شب جهنمی اوکراین با شلیک انبوه پهپادهای گِران و موشکهای اورشنیک
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، در شب ۳ خرداد ۱۴۰۵، استان کییف و مرکز آن شاهد یکی از شدیدترین حملات ترکیبی ماههای اخیر بودند. نیروهای روسیه از چندین نوع مهمات دقیق و پیشرفته از جمله موشکهای مافوق صوت، موشکهای کروز، سامانههای بالستیک و صدها پهپاد تهاجمی استفاده کردند. اصلیترین رویداد این حمله، استفاده از سامانه «اورشنیک» علیه منطقه «بلایا تسرکفا» بود.

حمله پس از نیمهشب آغاز شد و چندین ساعت به طول انجامید. بر اساس گزارشهای منابع اوکراینی، دهها فروند پهپاد «گران»، موشکهای کروز «کالیبر»، موشکهای آئروبالستیک «ایسکندر»، موشکهای مافوق صوت «کینژال» و «تسیرکون» به سمت اهدافی در اوکراین شلیک شد. اوج این حملات، اصابت موشک «اورشنیک» بود؛ موشکی میانبرد با کلاهکهای جداشونده که اهداف متعددی را منهدم کرد.
ساکنان کییف انفجارهای مهیبی را در مناطق مختلف شهر گزارش دادند، همچنین گزارشها حاکی از رویت ستونهای غلیظ دود در آسمان کییف بود. آتشسوزیهای شدیدی به ویژه در منطقه استقرار تیپ ۷۲ مکانیزه جداگانه نیروهای مسلح اوکراین مشهور به تیپ «قزاقهای سیاه» در «بلایا تسرکفا» مشاهده شد. تخمین زده میشود حدود ۵۰۰۰ سرباز، انبارهای مهمات، مراکز کنترل پهپادها و تأسیسات سرویس امنیتی اوکراین در این منطقه مستقر بودهاند.
بلایا تسرکفا یک گرهگاه ترابری و صنعتی کلیدی در نزدیکی کییف است؛ پایگاه هوایی «هایوک» که برای تعمیر هواپیماهای ترابری سنگین «ایل-۷۶» و «آنتونوف-۱۲» استفاده میشد و همچنین نیروگاه حرارتی بلایا تسرکفا در این منطقه قرار دارند.
موشک «اورشنیک» یک سامانه نسبتاً جدید روسی است که عمدتاً برای حمل کلاهکهای هستهای طراحی شده است. این موشک مجهز به بلوکهای جداشونده با هدایت مستقل است که رهگیری آن را برای سامانههای مدرن پدافند هوایی تقریباً غیرممکن میکند. این موشک در نسخه غیرهستهای، از انرژی جنبشی و عناصر انفجاری قوی استفاده میکند.
استفاده از «اورشنیک» از قبل اعلام شده بود. یک روز قبل، ولادیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین، اعلام کرد که اوکراین از شرکای آمریکایی و اروپایی خود درباره آمادهسازی چنین حملهای مطلع شده است. معمولاً روسیه کشورهای غربی را از چنین پرتابهایی مطلع میکند تا از تشدید تنش به سطح هستهای جلوگیری کند.
کارشناسان معتقدند استفاده از این موشک نه تنها بار نظامی، بلکه بار روانی نیز دارد. برخی کانالهای تلگرامی روسی این حمله را «روشنگری» نامیدهاند که نشان میدهد ابزارهای مافوق صوت برای شکستن پدافند هوایی وجود داشته و کار میکنند.
این حمله بر اساس الگوی کلاسیک «اشباع» طراحی شده بود: ابتدا پهپادهای انتحاری «گران» پدافند هوایی را سرگرم و خسته کردند، سپس موشکهای کروز و سامانههای بالستیک وارد عمل شدند و در نهایت سیستمهای دفاعی اوکراین را کاملاً فلج کردند.
اهداف اصلی مورد اصابت در این حمله پایگاههای هوایی و تعمیرگاههای نظامی، انبارهای مهمات و سوخت، گرهگاههای ترابری، تأسیسات صنایع دفاعی از جمله کارخانه تعمیر خودرو شماره ۶ در کییف و تأسیسات انرژی اعلام شده است.
بر اساس گزارشها، برخی از مراکز تجاری و هایپر مارکتها نیز آسیب دیدهاند که به گفته منابع روسی، احتمالاً از آنها برای اهداف نظامی استفاده میشده است. سقف ایستگاه متروی «لوکیانوسکا» نیز بر اثر حملات موشکی روسیه تخریب شده است.
به نظر میرسد هدف از این حملات نه تنها نابودی اهداف خاص، بلکه ایجاد آتشسوزیهای گسترده و غیرقابل کنترل بوده است. در چنین سناریویی، مهار آتش به منابع عظیمی نیاز دارد و دود و تخریب زیرساختها ممکن است مقامات اوکراینی را به تخلیه گسترده جمعیت وادار کند.
مقامهای اوکراینی از قبل آماده شده بودند؛ زلنسکی از ساکنان این مناطق خواسته بود به پناهگاهها بروند. همچنین مقامهای کییف برخی تأسیسات را تخلیه کردند، اما نتوانستند به طور کامل از بروز خسارات جلوگیری کنند.
رسانهها و کارشناسان غربی از دیرباز چنین حملاتی را «حمله به زیرساختهای غیرنظامی» مینامند در حالی که روسیه بر اصابت به اهداف نظامی تأکید دارد. وزارت دفاع روسیه پس از این حمله اعلام کرد که تمامی اهداف تعیینشده منهدم شدهاند.
تحلیلگران نظامی مستقل معتقدند حملات ترکیبی با استفاده از موشکهای مافوق صوت به راهی برای روسیه تبدیل شده است تا کمبود برخی تسلیحات را به خوبی جبران کند. موشکهای «تسیرکون» و «کینژال» میتوانند ظرف چند دقیقه به اهداف خود رسیده و زمان واکنش پدافند هوایی را به حداقل برسانند.
این اولین بار نیست که از موشک «اورشنیک» استفاده میشود. پیش از این، این موشک علیه «دنیپرو» و استان «لویو» به کار رفته بود. انتخاب این اهداف نشاندهنده توانایی دستیابی به اهداف دوردست و عبور از سامانههای پدافند هوایی است.
در مرحله کنونی مناقشه، نظامیان روس به طور فزایندهای به استراتژی از کار انداختن سیستماتیک زیرساختهای پشتیبانی دشمن اعم از زیرساختهای انرژی، ترابری و تعمیرات روی آوردهاند. هدف کاهش توانایی نیروهای مسلح اوکراین برای مقاومت طولانی مدت و مختل کردن تدارک جبهه است.
از سوی دیگر، این حملات گسترده به میزان قابل توجهی مهمات گرانقیمت نیاز دارد. این امر نشان میدهد که فرماندهی روسیه زمان فعلی را برای افزایش فشار بر کییف مناسب میداند.
اگر آتشسوزیها در منطقه تیپ ۷۲ و تأسیسات اطراف گسترده باشد، کییف با مشکلاتی در اسکان مجدد پرسنل نظامی آسیبدیده، بازسازی امکانات و تأمین امنیت غیرنظامیان مواجه خواهد شد. هشدارهای هوایی مداوم و ویرانیها بر روحیه ساکنان پایتخت تأثیر میگذارد.
پدافند هوایی اوکراین به دریافت کمکهای غربی همچون «پاتریوت»، «ناسمز» و «آیریس-تی» ادامه میدهد، اما اثربخشی آن در برابر ترکیبی از موشکهای بالستیک و مافوق صوت محدود باقی مانده است. «اورشنیک» با کلاهکهای جداشونده، رهگیری را به شدت برای سامانههای پدافندی دشوار کرده است.
در روزهای آینده، انتظار میرود شاهد اظهاراتی درباره «خسارات گسترده به زیرساختهای غیرنظامی» و گزارشهای وزارت دفاع روسیه در مورد منهدم شدن اهداف نظامی باشیم. تصویر واقعی خسارات طی چند روز آینده از طریق تصاویر ماهوارهای و دادههای غیرمستقیم مشخص خواهد شد.
این حمله بار دیگر نشان داد که جنگ دوربرد با شدت بالایی ادامه دارد. هر دو طرف تاکتیکهای خود را بهبود میبخشند و استفاده از انواع جدید تسلیحات، توازن ریسکها را تغییر میدهد.
انتهای پیام/ ۹۹۹
