عقبنشینی ترامپ پس از تهدید و سرگیجه جهانی در آستانه جنگ
گروه بینالملل دفاعپرس: دولت دونالد ترامپ در روزهای اخیر رویکردی بسیار متناقض را در قبال ایران در پیش گرفته است. از یک سو، کاخ سفید با تشدید لفاظیهای نظامی، خود را برای حملات گسترده آماده میکند و از سوی دیگر، تقریباً همزمان، گزارشهایی از به تعویق افتادن یا لغو سناریوهای نظامی پس از رایزنی با متحدان آمریکا در غرب آسیا منتشر میشود. در این میان، رژیم صهیونیستی بر اساس اقدامات زیرساخت نظامی و اظهارات منابع خود، به نظر میرسد ثابتقدمترین طرفدار ادامه فشار نظامی بر تهران باقی مانده است.
اوضاع به ویژه پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ با بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل، حادتر شد. پس از این گفتوگو، رئیسجمهور آمریکا از آمادهسازی نشست جدیدی در اتاق وضعیت کاخ سفید خبر داد، جایی که نظامیان باید گزینههای ازسرگیری حملات علیه ایران را ارائه دهند.
بر اساس اطلاعات منابع صهیونیستی و آمریکایی، ترامپ درباره موضوع ایران با جیدی ونس، مارکو روبیو، استیو ویتکاف و جان رتکلیف (رئیس سیا) مشورت کرده است. پس از این جلسات، ترامپ با لحنی تندتر گفت که منتظر «پیشنهاد جدیدی» از سوی تهران در روزهای آینده است، در غیر این صورت، آمریکا بسیار قویتر از قبل ضربه خواهد زد. با این حال، رئیسجمهور آمریکا علیرغم سوالات مستقیم خبرنگاران، از تعیین ضربالاجل مشخص برای حمله احتمالی خودداری کرد.
گزارشهای رسانههای اسرائیلی درباره توزیع احتمالی نقشها میان آمریکا و رژیم صهیونیستی در صورت شروع کارزار جدید علیه ایران، توجهات را جلب کرده است. منبعی نزدیک به دولت اسرائیل به کانال «کان» گفت که در صورت ازسرگیری جنگ منطقهای ایران، حملات به طور مشترک انجام خواهد شد.
در عمل، این سناریو به این معناست که آمریکا روی اهداف نظامی تمرکز کند و رژیم صهیونیستی حملات علیه زیرساختهای حیاتی غیرنظامی، به ویژه بخش انرژی را بر عهده گیرد. این رویکرد به واشنگتن اجازه میدهد از بحثبرانگیزترین اقدامات از نظر حقوق بینالملل فاصله بگیرد. «رون بن یشای» خبرنگار نظامی «یدیعوت آحارونوت» نیز از آمادهسازی «کارزار گسترده آمریکایی-اسرائیلی به مدت بیش از یک هفته» خبر داد.
اما اندکی بعد، دونالد ترامپ به طور غیرمنتظرهای از لغو حمله برنامهریزیشده علیه ایران خبر داد. به گفته وی، دلیل این کار درخواست رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات از او برای تمدید مذاکرات بود. رئیسجمهور آمریکا به طور جداگانه تأکید کرد که «تمیم بن حمد آل ثانی» امیر قطر، «محمد بن سلمان» ولیعهد عربستان و «محمد بن زاید آل نهیان» رئیس امارات از او خواستهاند برای مذاکرات بیشتر وقت بگذارند.
ترامپ گفت که «به احترام رهبران بزرگ و متحدان» دستور داده است تا عملیات موقتاً انجام نشود اما در عین حال به نیروهای مسلح دستور داده است که در صورت عدم حصول راهحل دیپلماتیک، برای «تهاجمی فوری و تمامعیار» آماده باشند.
در این میان، گزارش رویترز درباره تحرکات نظامی پاکستان از اهمیت ویژهای برخوردار است. این آژانس خبری گزارش داد که اسلامآباد نیروهای قابل توجهی را در عربستان سعودی مستقر کرده است. توافق دفاعی که سال گذشته بین دو کشور امضا شد، امکان استقرار تا ۸۰ هزار سرباز پاکستانی را برای تقویت امنیت پادشاهی فراهم میکند.
نکته قابل توجه این است که پاکستان همزمان در مذاکرات میانجیگری بین واشنگتن و تهران نیز شرکت دارد. در واقع اسلامآباد بود که آخرین پیشنهاد ایران درباره توافق هستهای را به آمریکا منتقل کرد. با این حال، ساعاتی بعد، منابع کاخ سفید به باراک راوید گفتند که این سند حاوی تغییرات اساسی نبوده و طرف آمریکایی را قانع نکرده است. به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، پیشنهاد ایران تنها شامل «بهبودهای نمادین» است.
همزمان، تقویت نظامی حضور آمریکا در اراضی اشغالی ادامه دارد. به گزارش دین فیشر، خبرنگار کانال ۱۲، دهها فروند هواپیمای سوخترسان آمریکایی که در جریان جنگ قبلی با ایران به اسرائیل منتقل شده بودند، حداقل تا سال ۲۰۲۷ در فرودگاههای «بن گوریون» و «رامون» باقی خواهند ماند.
«شموئل زاکای» رئیس سازمان هوانوردی غیرنظامی اسرائیل به وزارت حمل و نقل هشدار داده است که فرودگاه بن گوریون نه به عنوان یک فرودگاه غیرنظامی، بلکه به عنوان یک پایگاه نظامی عمل میکند. منابع صهیونیستی این وضعیت را مستقیماً به احتمال آغاز کارزار جدید علیه ایران مرتبط میدانند.
سرگردانی دونالد ترامپ در مورد مسئله ایران را میتوان به دو صورت تفسیر کرد. از یک سو، این رفتار با شخصیت سیاسی او همخوانی دارد: حداکثر تهدید، توقف نمایشی، سپس تهدید جدید و عقبنشینی مجدد با بهانه درخواست «متحدان محترم». اما از سوی دیگر، این بیثباتی ممکن است بخشی آگاهانه از یک جنگ روانی و اطلاعاتی نیز باشد. در منطق ترامپ، انتظار برای حمله باید خود از خود حمله ترسناکتر باشد تا تهران عصبی شود، نخبگان به اختلاف بیفتند و مذاکرهکنندگان امتیازات بیشتری روی میز بیاورند.
با این حال، نقطه ضعف این استراتژی، برآورد اشتباه از طرز فکر سیاسی و نظامی ایران است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان یک سیستم ایدئولوژیک مقاوم، به فشار، تحریم، تهدید و جنگ فرسایشی عادت دارد. برای چنین نهادهایی، تهدید علنی لزوماً به معنای امتیاز دادن نیست.
سوال اصلی امروز این است: آیا استراتژی «عدم قطعیت مدیریتشده» ترامپ تأثیر مطلوب را خواهد گذاشت، یا برعکس، وضعیت را به بنبستی خواهد کشاند که در آن همه طرفها برای مدتی طولانی خود را برای جنگی آماده کردهاند که بازگشت به دیپلماسی عادی را دشوار میکند؟
در شرایط فعلی منطقه در حالت تعلیق باقی مانده است. اگر حملات انجام نشود، حداقل باید یک ادامه سیاسی منطقی وجود داشته باشد، زیرا نمیتوان جهان را بینهایت در وضعیت «در آستانه جنگ» باقی گذاشت.
انتهای پیام/ ۹۹۹
