اهدای عضو پیوندی میان زندگی و مرگ

گروه جامعه دفاع‌پرس: ۳۱ اردیبهشت به عنوان روز ملی اهدای عضو یعنی اهدای زندگی و بخشیدن امید برای داشتن فرصت دوباره زندگی برای کسانی است که با از دست دادن کارایی یکی از اعضای حیاتی بدن خود از درد بی‌شمار بیماری رنج می‌برد، نامگذاری شده است. اهدای عضو در ایران به شکل رسمی از سال ۸۱ آغاز شد و از آن زمان تاکنون بیش از ۷۰ هزار ایرانی پیوند عضو شده‌اند. این مهم امری خداپسندانه است و می‌تواند نجات‌بخش زندگی‌های افراد دیگر از مرگ باشد. چه خوب است با این کار قدمی برای هموطنانمان برداریم تا آنها هم زندگی خوبی را تجربه کنند.

همه ما جمله «اهدای عضو اهدای زندگی» را شنیده‌ایم. زندگی بخشیدن به یک انسان و ایجاد تغییر مثبت در زندگی اطرافیان آن شخص از هر کسی برنمی‌آید؛ اما شما می‌توانید جزء افرادی باشید که این اقدام زیبا را انجام می‌دهید. شما می‌توانید هم در زمان حیات خود و هم بعد از مرگ برخی اندام‌های خود را به افراد نیازمند به پیوند آن عضو، اهدا کنید که نجات زندگی شخصی دیگر، می‌تواند بهترین احساس برای ما داشته باشد.

براساس گزارش‌ها، تقاضا برای پیوند عضو در سطح جهانی، بسیار بیشتر از عرضه موجود است. هزاران نفر، اغلب برای مدت طولانی در فهرست پیوند عضو منتظر می‌مانند و بسیاری هرگز عضو مورد نیاز خود را دریافت نمی‌کنند. اهدای عضو، عمل حیاتی و نجات‌بخش است که پیامدهای عمیقی برای افراد و جامعه دارد. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد که هر اهداکننده می‌تواند جان ۸ نفر را نجات دهد و بیش از ۷۵ نفر دیگر را بهبود بخشد.

ایران توانسته است رتبه نخست اهدای عضو در میان کشور‌های آسیایی را از آن خود کند و کشور‌های کره‌جنوبی و امارات نیز توانسته‌اند به ترتیب جایگاه سوم و چهارم اهدای عضو را از آن خود کنند. همچنین بررسی‌ها بیانگر این است ایران، رتبه نخست پیوند کبد در یک مرکز در سطح جهان به حساب می‌آید.

خاکسپاری سالانه ۷ هزار عضو قابل پیوند از افراد مرگ مغزی

بررسی‌ها حاکی از آن است که هر دو تا سه ساعت، یک بیمار نیازمند پیوند عضو، جان خود را در لیست انتظار دریافت عضو، از دست می‌دهد و این در حالی است که سالانه حدود ۶ تا ۷ هزار عضو سالم قابل اهدا از افراد مرگ مغزی در کشور به خاک سپرده می‌شوند.

همچنین سالانه بیش از ۵ تا ۸ هزار مرگ مغزی در کشور اتفاق می‌افتد که ضربه به سر، مهمترین علت مرگ مغزی در سطح جهان به ویژه کشور‌های منطقه مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت محسوب می‌شود و حوادث ترافیکی، مهم‌رین عامل ضربه به سر به شمار می‌رود. آمار و ارقام بیانگر این است که حدود ۱۶ هزار تا ۲۰ هزار نفر سالانه در کشور به دلیل حوادث ترافیکی جان خود را از دست می‌دهند که ۵ تا ۸ هزار نفر از این افراد به دلیل مرگ مغزی جان خود را از دست می‌دهند.

سالانه حدود ۳ تا ۴ هزار مرگ مغزی با اعضای مناسب پیوند وجود دارد اما تنها یک سوم این افراد به اهدای عضو رضایت می‌دهند. فرهنگ اهدای عضو ریشه در نوع‌دوستی و ایثار دارد و به طور قطع، ایثار و نوع‌دوستی در میان ایرانی‌ها رایج است؛ اما نکته آن است که «بازگشت ناپذیری مرگ مغزی» را باور نکرده‌اند و این موضوع در جامعه نهادینه نشده است و به همین دلیل دو سوم خانواده‌هایی که یک نفر از عزیزان آنها دچار مرگ مغزی می‌شود به پیوند عضو رضایت نمی‌دهند.

ایران در زمینه پیوند عضو در جایگاه سی‌ویکم قرار دارد و اسپانیا نیز طی چند دهه رتبه نخست پیوند عضو را به خود اختصاص داده و آمریکا، پرتغال، بلژیک و اسلوونی نیز در جایگاه‌های بعدی قرار دارند. 

روش‌های اهدای عضو

اهدای عضو می‌تواند به دو روش انجام شود. اولین روش اهدای زنده و دومی اهدای پس از مرگ است. در اهدای زنده، فرد در حین زندگی یکی از اعضای دوگانه خود مانند یک کلیه یا بخشی از کبد را می‌تواند اهدا کند. اهدای پس از مرگ، زمانی اتفاق می‌افتد که فرد پس از مرگ مغزی یا توقف قلبی به طور رسمی فوتی محسوب شده و با رضایت خانواده یا بر اساس رضایت پیشین خود، اعضای وی برای پیوند به دیگران استفاده می‌شوند.

برگزاری جلسات آموزشی در مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز عمومی برای افزایش آگاهی، استفاده از تلویزیون، رادیو، شبکه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌ها برای انتشار اطلاعات و تجربیات موفق در زمینه اهدای عضو، همکاری با NGOها برای برگزاری کمپین‌های اطلاع‌رسانی و جذب اهداکنندگان و انتشار داستان‌های واقعی از افراد دریافت‌کننده عضو که زندگی جدیدی را پس از پیوند تجربه کرده‌اند.

شرایط ثبت‌نام و دریافت کارت اهدای عضو

هر فردی می‌تواند انتخاب کند که در زمان زندگی یا پس از مرگ، اهدا کننده عضو باشد. شما این امکان را دارید که تعدادی یا تمام اعضای خود را بعد از مرگ اهدا کنید. 

سن قانونی: فرد اهدا کننده باید به سن قانونی ۱۸ سال رسیده باشد تا بتواند برای دریافت کارت اهدای عضو اقدام کند.

سلامتی عمومی: شخص اهدا کننده باید از نظر جسمی و روانی سالم بوده و دارای بیماری‌های خاص مثل ایدز، سرطان فعال و عفونت‌های شدید نباشد.

رضایت آگاهانه: اهدا کنندگان باید به صورت کامل از پروسه اهدای عضو و عواقب آن آگاه باشند و رضایت خود را ارائه دهند. این شامل درک مزایا، خطرات و سایر جنبه‌های مربوط به اهدای عضو است.

ثبت‌نام در سامانه ملی اهدای عضو: افرادی که علاقمند به اهدای عضو هستند، لازم است در سیستم سامانه ملی اهدای عضو https://ehda.sbmu.ac.ir/ ثبت‌نام کنید. این ثبت‌نام شامل پر کردن فرم‌هایی است که جزئیاتی را درباره سلامت و تمایلات فرد جمع آوری می‌کند.

همچنین اگر کسی تمایل به اهدای عضو دارد، می‌تواند از طریق ارسال پیامک به شماره ۳۴۳۲، کارت عضویت دریافت کند. این اقدام ساده می‌تواند در لحظات بحرانی به نجات جان انسان‌ها کمک کند.

روز اهدای عضو، فرصتی حیاتی برای تامل در مورد تاثیر عمیق اهدای عضو و تعهد به ایجاد تغییر است. با درک این فرآیند، رد افسانه‌ها و مشارکت فعال در تلاش‌های اهدای عضو، می‌توانیم به پر کردن شکاف بین عرضه و تقاضا کمک کنیم و جان‌های بی‌شماری را در این فرآیند نجات دهیم. 

انتهای پیام/ 261