یادداشت/

خرمشهر، سرود پایداری ایران

خرمشهر، سال‌ها برایم نامی بود که تنها در صفحۀ کتاب‌ها خوانده بودم و فتح خرمشهر، حماسه‌ای که در لابه‌لای خاطره‌های ذهنم جا خوش کرده بود. اما این بار به همت کاروان راهیان نور، روح و جسمم همسایۀ دیوارهای زخمی این شهر شد؛ پارۀ تن ایران که با گذشت ۴۵ سال، هنوز نشان کینۀ دشمن متجاوز را بر پیشانی دارد.
کد خبر: ۸۳۶۵۷۹
تاریخ انتشار: ۰۳ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۵:۳۵ - 24May 2026

گروه استان‌های دفاع‌پرس- «نجمه سیددخت» فعال رسانه ای؛ برای من که حماسۀ آزادسازی خرمشهر را تنها در کتاب ها خوانده‌ام، قدم زدن در کوچه‌های زخمی شهر برایم حس و حال عجیبی دارد؛ آجرهای تکه‌تکه، درِ خانه‌هایی که سایۀ سیاهی اِشغال با بی‌رحمی بر آن‌ها گذشته بود. 

یادداشت

مسجد جامع با گنبدی که هنوز رد تخریب را در آغوش دارد، مشاهدۀ قتلگاه شیخ شریف و بازشنوایی روایت پایکوبی بعثی ها بر پیکر نیمه‌جانش از سوی راوی، همه و همه حس غریبی و غرور را در نهادم زنده می‌کند. در گوش شهر، زمزمۀ سرزنش تاریخ و ستایش خون شنیده می‌شود؛ صدای زنانی که با دستانی لرزان سنگری ساختند، کودکانی که بی‌قرار و بی‌پناه، اما مقاوم، کنار مادرانشان ایستادند؛ گویی روح فهمیده، در هر گوشۀ شهر، جاری است. 

دیدنش، یعنی بازخوانی فرهنگ ایثار و مقاومت ایرانیان در برابر تجاوز بیگانه؛ فرهنگی که تنها با عبور از خیابان‌هایش، می‌شود فهمید.در تاریخ پر فراز و نشیب ملت ها، گاهی روزهایی در تاریخ می‌مانند که نماد استقامت و پایداری هستند.

سوم خرداد سال ۱۳۶۱، از جملۀ این روزها است؛ روزی که خرمشهر از یک شهر مرزی در جغرافیای ایران به نمادی ماندگار از سرافرازی، ایمان و ایثار تبدیل شد. آزادسازی خرمشهر، صرفا یک پیروزی نظامی نبود؛ بلکه تجلی ارادۀ ملتی بود که به تازگی دست استعمار را برای همیشه از منابع حیاتی ایران قطع کرده بود.اِشغال خرمشهر در شرایطی صورت گرفت که ایران پس از سقوط نظام شاهنشاهی، دوران جدیدی از استقلال و آزادی را تجربه می‌کرد و فاقد قوای مسلح منسجم بود.

 انقلاب اسلامی با تمام چالش‌ها و تهدیدات، تجربه‌ ای نو از رهایی را به ارمغان آورده بود و ملت‌های ستمدیده و آزادی خواه در سراسر جهان، از آمریکای لاتین گرفته تا شاخ آفریقا و خاور دور، نگاهشان به ایران بود.

در طرف مقابل؛ اما قدرت‌های استکباری و در راس آنها آمریکا، از گسترش موج اسلام گرایی و آزادی خواهی به شدت نگران بودند؛ لذا با طرح‌ریزی توطئه‌های متعدد، تلاش کردند تا انقلاب را شکست داده یا از مسیر خود منحرف کنند.

کودتای نوژه، حمله به طبس، غائلۀ کردستان و همچنین ترورهای فردی و جمعی و دخالت‌های نظامی و سیاسی، گواه بر تلاش‌های گستردۀ غرب برای تغییر مسیر این ملت بود. جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در شهریور ۱۳۵۹ آخرین حلقه از این زنجیرۀ توطئه‌ها بود که به وسیلۀ صدام و با پشتیبانی غرب، وارد فاز اجرایی شد و قصد داشتند با اِشغال خرمشهر، رویای شکست انقلاب را تعبیر کنند.

آزادسازی خرمشهر، تنها یک خاطرۀ تاریخی نیست؛ بلکه تجربه‌ای از پایداری و مقاومت یک ملت در برابر تجاوز، اِشغال و ویرانی است. مقاومت دلیرانه در روزهای آغازین جنگ، بذری بود که در دل تاریخ کاشته شد و در نهایت با عملیات بیت‌المقدس به ثمر نشست.

بازگشت خرمشهر به آغوش میهن، در واقع، بازگشت امید به یک ملت بود؛ امیدی که در سایۀ غیرت و مقاومت و رهبری هوشمندانۀ فرماندۀ کل قوا، امام خمینی (ره) دوباره جان گرفت.

 آری، خرمشهر را خدا آزاد کرد!خرمشهر اینگونه به نماد فرهنگی مقاومت تبدیل شد؛ نمادی که در آن، رزمنده، کارگر، دانش‌آموز، زن، مرد و نوجوان، همگی در منظومه‌ای واحد، در کنار هم برای دفاع از وطن ایستادند. این مقاومت با دستان خالی در برابر ارتش تا دندان مسلح رژیم بعثی صدام، تجلی‌گر بلوغ فرهنگی و هویتی ملتی بود که آموخته بود چگونه با اتکا به نیروهای درونی، بر بزرگ‌ترین چالش‌ها غلبه کند.این پیروزی بزرگ، نه تنها توازن نظامی جنگ را به سود ایران تغییر داد؛ بلکه الهام‌بخش نسل‌ها و تبدیل به نمادی از فرهنگ مقاومت شد.

در میان انبوه دلیرمردانی که در این عملیات نقش‌آفرینی کردند، نام شهید محمد جهان‌آرا، فرماندۀ وقت سپاه خرمشهر، بیش از پیش در خاطره‌ها زنده است. نامی که در روز بعد از فتح خرمشهر، با نوحۀ ماندگار «ممد نبودی…» به سرعت فضای ایران را محشون از حس و حال مقاومت کرد.

 این نوحه که در ابتدا مرثیه‌ای برای دلتنگی یاران و شوق پیروزی بود، از مرثیه‌ای محلی به سرود پایداری ملت ایران تبدیل شد؛ زمزمه‌ای که در ظاهر حسرت نبودن یاران سفر کرده را فریاد می‌زد؛ اما پیر و جوان را به سوی جبهه ها و دفاع از میهن فرا می‌خواند.

 این سرود، پیوند دهندۀ عمیق میان گذشته و حال، نماد روحیۀ مقاومت، امید و ایستادگی ملتی بود که با اتکا به ایمان و اراده، دشمن را عقب راند.خرمشهر، به عنوان الگویی از حماسه، مقاومت و ایثار، نشان داد که ایستادگی، ریشه در باورهای عمیق یک ملت دارد و می‌تواند سنگ بنای هویتی پایدار برای یک ملت باشد.

این فتح، منشوری تاریخی علیه منطق سلطه بود که نشان داد محاسبات قدرت‌های متجاوز، در برابر ملت‌های دارای هویت و اراده، ناقص و در نهایت شکست‌پذیر است.

امروز در شرایطی سوم خرداد، سالگرد فتح خرمشهر و روز مقاومت و ایثار را گرامی می داریم که ملت ایران، بار دیگر در برابر فشارها و تهدیدهای آمریکا و رژیم متخاصم صهیونیستی، یکی از حساس‌ترین روزهای خود را پشت سر می گذارد و ملت نستوه ایران با الهام از این روز حماسی و همان تجربۀ تاریخی، خیابان ها را به سنگر دفاع از کشور تبدیل کرده و بزرگترین حامی رزمندگان در میدان جنگ مستقیم با رژیم تروریست آمریکایی است.

خرمشهر؛ نه تنها یادآور یک پیروزی نظامی، بلکه پاسداشت فرهنگی است که ایران را «ایران» نگه داشت.

انتهای پیام/

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار
پربحث ترین عناوین