گرانی سوخت جِت بلای جان صنعت هوانوردی جهان

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، به یک جنگ ویرانگر منطقه‌ای منجر شد که پیامد‌های فاجعه‌بار آن فراتر از منطقه گسترش یافت. این اقدام ماجراجویانه که به دنبال یک اشتباه محاسباتی بزرگ صورت گرفت، سبب انسداد تنگه هرمز و اعمال محاصره دریایی گسترده علیه ایران شد.

تنگه هرمز که بیش از ۲۰ درصد از سوخت جت حمل‌شده از طریق دریا را در جهان تامین می‌کرد، اکنون عملا مسدود است و بخش عمده‌ای از صادرات سوخت جت از کشور‌های کویت و بحرین نیز متوقف شده است. این محاصره، تامین سوخت جت را در سطح جهانی مختل کرده و فشار سنگینی بر صنعت هوانوردی وارد آورده است.

سوخت جت دومین هزینه بزرگ شرکت‌های هواپیمایی پس از نیروی کار است. یک هواپیمای باریک‌پیکر به طور متوسط ۸۰۰ گالن سوخت در ساعت مصرف می‌کند؛ این در حالی است که مصرف هواپیما‌های پهن‌پیکر چندین برابر بیشتر است. چهار شرکت بزرگ آمریکایی (یونایتد، امریکن، دلتا و ساوت‌وست) پیش از این جنگ به طور میانگین روزانه حدود ۱۰۰ میلیون دلار صرف سوخت می‌کردند. 

اکنون هزینه‌ها به شدت افزایش یافته است. شرکت «دلتا» اعلام کرده که ممکن است در سال جاری دو میلیارد دلار بیشتر برای تهیه سوخت هزینه کند و «یونایتد» نیز پیش‌بینی کرده که هزینه سوختش تا ۱۱ میلیارد دلار افزایش یابد. این افزایش هزینه‌ها، به‌ویژه برای شرکت‌های اروپایی و آسیایی که وابسته به واردات سوخت هستند، بسیار شدیدتر است. 

کشور‌های آسیایی که بخش عمده سوخت جت جهان را پالایش می‌کنند، اکنون صادرات خود را محدود کرده‌اند، زیرا در تامین نفت خام از غرب آسیا، دچار بحران شده‌اند. به همین سبب، خطوط هوایی اروپا و آسیا با خطر کمبود واقعی سوخت مواجه شده‌اند که احتمال لغو پرواز‌ها و کاهش برنامه‌های پروازی را افزایش داده است. 

این بحران بر تمام بخش‌های صنعت هوانوردی تاثیر گذاشته است. شرکت‌های هواپیمایی برای جبران هزینه‌ها، پرواز‌های غیرسودآور را حذف کرده و بر مسیر‌های پربازده تمرکز کرده‌اند. این کاهش ظرفیت صندلی، به طور طبیعی موجب افزایش قیمت بلیط‌ها برای مسافران شده است. شرکت‌های هواپیمایی خارجی نیز به دلیل وابستگی بیشتر به سوخت وارداتی، آسیب‌پذیری بالاتری دارند و بسیاری از آنها برنامه‌ریزی پرواز‌های خود را برای ماه‌های آینده بر اساس این شرایط جدید تنظیم کرده‌اند.

حتی در آمریکا که بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت و یکی از صادرکنندگان اصلی سوخت جت جهان است، قیمت سوخت به دلیل کمبود جهانی بالا رفته و شرکت‌ها مجبور به حذف بلیط‌های ارزان و پرواز‌های کم‌سود شده‌اند. برای مثال، کرایه‌های لحظه آخری پرواز به مقاصد تفریحی مانند کارائیب ۷۴ درصد و به هاوایی ۲۱ درصد افزایش یافته است. 

در این میان، شرکت‌های هواپیمایی ضعیف‌تر به‌ویژه خطوط کم‌هزینه با بحران شدید روبه‌رو هستند. برای مثال، شرکت «اسپیریت ایرلاینز» که دو بار در ۱۸ ماه گذشته اعلام ورشکستگی کرده بود، هشدار داده که جهش هزینه سوخت تاثیر فوری و اساسی منفی بر شرایط مالی‌اش خواهد داشت و ممکن است به ورشکستگی کاملش منجر شود. گزارش «فیتچ ریتینگز» نیز تاکید کرده است که شرکت‌های هواپیمایی ضعیف‌تر ممکن است با نکول بدهی یا بازگرداندن زودهنگام هواپیما‌ها مواجه شوند. 

شرکت «یونایتد» نیز برنامه پروازی خود را برای شش ماه آینده حدود ۵ درصد کاهش داده است. تحلیلگران انرژی مانند «مت اسمیت» از شرکت «کیپلر» معتقدند که حتی در بهترین حالت، بازگشت به شرایط عادی تا ژوئیه طول خواهد کشید. اگرچه این تخمین نیز ممکن است به طور اغراق‌آمیزی خوش‌بینانه باشد.

در نهایت، صنعت هوانوردی جهانی با چالشی بی‌سابقه روبه‌رو است که ریشه آن در تجاوز به ایران و جنگ تحمیلی منطقه‌ای است. حتی در صورت بازگشایی تنگه هرمز، زمان زیادی لازم است تا زنجیره تامین به حالت عادی بازگردد. در این فاصله، تعداد زیادی از شرکت‌های هواپیمایی به‌ویژه خطوط کم‌هزینه با خطر ورشکستگی مواجه خواهند شد و بلیط‌های ارزان‌قیمت به عنوان یکی از دستاورد‌های مهم صنعت هوانوردی، عملا از بازار حذف می‌شوند و بازار تابستانی مسافرت‌های هوایی با بحرانی شدید مواجه خواهد شد. 

انتهای پیام/ ۱۳۴