نقره داغ متحدان «خمیس الخنجر» در عملیات جنجالی مبارزه با فساد

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس - الناز رحمت‌نژاد؛ بغداد این روز‌ها شاهد یکی از بی‌سابقه‌ترین عملیات‌های قضایی و امنیتی در تاریخ معاصر خود است. مبارزه با فساد که دهه‌ها به عنوان یک مطالبه ملی در عراق مطرح بود، اکنون با آغاز به کار دولت جدید و هماهنگی سه قوه، وارد فاز عملیاتی جدی و بی‌بازگشتی شده است. بازداشت ده‌ها مقام ارشد، نماینده پارلمان و چهره‌های بانفوذ در پی اعترافات کلیدی یکی از مقامات پیشین وزارت نفت، حاکی از تغییراتی ساختاری در سپهر سیاسی عراق است. در ادامه، جزئیات دقیق این رویداد مهم و تحلیل ابعاد پنهان آن را بررسی می‌کنیم.

بر اساس گزارش خبرگزاری رسمی عراق به نقل از یک منبع عالی‌رتبه، بازداشت‌های اخیر پس از اعترافات «عدنان الجمیلی» معاون پیشین وزیر نفت آغاز شد؛ فردی که ماه گذشته بازداشت شده بود و بنا بر ادعای منابع عراقی، به نگهداری ده‌ها میلیون دلار پول و همکاری با مقامات بانفوذ در قوای مقننه و مجریه متهم است.

 بازداشت چهره‌های پارلمانی و سیاسی

منابع رسمی اعلام کرده‌اند که عملیات تعقیب و بازداشت متهمان در بغداد و دیگر استان‌ها ادامه دارد. در میان بازداشت‌شدگان، نام «مثنی السامرایی» رئیس ائتلاف عزم و عضو پارلمان، و شماری دیگر از نمایندگان و چهره‌های سیاسی دیده می‌شود؛ از جمله زیاد الجنابی، بهاء النوری، محمد الکربولی، عالیه نصیف، محمد جمیل المیاحی، حسن الخفاجی، عبدالرحمن اللویزی، مضر الکروی، هند العباسی، محمد فرمان الجبوری و بشری القیسی.

همچنین محمد الصیهود، عضو سابق پارلمان، علی معارج، معاون پیشین وزارت نفت در امور توزیع، و ابراهیم الصمیدعی، مشاور سابق دولت عراق، نیز در فهرست بازداشت‌شدگان قرار دارند.

واکنش نهاد‌های رسمی

سازمان فدرال پاکدستی عراق در بیانیه‌ای اعلام کرد که اجرای احکام قضایی علیه افراد متهم به سوءاستفاده از موقعیت و دست‌درازی به اموال عمومی آغاز شده است. این نهاد تأکید کرد که اقداماتش در چارچوب قانون و با اتکا به احکام قضایی انجام می‌شود و از حمایت نهاد‌های اصلی حاکمیت، از جمله قوه قضاییه، دولت و پارلمان برخوردار است.

از سوی دیگر، صفوان گرگری، دبیرکل پارلمان عراق، گفت که رفع مصونیت نمایندگان تحت تعقیب با استناد به قانون اساسی و اساسنامه مجلس و با هماهنگی شورای عالی قضایی انجام شده است. او افزود که این روند طی ۴۸ ساعت گذشته و پس از بازگشت رئیس پارلمان از سفر خارجی، نهایی شده است.

حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق، نیز به الجزیره گفت که روند بازداشت متهمان در چارچوب برنامه دولت برای مبارزه با فساد همچنان ادامه دارد. او تأکید کرد که رویکرد دولت در این زمینه بدون وقفه ادامه خواهد یافت و شفافیت و پایبندی به قانون، محور اصلی این اقدامات است.

فراتر از یک پرونده قضایی

با نگاهی دقیق‌تر به هویت بازداشت‌شدگان، می‌توان دریافت که این عملیات فراتر از یک برخورد قضایی، حامل پیام‌های سیاسی عمیقی است. تحلیلگران معتقدند این کمپین به‌طور مشخص شبکه متحدان «خمیس الخنجر» و حلقه سیاسی مربوط به «السودانی» را هدف قرار داده است. تمرکز آشکار بر بازداشت چهره‌هایی نظیر «مثنی السامرایی» (رهبر بلوک عزم)، زیاد الجنابی و مضر الکروی، نشان می‌دهد که بخش آسیب‌پذیرتر جامعه سیاسی سنی در کانون این عملیات قرار گرفته است.

در واقع، به استثنای محمد الجبوری (از بلوک الحلبوسی) اکثر چهره‌های هدف قرار گرفته متعلق به بلوک‌هایی هستند که رقبای اصلی و قدرتمند در موازنه قدرت عراق محسوب می‌شوند. این امر، رقبای سیاسی فعلی را به اصلی‌ترین ذینفعان از نتایج این کمپین تبدیل می‌کند. علاوه بر این، پیوند میان اکثر نمایندگان سنی بازداشت‌شده با پرونده «عدنان الجمیلی» (از جمله محمد الجبوری که رهبری بلوک او از ورود به نبرد مستقیم خودداری کرده) ابعاد این شبکه فساد را گسترده‌تر نشان می‌دهد.

علاوه بر انگیزه داخلی، نشانه‌هایی از دخالت و اولویت‌های بین‌المللی، به‌ویژه آمریکا در این عملیات مشاهده می‌شود. گزارش رسانه‌هایی نظیر «تلویزیون العربی» از ورود بازرسان آمریکایی به بغداد برای بازجویی در پرونده‌های مرتبط با تأمین مالی گروه‌های متهم به هدف قرار دادن کاروان‌های دیپلماتیک آمریکا خبر داده‌اند؛ موضوعی که با پرونده‌های موجود در لیست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا همخوانی دارد.

در نهایت، می‌توان این تحولات را یک «کمپین دو مسیره داخلی و بین المللی» توصیف کرد؛ مسیر داخلی به هدف قرار دادن مخالفان فاسد برای کسب دستاورد‌های سیاسی و نشان دادن جدیت دولت در مبارزه با فساد اختصاص دارد. با توجه به سفر قریب‌الوقوع «الزیدی» به آمریکا در مسیر بین‌المللی همسویی با منافع واشنگتن جهت حذف یا حاشیه‌راندن چهره‌های خاص از معادلات سیاسی عراق، وزن بیشتری می‌یابد.

با این حال، در حالی که بخش بزرگی از حقایق هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، روز‌های آتی می‌تواند اطلاعات تکان‌دهنده دیگری را از لایه‌های پنهان قدرت در عراق آشکار کند.

انتهای پیام/ ۱۳۴