یادداشت/

از یوم‌الله طبس تا یوم‌الله اصفهان

تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و عملیات شکست خورده آن‌ها در جنوب اصفهان از همان دست رویداد‌هایی است که مانند طوفان شن در صحرای طبس در سال ۱۳۵۹، می‌تواند به عنوان ایام‌الله در تاریخ کشورمان ثبت شود؛ بر همین اساس، ثبت و ضبط رویداد اخیر مستلزم اقدامات ویژه‌ای به سبک موزه‌های دفاع مقدس در سطح کشور می‌باشد و شایسته است که هرچه سریع‌تر موزه‌آرایی این منطقه در دستور کار بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت قرار بگیرد.
کد خبر: ۸۲۹۶۲۷
تاریخ انتشار: ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۰۳:۱۴ - 25April 2026

گروه استان‌های دفاع‌پرس ـ «محمدعلی احمدیان» مدیرعلمی دانشنامه دفاع مقدس خراسان رضوی؛ تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به  ایران و شکست چنین عملیاتی که به مدد پیشرفته‌ترین تجهیزات نظامی صورت گرفت، اعتبار نظامی و افسانه‌ی ابر قدرت بودن آمریکا را خدشه پذیر نمود، لذا این واقعه می‌تواند یکی از مصادیق «ایام الله» به شمار رود. در اهمیت ایام‌الله همین بس که در قرآن کریم به صراحت از آن نام برده شده است، چنانچه در آیه پنجم سوره ابراهیم (ع) خطاب به حضرت موسی (ع) می‌فرماید: «و ذکرهم بایام الله... (و روز‌های خدا را به آن‌ها یاد آوری کن...)». در این کتاب الهی به بعضی رویداد‌های تاریخی اشاره شده که باید مایه عبرت مردمان هر عصر و دوره‌ای قرار گیرد: مانند داستان قوم عاد، ثمود، سبا، فرعون و سایر موارد مشابه دیگر. داستان اقوام سرکش و مغروری که دچار قهر الهی شدند و خداوند آنها را مایه عبرت جهانیان گردانید.

تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و عملیات شکست خورده آن‌ها در جنوب اصفهان، از همان دست رویداد‌هایی است که مانند طوفان شن در صحرای طبس، که در روز پنج اردیبهشت ۱۳۵۹ به وقوع پیوست،  می‌تواند به عنوان ایام الله در تاریخ کشورمان ثبت شود. از آنجا که ثبت و ضبط رویداد اخیر مستلزم اقدامات ویژه‌ای به سبک موزه‌های دفاع مقدس هشت ساله، در رابطه با تهاجم نظامی حزب بعث عراق می‌باشد، شایسته است هرچه سریع‌تر در دستور کار سازمان‌ها و نهاد‌های مربوطه، بخصوص اداره کل حفظ آثار وارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت استان اصفهان، قرار گیرد تا در فرصت‌های بعدی به عنوان موزه‌ای از رویداد‌های تاریخی ایران و امداد‌های الهی وایام الله، برای نسل‌های آینده به نمایش گذاشته شود. کاری که در مورد واقعه طبس می‌توانست بهتر و زود‌تر از این‌ها  انجام شود.

از یوم‌الله طبس تا یوم‌الله اصفهان

در تاریخ پنجم اردیبهشت ۱۳۵۸ در صحرای طبس؛، توسط «نیروی دلتا»‌ ارتش آمریکا عملیات بسیار مهمی صورت گرفت که «عملیات پنجه عقاب» (Operation Eagle Claw) نام داشت. این عملیات که با شش هواپیما و هشت بالگرد و به قصد آزادسازی ۵۳ جاسوس آمریکایی درتهران، انجام می‌شد و علی‌رغم محاسبات بسیار دقیقی که به عمل آمده بود، مواجه با طوفان شن گردید. در حین این عملیات، سه بالگرد دچار نقص فنی شده و در نهایت، عملیات مذکور با کشته شدن هشت نفراز کماندو‌های آمریکایی در نزدیکی طبس و برخورد یک هواپیمای C-130 و یک بالگرد CH-53 و باقی‌ماندن پنج بالگرد CH-53 در ایران به پایان رسید. امام خمینی (ره) شن‌های صحرای طبس را ماموران الهی نامیدند و بدین ترتیب یکی دیگر ازمصادیق ایام‌الله، در دفتر خاطرات متجاوزان و طاغوت‌های زمانه به ثبت رسید.

علی‌رغم اهمیت این رویداد، تا ۲۹ سال بعد از این تاریخ هیچ گونه اقدام مهمی جهت ثبت وضبط جزئیات صورت نگرفت تا این که در اسفند ۱۳۸۸ به توصیه رهبر فقید و شهیدمان، ایجاد یادمانی با عنوان موزه استکبارستیزی طبس در دستور کار قرار گرفت، اقدام دیر هنگامی که دسترسی به اسناد و مدارک و تهیه تاریخ شفاهی در این خصوص را با دشواری مواجه می‌کرد.

از یوم‌الله طبس تا یوم‌الله اصفهان

واقعه طبس از آن جهت بیان شد که تذکاری باشد برای امروز ما که با شکست عملیات آمریکایی ـ صهیونیستی، یکی دیگر از مصادیق ایام‌الله به وقوع پیوسته است.  این عملیات که با هدف سرقت اورانیوم از تاسیسات هسته‌ای اصفهان انجام شد، با اعزام ده‌ها کماندوی آمریکایی، به همراه دو هواپیمای C-130 وبالگرد‌های بلک هاوک UH-60 صورت گرفت. لاکهید مارتین C-130 هرکولس جزو شناخته‌شده‌ترین هواپیما‌های ترابری نظامی جهان است که در جریان عملیات نظامی آمریکا در اصفهان، دو فروند از آنها ساقط شد. این هوا پیما در واقع یک تانک پرنده محسوب می‌شود و از جمله اصلی‌ترین گزینه‌های ترابری نیروی هوایی آمریکاست که از سال ۱۹۵۶ تاکنون در حال سرویس‌دهی است.

بالگرد بلک هاوک نیز یک هلیکوپتر دو موتوره با روتور چهار پره است که می‌تواند تا ۱۶ موشک «هل‌فایر» را حمل کند و از سال ۱۹۷۹ وارد ارتش آمریکا شده است. طبق اعلام رسانه‌های آمریکایی تاکنون بیش از ۵۰۰۰ فروند از این هلیکوپتر و نسخه‌های مختلف آن تولید شده و میلیون‌ها ساعت پرواز ثبت کرده است. این هلیکوپتر قابلیت پرواز در شرایط جوی مختلف و باند‌های محدود را دارد، و از دهه ۱۹۸۰ در عملیات نظامی مختلف از جمله جنگ خلیج فارس، افغانستان و عراق برای پشتیبانی لجستیکی و حمل نیرو مورد استفاده واقع شده است. از جمله تجهیزات  به کار گرفته شده در این عملیات، بالگرد (Little Bird)  MH-6 بوده است. این احتمال وجود دارد که این بالگرد درون یکی از MC-130ها بارگیری شده باشد.

از یوم‌الله طبس تا یوم‌الله اصفهان

لیتل برد‌ها به دلیل اندازه کوچک، قابلیت جمع شدن روتور‌ها و طراحی خاص، می‌توانند داخل هواپیما‌های ترابری مانند خانواده MC-۱۳۰  هرکولس بارگیری شده و در عرض چند دقیقه آماده پرواز گردند. این بالگرد‌ها برای عملیات ویژه به خصوص extraction در شرایط پرریسک مناسب‌اند و می‌توانند در فضا‌های صعبالعبور مانند مناطق کوهستانی فرود آمده و نیرو‌های ویژه را سریعا پیاده یا خارج کنند.

با توجه به اهمیت این عملیات که با اراده الهی و به دست نظامیان جان برکف و به قیمت شهادت چند تن از دلاور مردان سرزمینمان با شکست مفتضحانه‌ای مواجه گردید، یاد آور یکی دیگر از مصادیق ایام الله به شمار می‌رود که نباید اجازه دهیم به فراموشی  سپرده شود. این منطقه باید هرچه سریع‌تر به یک منطقه حفاظت شده تبدیل گردد و در مجاورت آن موزه‌ای از آثار حمله نظامی آمریکا و اسرائیل احداث شود. نکته‌ای که در اینجا حائز اهمیت بیشتری است تاکید بر به روزرسانی موزه‌های دفاع مقدس و مقاومت در هر یک از استان‌های کشور، به منظور ثبت رویداد‌های مربوط به دفاع مقدس دوم و سوم می‌باشد. موزه‌هایی که هر یک از غرفه‌های آن بتواند داستان تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل و تخریب اماکن غیرنظامی و زیرساخت‌های خدماتی مانند پل B1 کرج و بمباران مدرسه میناب که به قیمت شهادت ۱۲۰ دانش آموز و ۳۶ غیر نظامی تمام شد و مشخصات شخصیت‌های برجسته و دانشمندان و سران نظامی که اغلب در خانه‌های مسکونی و در کنار اعضای خانواده خویش به شهادت رسیدند، و به خصوص تصاویر و گزارشاتی از حمله موشکی به بیت رهبری که در اقامتگاه مسکونی خود به سر می‌بردند و موجب شهادت ایشان و تنی چند از اعضاء خانواده و نزدیکان گردید و نیز از حضور شبانه‌روزی مردم در خیابان‌ها و میادین شهر‌های کشور و مواردی از این قبیل را به نمایش بگذارند.

از یوم‌الله طبس تا یوم‌الله اصفهان

اخیرا در همین رابطه، یکی از اعضاء شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد کرده است بیش از ۱۰۰ نقطه معنی‌دار و الهام‌بخش از ساختمان‌های بمباران‌شده در جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم مانند قتلگاه امام شهید، دبستان میناب، بخش‌هایی از خانه‌ها و بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و حتی کنیسه یهودیان، به شکل موزه‌های خیابانی با دیوار‌های شیشه‌ای برای نسل‌های آینده حفظ گردد. بر همین اساس؛ بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت می‌تواند نقش عمده‌ای در ایجاد موزه‌های دفاع مقدس و مقاومت در استان‌ها و به خصوص استان اصفهان ایفا نماید. هرگونه تاخیر در این زمینه، می‌تواند تجربه تاخیر در ثبت و ضبط رویداد‌های دوره دفاع مقدس هشت ساله را مکرر نماید. نوشتن تاریخ دفاع مقدس هشت ساله تنها زمانی در مسیر اقدام عملی افتاد که رهبر شهیدمان در آبان ۱۳۷۸ اقدامات جدی، علمی و بی تعارفی را از مسوولین خواستار شدند.

با این وجود اقدام جدی و موثر در این خصوص؛ عملا از دهه ۱۳۹۰ آغاز شد و کلیه ادارات حفظ آثار استان‌ها موظف شدند دانشنامه‌های دفاع مقدسی استان‌های مربوطه را، زیر نظربنیاد حفظ آثار وارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت تهیه نمایند. متاسفانه تاخیر در ثبت به موقع رویداد‌های هشت سال دفاع مقدس، موجب شد بسیاری از اسناد و شواهد، از دسترس محققان و پژوهشگران خارج گردد و از سوی دیگر، بسیاری از رزمندگان و بازماندگان جنگ تحمیلی یا به رحمت الهی پیوسته بودند و یا به دلیل کهولت سن، نمی‌توانستند خاطرات آن دوران را به درستی به خاطر بیاورند.  سازمان ها، ادارات و نهاد‌های دولتی و غیردولتی نیز به دلیل عدم مراجعه محققان برای استفاده از اسناد مزبور، طی سه دهه بعد از جنگ بخشی از این اسناد را امحاء نموده بودند.

امید است ثبت رویداد‌های مرحله دوم و سوم دفاع مقدس و مقاومت ـ و احتمالا مراحل دیگری اگر رخ دهد ـ هرچه سریعتر در دستور کار نهاد‌های مرتبط به ویژه اداره‌های حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت استان‌ها و همچنین سازمان‌ها و ادارات قرار گیرد. شایسته است مثل معاونت پشتیبانی در آموزش و پرورش که حدودا از سال ۱۳۶۱ تشکیل گردید و بعد‌ها به معاونت جنگ تغییر نام داد، امروز نیز در کلیه ادارات و سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها به فراخور ایفای نقش آنها در این جنگ، معاونت خاصی به منظور ثبت و ضبط اسناد و مدارک مرتبط با دفاع مقدس و مقاومت تشکیل گردد.

انتهای پیام/

نظر شما
پربیننده ها
آخرین اخبار