نجوای ایمان در پناه یاد شهیدان؛ بازخوانی شکوه آئین «قَوِر سر» در روستای ملاخیل+ تصاویر و فیلم

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از مازندران، صبح جمعه چهارم اردیبهشت آفتاب از پشت کوه‌ها طلوع می‌کند و یک روز بهشتی را نوید می‌دهد؛ اینجا در روستای ملاخیل از بخش هزارجریب شهرستان نکا هنوز درختان شکوفه دارند و صدای جیک جیک گنجشکان فضا را پر کرده؛ در این حال و هوای عاشقی و بهاری دل‌ها با آئین دیرینه‌ی «قَوِر سر» صیقل می‌خورند. مراسمی با قدمت چندین ساله در این روستا در حال برگزاری است. این مراسم تنها یک رسم محلی نیست که از نسل‌های گذشته به عنوان میراث ماندگار به یادگار مانده؛ بلکه نمایشی باشکوه از پایبندی به ریشه‌های اصیل دینی، فرهنگ ایثار و پیوند ناگسستنی میان نسل‌های امروز با آموزه‌های معنوی گذشتگان است.

قداستِ خاک؛ زیر سایه‌ی شهیدان

در جمعه‌ای که بوی ظهور و امام زمان کوچه‌ پس کوچه‌های ملاخیل را فراگرفته، فضای گلزار شهدای روستا با طنین تلاوت قرآن و صدای اذان، رنگ‌وبویی آسمانی به خود می‌گیرد، کانون اصلی توجه مردم در این روز، گلزار شهداست.

آئین «قَوِر سر» در روستای ملاخیل با تبرک جستن به مزار مطهر شهیدان سرافراز روستا، «عین الله پوروایی» و «سیدجلیل ساداتی»، معنای عمیق‌تری می‌یابد. حضور پرشور مردم بر سر مزار این دو شهید، نشان می‌دهد که اهالی ملاخیل، پیوند عاطفی و اعتقادی خود را با ایثارگرانِ خویش حفظ کرده‌اند.

برای مردم این روستا، این شهیدان تنها عزیز از دست رفته نیستند؛ بلکه نگین‌های درخشانِ غیرت و ایمان‌اند که حضورشان بر سر مزار، فضایی آکنده از معنویت ایجاد می‌کند. مردم با حضور بر مزار شهیدان «عین الله پوروایی» و «سید جلیل ساداتی»، با آرمان‌های آنها تجدید عهد می‌کنند و ثابت می‌کنند که پرچمِ دین‌مداری و ایثار که آنها برافراشته‌اند، در دستان نسل‌های بعدی روستا همچنان در اهتزاز است.

تلفیق سنت و عبادت

آماده‌سازی برای این روز تنها به خود مردم محدود نمی‌شود، و با مدیریت شورای روستا و دهیار همراه است که از روزهای پیش از مراسم با نظارت کامل به فضای مراسم و محیط اطراف نسبت به بازسازی و آماده سازی آن اقدام جهادی دارند، البته این را هم اضافه کنم که تنها فراهم‌کردن فضا نیست؛ بلکه تدارک دیدنِ محفلی برای نیایش است تا فضایی شایسته برای تجلیل از یاد گذشتگان  آماده شود.

و جمعه موعود و خاص از راه می‌رسد، هوا بهاری است و آفتاب در کوچه‌ها راه می‌رود. در جاری عاشقانه دستان زمین انسان‌هایی به محل میعاد در حرکت‌اند و ناگهان سکوت روستا با صدای تلاوت قرآن کریم شکسته می‌شود و مردم با سادگی و بی‌تکلفی و با حمل وسایل صبحانه خود به سمت گلزار شهدا می‌روند، اینجا می‌توان روحِ «عبدیت» را مشاهده کرد. در فضای معطر از ذکر خداوند، مراسم مداحی و سخنرانی و نماز و اذان، آرامشی عمیق بر فضای مزارها سایه می‌افکند و «قَوِر سر» را از یک دورهمیِ سنتی به یک شعارِ بزرگِ عبادی تبدیل می‌کند.

این سکوتِ معنوی در کنار دعا و نیایش، یادآور این حقیقت است که مرگ هرگز پایان نیست، بلکه سرآغازِ پیوندی است که در آن زندگان برای رفتگان طلب مغفرت می‌کنند و با این کار، روحِ بندگی را در جامعه خود زنده نگه می‌دارند. و اینجا محل قراری است که هر ساله تکرار می‌شود؛ آن هم در اردیبهشت ماه قشنگ و نازنین.

طعمِ مهربانی؛ سفره‌ای به وسعتِ ایمان

در اوجِ این فضای معنوی، نقش بانوان روستا بسیار پررنگ و ستودنی است. اینجا به هر خانه‌ای که می‌روی عطر و بوی غذای محلی را از دور حس می‌کنی. بانوان ملاخیلی که با هنرمندی و اخلاص، نقشی محوری ایفا می‌کنند، برای پذیرایی از مهمانان سنگ تمام می‌گذارند. سینی‌ها و مجمعه‌های غذا و نان و شیرینی‌های محلی و حلوا‌هایی که با نیتِ «نذری» و طلب خیر برای درگذشتگان پخته شده‌اند، چیزی فراتر از یک وعده ناهار است. این خوراکی‌ها، نمادی از «اطعام» و «احسان» هستند که در دین اسلام بسیار بر آن تأکید شده است.

توزیع این نذورات در میان مردم و میهمانان، حلقه اتصال محبت و برادری است که هیچ مرزی نمی‌شناسد. این مهربانیِ بانوان، تبلور عملیِ ایمانی است که از قلب‌های آنها سرچشمه می‌گیرد و نشان می‌دهد که اطعام دهی و تکریم مهمان در رگ و خون این مردم نهادینه شده است و تازگی ندارد.

پیوند اقوام؛ نمادِ صله‌رحم

میزبانی از اقوام و آشنایانِ نقاط مختلف استان در این روز، نشان‌دهنده اهمیت «صله رحم» در فرهنگ روستای ملاخیل است. این میهمان‌نوازی، در کنار حضور بر سر مزار شهیدان «عین الله پوروایی» و «سید جلیل ساداتی»، به مراسمِ هرساله ابعادی فراتر از مرز‌های روستا می‌بخشد. و اینجا روستایی است در دل کوه‌ها و چند کیلومتری شهرستان نکا که اینگونه به آداب و سنت‌های دیرینه پایبندند.

در نهایت، آئین «قَوِر سر» در روستای ملاخیل، درسی است برای همه ما؛ درسی از اینکه چگونه می‌توان با نجوای قرآن، یاد کردنِ قهرمانانِ شهید و مهرورزی به یکدیگر، جامعه‌ای بنا کرد که در آن، حتی در مواجهه با مرگ، امید و ایمان حرف اول را می‌زند. اینجا، در ملاخیل، زندگان و گذشتگان در یک میعادگاهِ مقدس، دوباره دست در دست هم، شکوهِ ایمان را جشن می‌گیرند. پایان مراسم تعیین قراری است دوباره برای مراسمی دیگر در جمعه بعد در امامزاده زین العابدین (ع) که معروف به «معصوم زاده سر» است. این را از همینجا به اطلاع مردم می‌رسانند. از حالا تا جمعه بعد باز هم بانوان بساط تدارکشان فراهم است و دهیار و شورای اسلامی محل یک مأموریت ویژه دیگر برای آماده سازی آن مکان مقدس را بر عهده می‌گیرد. و این رسم ماندگار نیز سالیان سال در این روستا زنده و پایدار است.

گزارش: حدیثه صالحی

انتهای پیام/