باشد یا نخبگان. ایده اصلی کتاب این است که پیروزی نه در انحصار یک طبقه خاص است و نه به سطح خاصی از تحصیلات گره خورده است؛ بلکه به وجود اراده و آمادگی برای اقدام بستگی دارد.
وی عنوان کرد: در نوشتن این کتاب، مراقب بودم که برای همه اقشار جامعه قابل دسترسی باشد؛ جوانان، زنان، روزنامهنگاران، بازرگانان، دانشجویان و حتی فعالان معمولی که انگیزه دارند، اما مسیر روشنی ندارند. بنابراین، ایدهها به شیوهای عملی و مستقیم ارائه میشوند و به خواننده معمولی اجازه میدهند تا به راحتی آنها را به کار گیرد، در حالی که همزمان دارای عمقی هستند که نخبگان فکری و فرهنگی را قادر میسازد تا به عنوان یک روش یا پروژه آماده توسعه با آنها درگیر شوند.
این روزنامهنگار عراقی مطرح کرد: این کتاب چارچوبی باز ارائه میدهد؛ خواننده معمولی میتواند بلافاصله ایدهای برای شروع پیدا کند، در حالی که افراد دارای تخصص یا مهارت میتوانند ایده را به یک پروژه گستردهتر یا یک ابتکار نهادی تبدیل کنند. این همان چیزی است که من در مقدمه کتاب به آن اشاره کردم، جایی که تأکید شد هر فرد، بسته به موقعیت و تواناییهایش، میتواند نقشی برای خود در این سیستم عملی پیدا کند. به طور دقیق، این کتاب به آگاهیای که میخواهد به عمل تبدیل شود، میپردازد، چه این آگاهی در یک فرد عادی باشد و چه در یک نخبه روشنفکر. هدف این نبود که مخاطبان محدودی را هدف قرار دهیم، بلکه میخواستیم در را به روی همه کسانی که به دنبال نقشی واقعی در تأثیرگذاری هستند، باز کنیم.
ماهیت گفتمان و شکاف بین آگاهی و عمل
وی افزود: در این کتاب، من به ترکیبی جامع از منابع و تجربیات تکیه کردم و خود را به یک رویکرد واحد برای دانش محدود نکردم. اولاً، تجربه میدانی انباشته شده بیش از بیست سال در کار رسانهای، نهادی و فرهنگی وجود دارد. این تجربه مرا به عموم، به ماهیت گفتمان و به شکاف بین آگاهی و اجرا نزدیک کرده است. ثانیاً، من از رصد مداوم رویدادهای سیاسی و رسانهای در منطقه، تجزیه و تحلیل گفتمان مربوط به جمهوری اسلامی و محور مقاومت، چه در رسانههای عربی و چه در رسانههای غربی، و بررسی تجربیات مردمی که تحت فشار و تحریمها پایداری کردهاند، و الگوهای رفتاری و مواضع حاصل از آن که میتوانند عملاً به کار گرفته شوند، بهره بردم.
البطبوطی تاکید کرد: در سطح شناختی، عناصری از اندیشه اسلامی، به ویژه عناصر مربوط به فرهنگ مسئولیت فردی، حمایت از مظلوم و تبدیل ارزشها به عمل را در آن گنجاندم. همچنین از مفاهیم جامعهشناسی و مطالعات رسانهای، به ویژه مفاهیم مربوط به شکلگیری افکار عمومی، تأثیر تجمعی و نقش ابتکارات کوچک در ایجاد تغییر، استفاده کردم.
وی در مورد روششناسی نگارش این کتاب گفت: این فرآیند با شناسایی مشکل اساسی آغاز شد؛ وجود همدردی گسترده همراه با فقدان شواهد عملی. سپس این فرآیند شامل تجزیه این مشکل به چندین حوزه و تبدیل هر حوزه به فضایی برای ابتکارات برای تولید ایدههای عملی بود. بنابراین، ساختار کتاب بر اساس تقسیمبندی مشخص به فصلها است که هر فصل شامل مجموعهای از روشها به همراه توضیحاتی در مورد مفهوم و سازوکارهای اجرایی است.
هدف از این روششناسی مشخص بود؛ تولید کتابی که هم قابل خواندن و هم قابل اجرا باشد. به همین دلیل، تأکید بر سادگی ارائه، وضوح تفکر و پیوند هر پیشنهاد به امکان مستقیم اجرا بود، مطابق با ادعای مقدمه مبنی بر اینکه به عنوان یک راهنمای عملی عمل میکند و خواننده را از مشاهده به عمل سوق میدهد.
به گفته وی، آمادهسازی این کتاب نیازمند یک دوره کار مداوم بود و آغاز آن به یک شرایط استثنایی مرتبط بود. من نوشتن این افکار را در روز دوم جنگ دوازده روزه شروع کردم و در طول آن روزها، موفق شدم نزدیک به ۴۰ ایده را یادداشت کنم، که ناشی از احساس فوری نیاز به تبدیل وضعیت به عمل بود.
نگارش کتاب در دوران آتشبس
وی در مورد روششناسی نگارش این کتاب گفت: این فرآیند با شناسایی مشکل اساسی آغاز شد؛ وجود همدردی گسترده همراه با فقدان شواهد عملی. سپس این فرآیند شامل تجزیه این مشکل به چندین حوزه و تبدیل هر حوزه به فضایی برای ابتکارات برای تولید ایدههای عملی بود. بنابراین، ساختار کتاب بر اساس تقسیمبندی مشخص به فصلها است که هر فصل شامل مجموعهای از روشها به همراه توضیحاتی در مورد مفهوم و سازوکارهای اجرایی است. هدف از این روششناسی مشخص بود؛ تولید کتابی که هم قابل خواندن و هم قابل اجرا باشد. به همین دلیل، تأکید بر سادگی ارائه، وضوح تفکر و پیوند هر پیشنهاد به امکان مستقیم اجرا بود، مطابق با ادعای مقدمه مبنی بر اینکه به عنوان یک راهنمای عملی عمل میکند و خواننده را از مشاهده به عمل سوق میدهد.
وی افزود: آمادهسازی این کتاب نیازمند یک دوره کار مداوم بود و آغاز آن به یک شرایط استثنایی مرتبط بود. من نوشتن این افکار را در روز دوم جنگ دوازده روزه شروع کردم و در طول آن روزها، موفق شدم نزدیک به ۴۰ ایده را یادداشت کنم، که ناشی از احساس فوری نیاز به تبدیل وضعیت به عمل بود.
این نویسنده عراقی اضافه کرد: پس از آتشبس، به طور مداوم به نوشتن ادامه دادم، به خصوص از آنجایی که معتقد بودم جنگ با شدت و خشونت بیشتری از سر گرفته خواهد شد. این امر مرا بر آن داشت تا کارم را تشدید کنم و دامنه ایدههایم را گسترش دهم. با شهادت رهبر معظم انقلاب، احساس کردم که پیشرفت قابل توجهی در کتاب داشتهام، بنابراین تصمیم گرفتم آن را به طور کامل در آن دوره بحرانی تکمیل کنم. بقیه کتاب را در حالی که روزه بودم به پایان رساندم، چشمانم پر از اشک غم و اندوه از فقدان رهبر و شهادت دوستان عزیز ملت بزرگ ایران بود. این احساسات جزئی از متن نبودند؛ بلکه بخش جداییناپذیری از روح آن بودند. این کتاب در لحظهای نوشته شد که درد، مسئولیت و غم در هم تنیده بودند.
البطبوطی گفت: مهمترین چالشی که با آن مواجه شدم، چگونگی تبدیل ایده کلی به ابزاری عملی بود. بسیاری از کتابها به تحلیل یا ارائه نظری بسنده میکنند، در حالی که هدف در اینجا ارائه ایدههای عملی بود. این امر مستلزم تلاش مضاعف در سادهسازی مفاهیم، فرمولبندی واضح آنها و پیوند دادن هر ایده به کاربردهای عملی مستقیم بود.
مشارکت فعال در حمایت از آرمان ایران
وی خاطرنشان کرد: چالش دیگر، ایجاد تعادل بین جامعیت و سادگی بود. این کتاب زمینههای متعددی را پوشش میدهد، از رسانه گرفته تا اقتصاد و روانشناسی، و ضروری بود که بدون از دست دادن عمق یا انسجام درونی، برای هر خوانندهای واضح و قابل فهم باقی بماند. بنابراین، به فصلهای سازمانیافته تقسیم شده بود که پیمایش بین ایدهها و انتخاب آنچه برای هر فرد مناسب است را آسان میکرد. من همچنین در انتخاب خود ایدهها با مشکل مواجه شدم، زیرا هدف ارائه ایدههای تصادفی نبود، بلکه انتخاب ابتکارات واقعبینانهای بود که واقعاً میتوانستند در محیطهای مختلف با در نظر گرفتن قابلیتها و شرایط مختلف اجرا شوند. این چالشها ذاتی این پروژه بودند، زیرا با هدف اصلی آن مرتبط هستند؛ تولید کتابی که خواننده را به اقدام ترغیب کند، نه صرفاً او را به ایده متقاعد کند.
وی افزود: ایده اصلی که میخواستم به خواننده منتقل کنم این است که هر فردی قادر به مشارکت فعال است و حمایت از یک آرمان، تنها حوزه یک گروه یا حوزه خاص نیست، بلکه مسئولیتی است که از فرد شروع میشود و به کل جامعه گسترش مییابد.
به گفته البطبوطی، پیام کتاب را میتوان در یک تغییر اساسی خلاصه کرد؛ از حالت مشاهده به حالت عمل. بسیاری از مردم موضع روشنی دارند و احساس تعلق میکنند، اما در سطح احساس یا واکنش متوقف میشوند. این کتاب آمده است تا به هر خوانندهای بگوید شما نقشی دارید و میتوانید از همین حالا با آنچه دارید شروع کنید.
وی خاطرنشان کرد: میخواستم این باور را القا کنم که اعمال کوچک و صادقانه، وقتی روی هم انباشته میشوند، تأثیر قابل توجهی ایجاد میکنند و تاریخ صرفاً از طریق رویدادهای بزرگ ساخته نمیشود، بلکه از طریق رفتار روزانه مداوم ناشی از آگاهی و مسئولیتپذیری شکل میگیرد. این معنا در روح کتاب وجود دارد، جایی که تأکید میشود حمایت از یک آرمان، حالتی جامع است که با کلمات آغاز میشود و به هر جزئیات زندگی گسترش مییابد. به زبان ساده، پیام این است: فقط نپرسید چه اتفاقی دارد میافتد، بلکه بپرسید چه کاری از دستتان برمیآید، سپس یک ایده انتخاب کنید و شروع کنید.
این نویسنده عراقی بیان کرد: از بین تمام مضامین کتاب، موضوعی که بر تبدیل آگاهی به اقدام عملی تمرکز دارد، به دیدگاه شخصی من نزدیکتر است. این رشتهای است که تمام فصلها را به هم متصل میکند و در ایدههایی که به ابعاد رسانهای و روانشناختی میپردازند، به وضوح مشهود است.
وی اضافه کرد: جنبه رسانهای بسیار مهم است، زیرا نمایانگر عرصه اصلی رویارویی امروز است؛ جایی است که اعتقادات شکل میگیرند و مواضع شکل میگیرند. بنابراین، من بر ایدههایی تمرکز کردم که فرد را قادر میسازد تا در این عرصه مشارکت فعال داشته باشد، قادر به تأثیرگذاری بر رویدادها باشد، نه صرفاً یک گیرنده منفعل. برعکس، بُعد روانشناختی با تقویت تابآوری، افشای تاکتیکهای جنگ روانی و پرورش حس آرامش درونی که پشتکار را تشویق میکند، از این آگاهی در برابر فروپاشی یا تحریف محافظت میکند.
نقش رسانه در نبرد درونی انسان
البطوطی خاطرنشان کرد: این ارتباط متقابل بین رسانه و روانشناسی، نشان دهنده اعتقاد من است که نبرد قبل از اینکه به صورت بیرونی به عنوان رفتار یا موضع تجلی یابد، در درون فرد، با آگاهی و پایداری او آغاز میشود. بنابراین، میتوان گفت که این مضمون، هسته اصلی کل پروژه را نشان میدهد، زیرا هر اقدام خارجی نیاز به یک پایه داخلی محکم دارد. با اینحال، این کتاب همچنان یک کل واحد است، زیرا تمام فصلهای آن برای خدمت به این دیدگاه کلی طراحی شدهاند؛ پرورش فردی آگاه و ثابت قدم، که قادر به تبدیل شدن از یک پیرو به یک شرکتکننده فعال در زمینههای مختلف زندگی باشد.
وی گفت: بازخوردهایی که تاکنون دریافت کردهام بسیار مثبت بوده و بر یک نکته کلیدی متمرکز بودهاند؛ اینکه این کتاب چیزی متفاوت از معمول ارائه میدهد. بسیاری از خوانندگان اظهار داشتهاند که آن را یک راهنمای عملی یافتهاند که به آنها کمک میکند پس از یک دوره مشاهده صرف یا مشارکت در بحثهای عمومی، اقدام کنند.
البطبوطی افزود: چندین خواننده اظهار داشتند که آنچه بیش از همه آنها را تحت تأثیر قرار داده، وضوح و کاربردی بودن ایدهها بوده است. آنها احساس میکردند میتوانند ایدهای را انتخاب کنند و بلافاصله بدون پیچیدگی یا نیاز به منابع قابل توجه، اجرای آن را آغاز کنند. برخی از متخصصان و فعالان رسانهای نیز خاطرنشان کردند که این کتاب افقهای جدیدی را برای کار آنها، به ویژه در رسانهها و کمپینهای دیجیتال، باز میکند.
وی ادامه داد: علاوه بر این، برخی از کارشناسان در مورد اهمیت توسعه این ایدهها و تبدیل آنها به پروژههای نهادی یا ابتکارات جمعی اظهار نظر کردهاند که من آن را نشانه مثبتی میدانم، زیرا این کتاب در درجه اول برای یک نقطه شروع طراحی شده است، نه یک هدف نهایی.
به گفته وی، همچنین پاسخهایی دریافت کردم که حاکی از قدردانی عمیق از روحیهای بود که کتاب در آن نوشته شده بود، به ویژه با توجه به انتشار آن در یک دوره حساس. این امر در تعامل خوانندگان با آن منعکس شده بود؛ آنها آن را به عنوان یک اثر نظری نمیدیدند، بلکه به عنوان صدایی که مردم را به اقدام و احساس مسئولیت فرا میخواند.
وی افزود: یکی از تأثیرگذارترین تجربیاتی که داشتم این بود که برخی از دوستانم، پس از اطلاع از انتشار کتاب، با من تماس گرفتند و درخواست نسخه الکترونیکی آن را با فرمت پیدیاف کردند. بعداً متوجه شدم که آن را با کیفیت بالا چاپ کرده و به طور گسترده توزیع میکنند.
استقبال خانواده شهدا از کتاب
البطبوطی ادامه داد: اینجا متوقف نشد. پیامهایی دریافت کردم که به من اطلاع میدادند خانواده یک شهید ۱۰۰ نسخه از کتاب را برای چاپ و توزیع اهدا کرده است، اقدامی که نشاندهنده آگاهی و ارتباط آنها با پیام آن است. همچنین فهمیدم که خانواده یک عضو مجروح نیروهای حشد الشعبی نیز کتاب را به طور گستردهتری چاپ و توزیع کردهاند، که ناشی از اعتقاد آنها به این ایده و تمایلشان به انتشار آن است.
وی تصریح کرد: این تجربیات برای من فوقالعاده تأثیرگذار بود، زیرا نشان میدهد که این کتاب از جایگاه خود به عنوان یک اثر مکتوب صرف فراتر رفته و به یک موجود زنده و پویا تبدیل شده است که در میان مردم در گردش است و با خانوادههایی که فداکاریهای زیادی کردهاند، طنینانداز میشود. احساس کردم که این پاسخ بالاترین درجه تعامل را نشان میدهد، زیرا از محیطی آمده است که فداکاری کرده و به دنبال نقشی مداوم در پیشبرد هدف است.
وی تصریح کرد: در سطح شخصی، تنها نقشی که آرزو دارم این کتاب ایفا کند، شهادت دادن در پیشگاه خداوند متعال است که در انجام وظیفهام نسبت به ایران و ملت ایران کوتاهی نکردهام و در این نبرد بین ایمان و شیطان، آنها را ناامید نکردهام و تلاشی هرچند کوچک، اما بزرگ در پیشگاه خداوند متعال و امام زمانمان (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) انجام دادهام.
وی افزود: من یک سفر فکری مداوم دارم و در جریان طوفان الاقصی، تعدادی کتاب را به پایان رساندم که آنها را نقاط عطف مهمی در این مسیر میدانم. از جمله آنها میتوان به «طوفان الاقصی رسوایی بزرگ غرب» که به استانداردهای دوگانه غرب میپردازد و «ترور حقیقت» که مستندی جامع از تجاوزات صهیونیستها علیه روزنامهنگاران است، اشاره کرد.
وی ادامه داد: همچنین روی «دایرهالمعارف ابوعبیده» در دو بخش کار کردم. بخش اول با عنوان «نقابدار» شامل مطالعات تحلیلی در مورد نقش ابوعبیده در جنگ روانی علیه دشمن صهیونیستی است. بخش دوم با عنوان «چنین گفت ابوعبیده» مستندی جامع از تمام سخنرانیها، کنفرانسها، سخنرانیها، توییتها و سخنرانیهای او از زمان تصدی مسئولیت رسانهای در گردانهای قسام تا زمان شهادتش است.
به گفته وی، علاوه بر این، کتابی با عنوان «عهد ابدی» دارد که شرحی بر وصیتنامه فرمانده شهید، حاج قاسم سلیمانی (رضوان الله علیه) است و به ابعاد فکری و ایدئولوژیک آن میپردازد.
وی در پایان تصریح کرد: در این مرحله، به دلیل درگیری در وظایف اجرایی مربوط به حمایت از جمهوری اسلامی در جنگ تحمیلی، موقتاً نوشتن را متوقف کردم، زیرا شرایط را مستلزم تعامل مستقیم و عملی یافتم. به خواست خدا، پروژههای نوشتاری من پس از پایان این مرحله از سر گرفته خواهد شد، با این هدف که این رویکرد را توسعه دهم و آثار عمیقتر و تأثیرگذارتری تولید کنم که با ماهیت چالشهای پیش رو همسو باشند.
انتهای پیام/ ۹۴۴
