یخبندان ناوبری در قطب پس از تحریم روسیه

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: قطع همکاری با فدراسیون روسیه در شورای قطب شمال، ایمنی کشتیرانی از جمله در مسیر دریایی شمال را به خطر انداخته است. از دست دادن داده‌های ایستگاه‌های روسی، پیش‌بینی‌های دقیق آب و هوایی را غیرممکن می‌کند. علاوه بر این، بدون ناوگان یخ‌شکن روسیه، توسعه کامل قطب شمال امکان‌پذیر نیست. محققان غربی به طور فزاینده‌ای از عدم دقت در پیش‌بینی‌ها می‌ترسند. بر اساس محاسبات آنها، این خطا می‌تواند به ۱۰ تا ۱۵ درصد برسد که معادل از دست دادن ۸۰ سال داده‌های رصدی است.

قطب شمال یکی از ناشناخته‌ترین و در عین حال مهم‌ترین نقاط جهان است. این منطقه دمای کل کره زمین را تنظیم می‌کند؛ با این حال، به طور متناقضی، قطب شمال سریع‌تر از هر جای دیگری در حال گرم شدن است.

پس از سال ۲۰۲۲، همکاری روسیه با سایر کشور‌های قطبی به شدت کاهش یافت. بسیاری از پروژه‌های علمی مشترک متوقف شدند و دسترسی خارجی‌ها به تأسیسات علمی روسیه به شدت محدود شد. در نتیجه، داده‌های ایستگاه‌های روسی به ویژه در سیبری دیگر برای جامعه بین‌المللی قابل دسترسی نیست. گفتنی است، روسیه حدود یک سوم از ایستگاه‌های شبکه بزرگ نظارت زمینی در قطب شمال را در اختیار دارد.

 نبود تبادل داده، پیش‌بینی پدیده‌های اقلیمی همچون خشکسالی، سیل، آتش‌سوزی و برنامه‌ریزی برای ساخت زیرساخت‌ها در اروپا را دشوار می‌کند. همچنین ناوبری در مسیر دریایی شمال را با ریسک‌های بیشتری مواجه می‌سازد.  نویسندگان مقاله‌ای در مجله معتبر «تغییرات اقلیمی طبیعت» معتقدند دقت پیش‌بینی‌های کوتاه مدت در منطقه قطب شمال ممکن است ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یابد. این عدم دقت با تغییرات اقلیمی مورد انتظار در طی حدود ۸۰ سال برابری می‌کند.

در همین حال وزارت خارجه روسیه تأکید کرده است که هیچ کشور دیگری ناوگان یخ‌شکن هسته‌ای ندارد و بدون آن، توسعه کامل قطب شمال غیرممکن است. با این وجود، کشور‌های غربی تعامل با روسیه در قالب‌های منطقه‌ای را به طور سیستماتیک نابود می‌کنند؛ از سپتامبر ۲۰۲۵، اروپایی‌ها رسماً پروژه «بُعد شمالی» را تعطیل کردند. همچنین فعالیت «شورای قطب شمال» از سال ۲۰۲۲ به حالت تعلیق درآمده است. بسیاری از فعالیت‌های کاری گروه‌های تخصصی آن بدون مشارکت روسیه برگزار می‌شود.

به گفته «نیکیتا بلوخین» پژوهشگر مؤسسه اقتصاد جهانی و روابط بین‌الملل آکادمی علوم روسیه، این تنش‌ها به ویژه در دوره ریاست نروژ بر شورا (۲۰۲۳-۲۰۲۵) که شعار «ارتفاعات بالا، تنش کم» را سر می‌داد، تشدید شد. اکنون ریاست شورا بر عهده دانمارک است که به عنوان یکی از سرسخت‌ترین متحدان اوکراین، احتمال بهبود وضعیت در آینده نزدیک را بسیار بعید می‌سازد.

در حالی که کشور‌های غربی همکاری علمی و عملی را مسدود کرده‌اند، «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه، در دومین مجمع «قطب شمال - خانه مشترک ما» تأکید کرد که مسکو همچنان برای همکاری با همه کشور‌هایی که مایل به تعامل محترمانه هستند، باز است.

با این حال، بازی‌های ژئوپلیتیکی در قطب شمال، نه تنها تحقیقات علمی را مختل کرده، بلکه ایمنی ناوبری و توانایی پیش‌بینی بلایای طبیعی را در سراسر نیمکره شمالی به خطر انداخته است.

انتهای پیام/ ۹۹۹