چرخش ایروان از «تزار» مسکو به «سزار» پاریس

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس - فرزاد سلطانی؛ ارمنستان در شرایطی حساس و پیچیده از نظر امنیتی و ژئوپلیتیکی قرار گرفته است؛ کشوری که پس از شکست در مناقشه قره‌باغ و تیره شدن روابطش با روسیه، اکنون به‌دنبال بازتعریف ساختار دفاعی و یافتن متحدان جدید نظامی است. در همین چارچوب، فرانسه به یکی از مهم‌ترین شرکای امنیتی ایروان تبدیل شده و همکاری‌های دفاعی دو کشور در ماه‌های اخیر وارد مرحله‌ای تازه شده است.

ارتش ارمنستان نخستین سامانه‌های توپخانه‌ای «سزار» ساخت فرانسه را دریافت کرده است؛ سامانه‌ای مدرن و متحرک که بر پایه توپ ۱۵۵ میلی‌متری طراحی شده و یکی از شناخته‌شده‌ترین تجهیزات توپخانه‌ای ارتش فرانسه به‌شمار می‌رود. هرچند مقام‌های رسمی هنوز جزئیات کامل تعداد سامانه‌های تحویلی را منتشر نکرده‌اند، اما رسانه‌های محلی از احتمال سفارش ۳۶ دستگاه سخن گفته‌اند.

زمینه این قرارداد به نمایشگاه تسلیحاتی «یوروساتوری ۲۰۲۴» بازمی‌گردد؛ جایی که ارمنستان قراردادی با شرکت فرانسوی «کی‌ان‌دی‌سی فرانسه» برای خرید سامانه‌های «سزار ۶×۶» امضا کرد. این شرکت در آن زمان اعلام کرده بود که می‌تواند ماهانه شش دستگاه تولید کند تا پاسخگوی نیاز مشتریان مختلف خود باشد.

این خرید صرفاً یک معامله تسلیحاتی ساده نیست، بلکه نشانه‌ای از تغییر جهت راهبردی ارمنستان در حوزه امنیتی است. تا چند سال پیش، روسیه مهم‌ترین شریک نظامی ایروان محسوب می‌شد و بخش عمده تسلیحات ارمنستان از طریق مسکو تأمین می‌شد. اما جنگ قره‌باغ و عملکرد ضعیف روسیه در حمایت از ارمنستان باعث شد اعتماد سیاسی و نظامی میان دو کشور به‌شدت کاهش پیدا کند. علاوه بر این، تمایل دولت ارمنستان برای نزدیک شدن به اتحادیه اروپا نیز به سردی بیشتر روابط با کرملین انجامیده است.

در کنار این تحولات، نگرانی‌های امنیتی ارمنستان فقط به جمهوری آذربایجان محدود نمی‌شود. این کشور مرز کوتاهی با ایران دارد و تنش‌های منطقه‌ای مرتبط با تهران نیز می‌تواند پیامد‌هایی برای امنیت و اقتصاد ارمنستان داشته باشد. از همین رو، ایروان تلاش می‌کند با تقویت توان بازدارندگی خود، موقعیتش را در منطقه تثبیت کند.

فرانسه در این میان نقش فعالی برعهده گرفته است. پاریس از سال ۲۰۲۳ برنامه‌ای برای تقویت توان نظامی ارمنستان آغاز کرد که شامل آموزش نظامی، انتقال فناوری و فروش تجهیزات پیشرفته بود. در قالب این همکاری‌ها، ارمنستان پیش‌تر موشک‌های پدافندی «میسترال ۳»، سه رادار «جی‌ام۲۰۰» و خودرو‌های زرهی «باستین» را نیز سفارش داده بود.

سنای فرانسه نیز پیش از این از دولت خواسته بود در ارسال تجهیزات نظامی به ارمنستان تعلل نکند. سناتور‌ها با اشاره به تجربه جنگ اوکراین تأکید کرده بودند که نباید اشتباه تأخیر در تحویل تسلیحات تکرار شود. به اعتقاد آنها، ارمنستان فوراً به سامانه‌های توپخانه‌ای نیاز دارد و فرانسه باید سریع‌تر به درخواست‌های ایروان پاسخ دهد.

طبق گزارش‌ها، اکنون نخستین سامانه‌های سزار وارد ارمنستان شده و قرار است در رژه نظامی ۷ خرداد به نمایش گذاشته شوند. این مراسم همزمان با جشن جمهوری ارمنستان و سالگرد نبرد «ساردارآباد» برگزار می‌شود؛ نبردی تاریخی که نیرو‌های ارمنی در سال ۱۹۱۸ موفق شدند ارتش عثمانی را شکست دهند. حضور سامانه‌های فرانسوی در چنین مراسم نمادینی، حامل پیامی سیاسی و نظامی مهم است؛ پیامی که نشان می‌دهد ارمنستان در حال ساختن شبکه جدیدی از متحدان دفاعی است.

«سورن پاپیکیان» وزیر دفاع ارمنستان نیز با انتشار ویدئویی در فیسبوک عملاً تحویل این تجهیزات را تأیید کرد. در این ویدئو دو سامانه سزار در حال آماده‌سازی برای رژه دیده می‌شوند، هرچند جزئیات بیشتری ارائه نشده است.

همکاری نظامی فرانسه و ارمنستان احتمالاً در آینده گسترده‌تر خواهد شد. «امانوئل مکرون» رئیس‌جمهور فرانسه، در سفر اخیر خود به ایروان توافق‌نامه‌ای برای ایجاد «شراکت راهبردی» میان دو کشور امضا کرده است. بر اساس این توافق، دو کشور قصد دارند همکاری‌های خود را در حوزه امنیت، آموزش نظامی، فناوری‌های دفاعی و صنایع تسلیحاتی در بلندمدت توسعه دهند. به بیان دیگر، روابط پاریس و ایروان از مرحله فروش سلاح عبور کرده و به سمت یک همکاری راهبردی پایدار در حال حرکت است.

انتهای پیام/ ۹۹۹