تغییر قریبالوقوع و بنیادین در نظام مالی جهان
گروه بینالملل دفاعپرس: تحولات غرب آسیا بار دیگر ضرورت جدایی از سیستم مالی غربی را در میان کشورهای مستقل مطرح کرده است. چین آماده راهاندازی تجاری یک سیستم پرداخت دیجیتال جدید برای رقابت با دلار است. این امر میتواند به طور اساسی ساختار معاملات تجاری را تغییر دهد. کشورهای غرب آسیا از این سیستم جدید که «امبریج» نامیده شده حمایت کردهاند.
چین در حال نهاییسازی آمادگیها برای راهاندازی تجاری سیستم پرداخت دیجیتالامبریج است. این برنامه میتواند به طور اساسی ساختار تراکنشهای بینالمللی را تغییر دهد. بانکهای مرکزی هنگکنگ، تایلند، امارات و عربستان از آن حمایت کردهاند. این پروژه با هدف کاهش وابستگی به دلار و تقویت پیوندهای پکن با شرکای تجاری در ابتکار «یک کمربند، یک جاده» طراحی شده است. مدیریت عملیاتی این سیستم در هنگکنگ خواهد بود.
پیشبینی میشود نرخ کارمزدها درامبریج نصف سیستمهای پرداخت بینالمللی سنتی باشد. مخاطب اصلی این پروژه، کسبوکارهای کوچکی خواهند بود که استفاده از سوئیفت اغلب برای آنها بسیار گران و پیچیده است.
چین در حال حاضر سیستمی مشابه سیستم مالی سوئیفت برای تسویه حسابها به یوان دارد که موسوم به «سیآیپیاس» است. محبوبیت این سیستم مالی از زمان آغاز جنگ منطقهای ایران به طور قابل توجهی افزایش یافته است. پلتفرمامبریج به عنوان یک سیستم جداگانه، اما مکمل طراحی شده است که هدف آن تشویق استفاده از یوان دیجیتال است.
این پلتفرم از فناوری بلاکچین برای تسویه حسابهای مستقیم بین بانکهای مرکزی به ارزهای دیجیتال استفاده میکند. این امر نیاز به استفاده از دلار به عنوان حلقه واسط را از بین برده و زمان تراکنشهای ارزی را به چند ثانیه کاهش میدهد.
بانکهای تجاری نیز میتوانند تحت نظارت ناظران خود در تراکنشهای این سیستم مالی شرکت کنند. تاکنون از طریقامبریج تراکنشهایی به ارزش حدود ۴۷۰ میلیارد یوان (۶۹ میلیارد دلار) انجام شده است. این سیستم از سال ۲۰۲۱ در حالت آزمایشی کار میکند. این سیستم میتواند به صادرکنندگان در تسریع گردش نقدینگی و کاهش خطر کمبود نقدینگی کمک کند.
سیستم بینالمللی انتقال پرداخت سوئیفت در سال ۱۹۷۳ ایجاد شد و به سیستم منحصر پرداختهای بینالمللی در این حوزه تبدیل گشت. با این حال، در دهه اخیر وضعیت شروع به تغییر کرده است. مسابقه برای سیستمهای مالی جایگزین دلار عمدتاً در سالهای ۲۰۱۵-۲۰۱۶ و پس از آنکه آمریکا و به دنبال آن اتحادیه اروپا، شروع به استفاده از دلار و یورو به عنوان سلاح سیاسی کردند، آغاز شد. اما تلاشها برای ایجاد جایگزین سوئیفت پیش از این حتی در خود آمریکا نیز وجود داشت، زیرا بسیاری از بانکهای منطقهای در آمریکا از کارمزدهای بالای سوئیفت که به سیستم مالی انحصاری در جهان تبدیل شده بود، ناراضی بودند.
در حال حاضر بیش از ده سیستم پرداخت جایگزین سوئیفت وجود دارد که حتی یکی از آنها در آمریکا نیز قابل دسترسی است، به عنوان مثال، در اتحادیه اروپا، سیستم مالی «فدوایر» به عنوان یک سیستم جایگزین برای تسویه حسابها با ایران که تحت تحریمهای آمریکا قرار داشت، ایجاد شد.
انگیزه اصلی کشورهای عضو بریکس از ایجاد سیستمهای مالی جایگزین این است که این کشورها نمیخواهند به سیستمها و ابزارهای پرداخت آمریکا و کشورهای اقماری آن در اروپا وابسته باشند تا در صورت تعارض سیاست تجاری یا خارجی آنها با منافع واشنگتن، تحت تحریم قرار نگیرند. به همین دلیل، امارات و عربستان به سیستم پرداخت جدید چینیامبریج که امروز در حال آزمایش است، پیوستهاند. آنها انتظار دارند که نتایج مناقشه غرب آسیا توازن قوا را در این منطقه به طور قابل توجهی تغییر داده و احتمال میدهند لحظهای فرا رسد که سوئیفت برای این کشورها به «تنگه هرمز» مالی تبدیل شده و برای آنها ایجاد دردسر کند.
جالبترین نکته این است که حتی کسبوکارهای آمریکایی نیز از انحصار سوئیفت خسته شده اند، بنابراین شرکتهای عمدتا مالی آمریکایی، به دنبال روشهای جایگزین تسویه حساب و پرداخت هستند و برای این کار نه از سیستمهای پرداخت، بلکه از ابزارهای مالی غیرمتمرکز یا ارزهای دیجیتال استفاده میکنند.
روسیه و چین نیز از ارزهای دیجیتال در تسویه حسابهای بینالمللی از جمله تسویه حسابهای دوجانبه استفاده میکنند، اما از آنجا که بین کشورها روابط شراکتی وجود دارد، میتوانند با یکدیگر به ارزهای دیجیتال دولتی تسویه حساب کنند. هرچند برای این منظور، باید از این ارزها که در حال حاضر برای بازار داخلی هر کشور در نظر گرفته شدهاند، در تسویه حسابهای فرامرزی استفاده کرد که این امر ویژگیهای خاص خود را دارد. مثلاً، همه این تسویه حسابها باید روی یک پلتفرم واحد انجام شوند و بسیار مهم است که این پلتفرم در یکی از کشورهای نا دوست چین یا روسیه توسعه داده نشده باشد.
تسویه حسابها به ارزهای دیجیتال دولتی به نسبت رمزارزها ریسکهای کمتری دارند، اما هنوز سابقهای از تسویه حسابهای بینالمللی به ارزهای دیجیتال دولتی وجود ندارد. اگرچه در ۵-۶ سال اخیر چندین پروژه آزمایشی تسویه حسابهای فرامرزی به ارزهای دیجیتال دولتی ظاهر شده است، اما این شکل جدید پول هنوز برای اجرای انبوه در تجارت بینالمللی کاملاً آماده نیست.
این احتمال به صورت جدی مطرح است که با پیوستن کشورهای بیشتر به سیستم جدید امبریج، این سیستم بتواند به یک جایگزین کاملاً مؤثر برای سوئیفت تبدیل شده و سهم دلار را در پرداختهای فرامرزی کاهش دهد. اما این امر تنها در بلندمدت امکانپذیر است. در حال حاضر این سیستم میتواند به کشورهای بریکس و غرب آسیا کمک کند تا تحریمها را دور زده و تسویه حسابهای فرامرزی با شرکا را سادهتر کنند.
انتهای پیام/ ۹۹۹
