«همدلی» راز ماندگاری در دفاع مقدس است

به گزارش گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، با مرور تجربه هشت سال دفاع مقدس و مقایسه آن با تحولات نظامی اخیر، کارشناسان بر این باورند که اگرچه قدرت نظامی کشور دستخوش تحولی شگرف شده است، اما «روحیه همدلی» همچنان مهم‌ترین عامل انسجام اجتماعی در دوران جنگ و حتی در شرایط کنونی محسوب می‌شود.

 

 

شهلا پناهی می‌گوید: در بررسی تطبیقی دفاع مقدس با جنگ‌های اخیر مانند جنگ دوازده‌روزه و جنگ رمضان، تفاوت‌های چشمگیری در ساختار نظامی مشاهده می‌شود. در دوران دفاع مقدس، نیروهای مسلحت حتی برای تأمین سلاح‌های سبک نیز با دشواری مواجه بودند و در شهرهای جنگ‌زده‌ای مانند خرمشهر، دسترسی به سلاح‌های نیمه‌سنگین و سنگین محدود بود. امروز اما کشور به پیشرفت‌های قابل توجهی در توان نظامی دست یافته است.

با این حال، کارشناسان معتقدند آنچه در شرایط کنونی، مانند شب‌های پرجمعیت اخیر در خیابان‌ها، مردم را به هم پیوند می‌دهد، همان روحیه‌ای است که در سال‌های دفاع مقدس نیز حاکم بود؛ روحیه‌ای که در آن افراد فارغ از گرایش‌های مذهبی یا سیاسی، با یکدیگر همدل بودند.

 

شهلا پناهی با تشبیه جامعه به یک تیم کوهنوردی، توضیح می‌دهد: «در دوران سخت جنگ، مانند زمانی که اعضای یک تیم کوهنوردی دست‌به‌دست هم می‌دهند تا از سقوط یکی از اعضا جلوگیری کنند، مردم ایران نیز با همبستگی و ایستادگی، دوران تلخ جنگ را پشت سر گذاشتند و کشور را بازسازی کردند.»

 

بر اساس این گزارش، آثار تولیدشده درباره دفاع مقدس می‌توانند نقش مهمی در انتقال مفاهیم و تقویت همدلی اجتماعی در شرایط فعلی ایفا کنند. تأکید بر روایت‌هایی که بطن زندگی اجتماعی مردم و سبک زندگی آن‌ها در ایام جنگ را نشان می‌دهند، ضروری است. اگرچه پرداختن به سیره شهدا و مفاهیمی مانند ایثار و گذشت همواره ارزشمند بوده است، اما در شرایط کنونی، تمرکز بر «وحدت» و «همدلی» بیش از پیش احساس می‌شود.

 

به عقیده این نویسنده ادبیات پایداری، در میان مجموعه کتاب‌های حوزه دفاع مقدس، آثاری که رویکردی اجتماعی دارند، به عنوان نمونه‌های موفق در بازتاب همبستگی مردمی معرفی شده‌اند. کتاب‌هایی نظیر «حوض خون»، «دا»، «کوچه نقاش‌ها» و «دختر شینا» علاوه بر روایت روزشمار جنگ، تلاش‌های انسانی و پیوندهای عاطفی را نیز به تصویر می‌کشند.

خوانندگان این آثار می‌توانند خود را در کنار اعزام یک مرد به جبهه، جنگیدن یک رزمنده و در خطر قرار گرفتن یک شهر حس کنند. این روایت‌ها نشان می‌دهند که چگونه همدلی مردم و همبستگی اجتماعی، ستون فقرات مقاومت در دوران دفاع مقدس بوده است.