رونمایی حزبالله از نسل جدید جنگهای نامتقارن/ ۱۰ هزار «افپیوی» انتحاری آماده شلیک است
گروه بینالملل دفاعپرس - امیرعلی شعبانی؛ بیش از یک ماه از توافق آتشبس میان لبنان و رژیم صهیونیستی میگذرد؛ توافقی که با میانجیگری مستقیم دولت دونالد ترامپ و پس از هفتهها درگیری سنگین در جبهه شمالی فلسطین اشغالی به دست آمد. هرچند این توافق موجب کاهش حملات گسترده متقابل و توقف حمله مستقیم به شهرهای اصلی دو طرف از جمله بیروت و تلآویو شد، اما واقعیت میدانی نشان میدهد که نبرد در جنوب لبنان نه متوقف شده و نه وارد مرحلهای از ثبات پایدار شده است.
در عمل، شکل جنگ تغییر کرده است. آنچه امروز در شمال اراضی اشغالی جریان دارد، بیش از آنکه یک نبرد کلاسیک باشد، نوعی جنگ فرسایشی، کمهزینه و مبتنی بر فناوریهای نوین است؛ جنگی که محور اصلی آن را پهپادهای انتحاری «افپیوی»، عملیاتهای چریکی و حملات محدود، اما مستمر تشکیل میدهد.
بازگشت حزبالله به دکترین جنگ چریکی
تحولات ماههای اخیر نشان میدهد حزبالله پس از تجربه پرهزینه «جنگ ترکیبی»، بار دیگر به الگوی سنتی خود یعنی جنگ چریکی بازگشته است. در سالهای گذشته، حزبالله تلاش کرده بود علاوه بر حفظ توان نامتقارن، به یک قدرت شبهنظامی کلاسیک با ساختار فرماندهی گسترده، سامانههای ارتباطی پیچیده و یگانهای تخصصی تبدیل شود.
اما جنگ اخیر نشان داد که همین ساختارهای متمرکز، در برابر برتری اطلاعاتی، پهپادی و هوایی رژیم صهیونیستی آسیبپذیری بالایی دارند. ترور فرماندهان میدانی، حملات دقیق به مراکز فرماندهی و عملیاتهای اطلاعاتی پیچیده، هزینههای سنگینی را به حزبالله تحمیل و این جنبش را به سمت بازتعریف راهبرد نظامی خود سوق داد.
اکنون نشانههای میدانی حاکی از آن است که حزبالله سه محور اصلی را در راهبرد جدید خود دنبال میکند:
۱- استفاده گسترده از پهپادهای انتحاری افپیوی مجهز به فیبر نوری
۲- بازگشت به عملیاتهای کمین و واحدهای کوچک مستقل
۳- تمرکز بر جنگ فرسایشی به جای نبردهای گسترده کلاسیک
در واقع، حزبالله اکنون تلاش میکند به جای ورود به جنگی پرهزینه و فراگیر، فشار امنیتی و روانی مستمر بر جبهه شمالی فلسطین اشغالی وارد کند.
پهپادهای افپیوی؛ چالش جدید ارتش اسرائیل
مهمترین ابزار حزبالله در این مرحله از نبرد، پهپادهای انتحاری افپیوی هستند؛ پهپادهایی کوچک، ارزانقیمت و بسیار دقیق که بهویژه در نسخههای مجهز به فیبر نوری، به یکی از پیچیدهترین تهدیدهای ممکن برای ارتش رژیم صهیونیستی تبدیل شدهاند.
پهپادهای افپیوی توسط کارگاهها و کارخانههای دانشبنیان وابسته به وزارت دفاع جمهوری اسلامی ساخته شده و مدل فیبرنوری آن با تیراژ ده هزارتایی تحویل حزبالله لبنان شده است. علاوه بر پهپادهای افپیوی، سامانه کنترل و فیبرنوری این پهپادها نیز ایرانی و ساخت کارگاهها و کارخانههای وزارت دفاع است.
برخلاف پهپادهای متعارف که از طریق امواج رادیویی هدایت میشوند، پهپادهای فیبر نوری از طریق کابل بسیار نازکی کنترل میشوند که تا لحظه اصابت، ارتباط میان اپراتور و پهپاد را حفظ میکند. همین مسئله موجب شده سامانههای جنگ الکترونیک، جمینگ و پارازیت تأثیر محدودی بر عملکرد آنها داشته باشند.
رسانههای عبری طی هفتههای اخیر بارها به دشواری مقابله با این پهپادها اشاره کردهاند. برخی گزارشها حتی از اختلال در بخشی از فعالیتهای عملیاتی و عمرانی ارتش اسرائیل در مناطق شمالی و یا تلاش نظامیان صهیونیست برای جمعاوری تورهای ماهیگیری از شهرهای بندری اسرائیل برای مقابله با این پهپادها خبر میدهند؛ مسئلهای که نشان میدهد تهدید افپیویها صرفاً یک تهدید تاکتیکی محدود نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یک چالش راهبردی است.
نسبت نامتقارن هزینه و خسارت
یکی از مهمترین ویژگیهای افپیوی، نسبت پایین هزینه تولید به حجم خسارت واردشده است. پهپادهایی که هزینه ساخت آنها در مقایسه با تجهیزات کلاسیک نظامی بسیار اندک است، میتوانند سامانهها و تجهیزات چند میلیون دلاری را هدف قرار دهند.
در ماههای گذشته گزارشهای متعددی درباره هدف قرار گرفتن تانکهای مرکاوا، تجهیزات مهندسی، سامانههای ارتباطی و برخی زیرساختهای حساس ارتش اسرائیل منتشر شده است. برخی منابع همچنین از انهدام سامانههای ارتباطی بسیار گرانقیمت در مناطق مرزی خبر دادهاند؛ تجهیزاتی که جایگزینی آنها زمانبر و پرهزینه است.
تهدید پهپادهای افپیوی حتی بر فعالیت شرکتهای عمرانی متحد با رژیم صهیونیستی که وظیفه تخریب روستاهای مرزی لبنان را برعده داشتند نیز اثر گذاشته است. نگرانی از حملات دقیق پهپادی موجب شده بخشی از فعالیتهای مهندسی و جابهجایی تجهیزات سنگین از جمله بلدوزر رزمی «دی ۹» در برخی مناطق کاهش پیدا کند.
جغرافیای محدود اسرائیل و آسیبپذیری فزاینده
برخلاف جبهههای گستردهای مانند جنگ روسیه و اوکراین، جغرافیای محدود فلسطین اشغالی باعث میشود حملات پهپادی تأثیر عملیاتی و روانی بیشتری داشته باشند. تمرکز زیرساختها، محدود بودن عمق جغرافیایی و نزدیکی مراکز حساس به خطوط درگیری، آسیبپذیری اسرائیل را در برابر حملات گسترده افپیویها افزایش داده است.
به همین دلیل، حتی تعداد محدودی از این پهپادها میتوانند اختلالهای قابل توجهی در حوزههای عملیاتی، ترابری و امنیتی ایجاد کنند. در صورت گسترش این حملات، فشار روانی ناشی از ناامنی مستمر در جبهه شمالی میتواند به یکی از چالشهای مهم تلآویو تبدیل شود.
تغییر راهبرد اسرائیل؛ از مهار تا تغییر جغرافیا
در مقابل، رژیم صهیونیستی نیز طی ماههای اخیر راهبرد خود را تغییر داده است. اگر در گذشته هدف اصلی، مهار تهدیدات مرزی بود، اکنون نشانههایی از تلاش برای ایجاد تغییرات دائمی در جغرافیای جنوب لبنان دیده میشود.
ایجاد منطقه حائل، تخریب گسترده زیرساختها و محدودسازی بازگشت ساکنان به برخی مناطق مرزی، بخشی از این راهبرد جدید است؛ راهبردی که هدف آن دور کردن دائمی نیروهای مقاومت از مرزهای شمالی فلسطین اشغالی عنوان میشود.
با این حال، تجربه جنگهای نامتقارن در منطقه نشان داده که برتری در حوزه تکنولوژی، الزاماً به معنای پایان تهدیدات چریکی نیست. نیروهای نامتقارن معمولاً تلاش میکنند با پراکندگی، انعطافپذیری و استفاده از ابزارهای کمهزینه، برتری نظامی طرف مقابل را فرسوده کنند.
جنوب لبنان؛ آزمایشگاه نسل جدید جنگهای نامتقارن
آنچه امروز در جنوب لبنان در حال شکلگیری است، بیش از آنکه یک نبرد کلاسیک باشد، به یک جنگ فرسایشی بلندمدت شباهت دارد؛ جنگی که در آن، حملات محدود، اما مداوم، عملیاتهای ایذایی و پهپادهای ارزانقیمت، جای نبردهای گسترده کلاسیک را گرفتهاند.
در چنین شرایطی، پهپادهای افپیوی صرفاً یک ابزار تاکتیکی نیستند، بلکه نماد تغییر ماهیت جنگ در منطقه محسوب میشوند؛ تغییری که میتواند الگوی درگیریهای آینده در غرب آسیا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
به نظر میرسد جنوب لبنان اکنون به یکی از مهمترین میدانهای آزمون جنگهای نسل جدید تبدیل شده است؛ جایی که فناوری، جنگ چریکی و نبرد فرسایشی، همزمان در حال بازتعریف موازنه قدرت هستند.
انتهای پیام/ ۹۹۹
