اما و اگرهای اجرای طرح پزشک خانواده

گروه جامعه دفاع‌پرس: طرح پزشک خانواده به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام سلامت در کشور‌ به تدریج در حال گسترش و توسعه است. این رویکرد به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی جامع و مستمر به خانواده‌ها می‌پردازد و هدف آن ارتقاء سلامت عمومی و پیشگیری از بیماری‌ها است. اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به عنوان یکی از اولویت‌های نظام سلامت، مورد تاکید رئیس جمهوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است؛ برنامه‌ای که علاوه بر نیاز به همکاری جامعه پزشکی، نیازمند فرهنگ‌سازی میان مردم است.

همچنین در سال‌های اخیر، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تلاش‌های قابل توجهی برای تقویت نظام پزشکی خانواده انجام داده است. این سیستم به دنبال ایجاد یک شبکه بهداشتی قوی است که بتواند نیاز‌های اولیه بهداشتی جامعه را برآورده کند. بر اساس آمارها، تعداد پزشکان خانواده در کشور در حال افزایش است و مراکز بهداشتی درمانی روستایی و شهری به ارائه خدمات پزشکی خانواده مشغول هستند.

در دولت چهاردهم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به شدت به دنبال اجرای قانون بر زمین مانده پزشکی خانواده است؛برنامه‌ای که سال‌هاست در دولت‌های مختلف به صورت ناقص یا آزمایشی در دو استان مازندران و فارس اجرایی شده بود و البته چالش‌هایی نیز به همراه داشت، جلسات متعدد معاونان وزارت بهداشت و سازمان‌های بیمه‌گر پایه سلامت، نشان از جدیت اجرا به صورت مرحله به مرحله دارد.

وزارت بهداشت برای اجرای این طرح برنامه‌هایی برای آموزش و تربیت پزشکان خانواده دارد که این برنامه شامل دوره‌های تخصصی و کارآموزی برای پزشکان جوان است تا آنها بتوانند خدمات بهتری به جامعه ارائه دهند.

برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع به طور خلاصه به دنبال مسیردهی به مراجعه بیماران به پزشک است؛ یعنی اگر کسی بیمار شد، ابتدا به تیم پزشکی خانواده مراجعه کرده و اگر مشکل بیمار در همان مراجعه برطرف نشد و نیاز به مراجعه به متخصص داشت، از طریق ارجاع الکترونیک به یک سطح بالاتر ارجاع داده شود.

همچنین طبق اعلام وزارت بهداشت، پنج دانشگاه علوم پزشکی در اجرای آزمایشی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، پیشگام بودند و ۲۰ دانشگاه علوم پزشکی نیز در مرحله نخست قرار داشتند، اما ۲۵ دانشگاه علوم پزشکی از ۲۵ خرداد ماه امسال وارد مرحله اجرایی شده و اجرای رسمی از اول تیر ماه سال جاری خواهد بود.

طبق گفته مسئولان، اجرای این برنامه در سه مرحله خواهد بود؛ در مرحله دوم ۲۰ دانشگاه علوم پزشکی دیگر از اول مرداد ماه و ۱۹ دانشگاه علوم پزشکی نیز از اول شهریور ماه اضافه می‌شوند. بر این اساس از اول مهر ماه امسال ۶۴ دانشگاه علوم پزشکی حداقل در یک شهرستان، برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع را اجرا می‌کنند.

هرچند در طول سال‌های گذشته، اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع با فراز و فرود فراوانی همراه بوده، اما دولت چهاردهم از ابتدا به دنبال اجرای مرحله به مرحله این برنامه در کل کشور بوده و به نظر می‌رسد در اجرای این برنامه موفق شود.

با وجود پیشرفت‌های صورت گرفته در این طرح، چالش‌هایی نیز در مسیر توسعه پزشکی خانواده وجود دارد. به عنوان مثال کمبود نیروی انسانی متخصص، نابرابری در دسترسی به خدمات در مناطق مختلف کشور و نیاز به فرهنگ‌سازی بیشتر در مورد اهمیت پزشکی خانواده از جمله این چالش‌ها به شمار می‌رود.

۴ ویزیت اول در سطح یک خدمات سلامت پزشکی خانواده کاملا رایگان است

«علیرضا رئیسی» معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این خصوص اظهار داشت: در برنامه پزشکی خانواده، چهار ویزیت اول در سطح یک خدمات سلامت به طور سالانه، کاملا رایگان است و بیماران در سطح دوم خدمات سلامت، اگر از مسیر نظام ارجاع حرکت کنند، فقط ۱۵ درصد فرانشیز برای ویزیت دولتی و آزمایشگاه و داروخانه پرداخت خواهند کرد و در صورت بستری در بیمارستان و خدمات سطح سه سلامت، هزینه‌ای پرداخت نخواهند کرد.

وی ادامه داد: در سطح یک خدمات سلامت، به ازای هر سه هزار نفر جمعیت، باید دو مراقب سلامت و یک پزشک عمومی حضور داشته باشند همچنین یک کلینیک تخصصی با هفت تخصص اصلی وجود داشته باشد.

رئیسی گفت: اکنون برنامه خودمراقبتی و عوامل اجتماعی موثر بر سلامت (SDH) نیز در کنار اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در حال پیگیری است و مکمل این برنامه برای پوشش کامل مراقبت‌ها خواهد بود. در زمینه برنامه پزشکی خانواده، فقط ویزیت توسط پزشک مهم نیست و موضوع مراقبت و پیشگیری اهمیت دارد؛ عوامل اجتماعی موثر بر سلامت مانند آلودگی هوا و آلودگی محیط زیست و ترافیک نیز مورد توجه است.

وی با اشاره به نقش وزارت بهداشت در زمینه عوامل اجتماعی موثر بر سلامت عنوان کرد: وزارت بهداشت در زمینه عوامل اجتماعی موثر بر سلامت (SDH) نقش مطالبه‌گری، تبیین کننده و تشکیل جلسه‌ها را بر عهده دارد؛ همچنین رئیس جمهوری به استان‌ها ابلاغ کرده که باید از برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، خود مراقبتی و عوامل اجتماعی موثر بر سلامت (SDH) حمایت شود.

معاون بهداشت وزیر بهداشت، با اشاره به جایگاه راهبردی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در نظام سلامت کشور، ابراز داشت: اجرای کامل و دقیق این برنامه می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای شاخص‌های سلامت، افزایش دسترسی عادلانه مردم به خدمات بهداشتی و درمانی، مدیریت منابع و هزینه‌ها و بهبود کیفیت خدمات سلامت ایفا کند.

وی با تأکید بر ضرورت همکاری همه دستگاه‌ها و نهاد‌های مرتبط، افزود: موفقیت این برنامه نیازمند مشارکت فعال تمامی بخش‌های نظام سلامت، از جمله دانشگاه‌های علوم پزشکی، سازمان‌های بیمه‌گر و سایر دستگاه‌های اجرایی است و تحقق اهداف آن بدون هم‌افزایی و هماهنگی مستمر امکان‌پذیر نخواهد بود.

رئیسی همچنین بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های اجرایی، توسعه سامانه‌های الکترونیک، ارتقای آمادگی نیروی انسانی، آموزش تیم‌های اجرایی و پایش مستمر روند استقرار برنامه تأکید کرد و خواستار پیگیری جدی مصوبات و برنامه‌های اجرایی در سطوح ملی و استانی شد.

پزشکی خانواده در کشور به عنوان یک رویکرد موثر برای ارتقاء سلامت جامعه در حال شکل‌گیری است. با ادامه تلاش‌ها و برنامه‌ریزی‌های صحیح، می‌توان امیدوار بود که این سیستم به یکی از ارکان اصلی نظام سلامت کشور تبدیل شود و کیفیت زندگی مردم را بهبود بخشد.

انتهای پیام/ 261