دست برتر ایران در ایستگاه اسلامآباد/ چه کسانی به آتشبس کمک کردند؟
گروه بینالملل دفاعپرس- آناستازیا سمنچنکو؛ دونالد ترامپ با آتشبس دو هفتهای با ایران موافقت کرد. رهبر آمریکا با چه شرایطی حملات به زیرساختهای انرژی تهران را متوقف کرد و از این پس چه باید انتظار داشت؟ فقط یک روز قبل آمریکا و ایران چنان اظهارات تندی رد و بدل کردند که جهان را به لرزه درآورد. دونالد ترامپ چند ساعت قبل از انقضای اولتیماتوم اعلامی خود تهدید کرد که امشب «یک تمدن کامل نابود خواهد شد» و تهران نیز پاسخ داد که اگر آمریکاییها از «خطوط قرمز» عبور کنند، ۱۴ میلیون نفر را برای دفاع از خود به میدان خواهد فرستاد.
رسانهها اظهارات رهبر آمریکا را بهعنوان اشارهای به امکان استفاده از سلاح هستهای علیه ایران تفسیر کردند، اما کاخ سفید کسانی را که چنین نتیجهگیریای کرده بودند، «احمقهای مطلق» خطاب کرد.
با این حال، جهان به اظهارات سیاستمداران و رسانهها با نگرانی جدی نگاه کرد. برخی از کارشناسان سیاسی اظهارات ترامپ را تشدید تنش و لاف زدن دیگری دانستند و برخی دیگر تصور کردند که او واقعاً قصد دارد ضربه سنگینی به زیرساختهای حمل و نقل نفت و سایر تأسیسات مهم ایران وارد کند.
«دانیل کوچتوف» متخصص مدیریت دولتی و شهرداری، روزنامهنگار، تحلیلگر سیاسی و فعال اجتماعی، در گفتوگو با نشریه «اخبار ولگوگراد رو» اظهار داشت: صادقانه بگویم، پس از اظهارات تند ترامپ درباره «نابودی یک تمدن کامل» آتشبس کاملاً قابل پیشبینی بود. چنین حملات عمومی و تندی اغلب بخشی از یک تاکتیک کلاسیک آمریکایی به نام «فشار حداکثری» است. ترامپ دوست دارد عضلات خود را نشان دهد تا بعداً از موضع قدرت پای میز مذاکره بنشیند. ایران این را به خوبی درک میکند و همچنین میداند چگونه چهره خود را حفظ کند.
چه کسانی به آتشبس کمک کردند
با این حال، پس از مدتی مشخص شد که کشورها با آتشبس دو هفتهای موافقت کردهاند، ترامپ مدعی شد که ایالات متحده «از تمام اهداف نظامی خود در عملیات علیه ایران فراتر رفته است» و پاکستان به آتشبس کمک کرد. رهبر آمریکا به شرطی این گام را برداشت که ایران تنگه هرمز را به طور کامل و فوری بازگشایی کند. آسوشیتدپرس مدعی شده که چین نیز نقش مهمی در توافق آتشبس ایفا کرده و در این رابطه نوشت: پکن با تهران تماس گرفت و کوشید آن را برای موافقت با آتشبس قانع کند.
اسرائیل نیز با آتشبس بین ایران و آمریکا موافقت کرد. اما تلآویو در عین حال خاطرنشان کرد که حملات خود به لبنان را ادامه خواهد داد. به طور کلی، اسرائیل معتقد است که آتشبس «حزبالله» را از شکست در لبنان نجات میدهد و به ایران فرصت میدهد تا بدون تهدید حمله از سوی آمریکا، مواضع خود را تقویت کند.
برتری نسبی ایران
در ایران، آتشبس دو هفتهای یک پیروزی بزرگ نامیده شده است. در تهران معتقدند که آمریکاییها شکست خوردهاند و در برابر شرایط ایران تسلیم شدهاند. در مقابل، در آمریکا اطمینان دارند که این آمریکاییها بودهاند که ایران را شکست دادهاند. سخنگوی کاخ سفید، آتشبس را پیروزی برای آمریکا خواند که «توسط رئیسجمهور ترامپ تضمین شد». کارولین لوویت خاطرنشان کرد: از همان ابتدای عملیات خشم حماسی، رئیسجمهور ترامپ تخمین زد که این عملیات بین ۴ تا ۶ هفته به طول خواهد انجامید. به لطف تواناییهای باورنکردنی رزمندگان ما، ما در عرض ۳۸ روز به اهداف نظامی اصلی خود دست یافتیم و از آنها فراتر رفتیم.
دانیل کوچتوف در این خصوص میگوید: به نظر من، حقیقت مثل همیشه جایی در میانه است، اما با برتری نسبی به نفع ایران. اما آمریکا هم میتواند به طور کامل بگوید که فشار آنها جواب داده است. برای واشنگتن، این یک موفقیت تاکتیکی به نظر میرسد. با این حال، ایران نیز همه دلایل را برای جشن گرفتن در اختیار دارد. ایران نه تنها در برابر ضربه مقاومت کرد، بلکه آمریکا را مجبور کرد از تهاجمیترین سناریوها عقبنشینی کند. تهران نشان داد که آماده است تا انتها پیش برود و در عین حال چهره خود را حفظ کرد.
آتشبس شکننده
با این حال، کارشناسان خاطرنشان میکنند که ترامپ نمیخواهد و به سادگی نمیتواند جنگ طولانی با ایران داشته باشد، ضمن اینکه کنگره نیز با آن مخالف است؛ بنابراین او مجبور خواهد بود آتشبس شکننده را حفظ کند و وانمود کند که همه چیز طبق برنامه پیش میرود.
آتشبس به یک تنفس در این درگیری تبدیل شد، با این حال اختلافات کلیدی هنوز حل نشده است: برنامه هستهای، تحریمها و امنیت در خلیج فارس. اگر مذاکرات در اسلامآباد شکست بخورد، خطر بازگشت به تشدید تنش زیاد است.
اولگا لارینا، کارشناس سیاست بینالملل میگوید: به رسمیت شناختن حق ایران برای کنترل تنگه هرمز توسط آمریکاییها به معنای پذیرش شکست استراتژی آنها در منطقه است. دستیابی به آشتی کامل کار آسانی نخواهد بود. یکی از موانع احتمالی سیاست داخلی هر دو طرف است. در آمریکا، انتخابات کنگره نزدیک است و ترامپ باید نتیجه بگیرد. در مقابل ایران قصد ندارد از دستاوردهای هستهای خود صرف نظر کند، در حالی که آمریکا و اسرائیل دقیقاً خواستار آن هستند. بازیگران منطقهای نظیر اسرائیل و عربستان سعودی هم در هر توافقی که به باشد، خرابکاری میکنند.
دانیل چتکوف خاطرنشان میکند: درگیری میتواند خیلی سریع دوباره شعلهور شود. کافی است که یکی از طرفین به این نتیجه برسد که آتشبس برایش سودی ندارد. دوره ۳ تا ۶ ماه آینده به بسیار خطرناک است. معمولاً در این زمان است که همه تضادهای پنهان خود را نشان میدهد. به نظر من، این نه صلح، بلکه یک توقف موقت است.
با این حال، حتی یک روز هم نگذشته بود که آتشبس نقض شد. آمریکا و اسرائیل به پالایشگاههای نفت در جنوب ایران حمله کردند. در پاسخ به این اقدام، نیروهای مسلح ایران به امارات، کویت و بحرین حمله کردند.
انتهای پیام/ ۹۴۴
