بازگشت یک تهدید قدیمی؛ هانتاویروس چگونه قربانیان را شکار میکند؟
گروه جامعه دفاعپرس: شیوع یک بیماری مرگبار و سرایتکننده از جوندگان در یک کشتی کروز لوکس، بار دیگر توجه جهانی را به ویروسی جلب کرده است. این ویروس با وجود قدمت طولانی، همچنان ناشناختهها و خطرات زیادی با خود به همراه دارد. این ماجرا زمانی آغاز شد که چند مسافر و خدمه بهطور همزمان دچار علائمی شبیه آنفلوانزا شدند؛ علائمی که در ابتدا چندان جدی گرفته نشد، اما وخامت سریع حال برخی بیماران، زنگ خطر را برای تیم پزشکی کشتی به صدا درآورد.
در ادامه، با انتقال اضطراری برخی از مبتلایان به مراکز درمانی و انجام آزمایشهای اولیه، احتمال آلودگی به «هانتاویروس» مطرح شد. گزارشها حاکی از آن است که تاکنون دستکم سه نفر جان خود را از دست دادهاند و چندین نفر دیگر تحت مراقبتهای پزشکی قرار دارند.
«هانتاویروس» سابقهای چند صد ساله دارد و سابقه ابتلا به آن در مناطق مختلفی از آسیا و اروپا ثبت شده است. در نیمکره شرقی، این ویروسها بیشتر با تب و خونریزی و نارسایی کلیه همراه بوده است. اما در اوایل دهه ۱۹۹۰، نوعی جدید از این ویروسها در جنوب غربی آمریکا شناسایی شد که باعث بیماری شدید تنفسی موسوم به «سندرم ریوی هانتاویروس» میشود.
این بیماری سال گذشته نیز پس از مرگ «بتسی آراکاوا»، همسر بازیگر مشهور «جین هکمن»، در ایالت نیومکزیکو توجه رسانهها را به خود جلب کرد. این اتفاق نشان داد که حتی در کشورهای پیشرفته نیز خطر این ویروس همچنان جدی است.
«هانتاویروس» عمدتا از طریق تماس با جوندگان یا ترشحات آنها، مانند ادرار، بزاق یا مدفوع به انسان منتقل میشود. زمانی که این مواد خشک شده و در هوا پخش شوند، استنشاق آنها میتواند موجب ابتلا به این بیماری شود. این مسئله بهویژه در فضاهای بسته و کمتهویه مانند انبارها، کلبهها یا خانههایی که مدتی خالی بودهاند، شایعتر است. اگرچه در این بیماری، امکان انتقال انسان به انسان بسیار پایین است، اما سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده که چنین مواردی نیز گزارش شده است.
علائم بیماری در مراحل اولیه نظیر تب، لرز، دردهای عضلانی و گاهی سردرد، بسیار شبیه به آنفلوانزا است. همین شباهت باعث میشود تشخیص زودهنگام آن دشوار باشد. با پیشرفت بیماری، وضعیت بیمار بهسرعت وخیم میشود و ممکن است با تنگی نفس شدید و تجمع مایع در ریهها همراه شود. در برخی موارد دیگر، نوعی از بیماری که کلیهها را درگیر میکند، طی یک تا دو هفته پس از تماس با ویروس بروز مییابد.
میزان مرگومیر این بیماری بسته به نوع ویروس متفاوت است. در نوع تنفسی، حدود ۳۵ درصد مبتلایان جان خود را از دست میدهند، در حالی که در نوع مرتبط با کلیه، این رقم بین ۱ تا ۱۵ درصد متغیر است. این آمارها نشاندهنده شدت بالقوه بیماری و ضرورت توجه جدی به آن است.
با وجود تحقیقات گسترده در سالهای اخیر، هنوز درمان مشخص یا واکسن مؤثری برای «هانتاویروس» وجود ندارد. پزشکان تأکید میکنند که مراجعه زودهنگام به مراکز درمانی میتواند شانس بقا را افزایش دهد، اما همچنان پرسشهای زیادی درباره این بیماری از جمله اینکه چرا برخی افراد علائم خفیف دارند و برخی دیگر بهسرعت دچار وضعیت بحرانی میشوند، بیپاسخ مانده است.
کارشناسان بهداشت عمومی تأکید میکنند که بهترین راه مقابله با این ویروس، پیشگیری است. کاهش تماس با جوندگان و رعایت نکات ایمنی هنگام پاکسازی فضاهای آلوده، از جمله استفاده از دستکش و مواد ضدعفونیکننده مانند محلولهای حاوی سفیدکننده، از اقدامات ضروری به شمار میرود. همچنین توصیه میشود از جارو کردن یا استفاده از جاروبرقی در محیطهای آلوده خودداری شود، زیرا این کار میتواند ذرات ویروس را در هوا پخش کند.
شیوع این بیماری در کشتی کروز لوکس، یک بار دیگر ثابت کرد که بیماریهای عفونی، حتی آنهایی که قرنها قدمت دارند و کمتر شناخته شدهاند، همچنان میتوانند در محیطهای بسته و شلوغ با سرعتی نگرانکننده گسترش یابند. این حادثه تلخ، فراتر از یک هشدار ساده، یادآور این واقعیت است که در دنیای مدرن، هیچ مرز و طبقهای نمیتواند تضمینکننده امنیت کامل در برابر تهدیدات خاموش زیست محیطی باشد. تنها راه برونرفت از این مخاطرات، آگاهی عمومی و رعایت دقیق اصول پیشگیری است؛ چراکه تاریخ نشان داده است غفلت از ویروسهای قدیمی، میتواند فجیعتر از روبهرو شدن با تهدیدهای جدید باشد.
انتهای پیام/ ۱۳۴
