آزادی: ۵ مؤلفه «جهاد علمی» در اندیشه رهبر شهید انقلاب

رئیس سازمان جهاددانشگاهی استان کرمانشاه با تبیین ابعاد و مؤلفه‌های پنج‌گانه «جهاد علمی» در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب، گفت: ایشان جهاد علمی را از الزامات پیشرفت کشور می‌دانستند.
کد خبر: ۸۴۵۹۹۹
تاریخ انتشار: ۱۴ تير ۱۴۰۵ - ۱۸:۲۳ - 05July 2026

به گزارش دفاع‌پرس از کرمانشاه، «سیامک آزادی» رئیس سازمان جهاددانشگاهی استان کرمانشاه امروز در نشست خبری با اشاره به جایگاه علم در اندیشه رهبر شهید انقلاب، اظهار اشت: ایشان همواره بر «جهاد علمی» تاکید داشتند. در اندیشه رهبر شهید انقلاب «جهاد علمی» به معنای یک تلاش مستمر و خستگی‌ناپذیر، همراه با رویکرد تقابلی در برابر دشمن برای بی‌اثر کردن نقشه‌های دشمن مانند تحریم، انحصار علمی و عقب‌ماندگی تحمیلی است. به واقع جهاد علمی مد نظر ایشان یعنی حرکتی هوشمندانه، شتابان و هدفمند برای شکستن مرزهای دانش و رسیدن به اقتدار ملی.

مولفه رهبر انقلاب اسلامی

رئیس سازمان جهاددانشگاهی استان کرمانشاه با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب جهاد علمی را یکی از الزامات پیشرفت کشور می‌دانستند، اظهار کرد: در نگاه ایشان، علم منبع اصلی قدرت و اقتدار یک ملت است و کشوری که دست برتر را در علم داشته باشد، می‌تواند از استقلال، هویت و منافع خود دفاع کند؛ در غیر این صورت ناچار به باج‌دهی به قدرت‌های استعمارگر خواهد بود. همچنین رهبر شهید انقلاب پیشرفت علمی را پایدارترین راه برای بی‌اثر کردن فشارهای اقتصادی و سیاسی دشمنان می‌دانستند.

آزادی به مؤلفه‌های اصلی جهاد علمی از نگاه رهبر شهید انقلاب نیز اشاره کرد و رویکرد تقابلی و مبارزاتی را از جمله این مولفه‌ها دانست و گفت: ایشان بارها تأکید داشتند که در فرهنگ اسلامی به هر تلاشی «جهاد» نمی‌گویند و جهاد یعنی تلاشی که در آن مواجهه با دشمن وجود دارد. در دیدار با اساتید دانشگاه‌ها در سال ۱۳۹۵ نیز عنوان کردند که «هر تلاشی جهاد نیست. جهاد عبارت است از آن تلاشی که در مقابل یک دشمنی، یک مانع خصمانه انجام می‌گیرد... در علم هم همین‌جور است. اگر چنانچه علم را به قصد به زانو درآوردن دشمنِ استقلال کشور و دشمنِ عزت ملی یاد گرفتید، این می‌شود جهاد.» 

وی هدفمندی و حرکت به سمت «علم نافع» را از دیگر مولفه‌های جهاد علمی از نظر رهبر شهید انقلاب دانست و گفت: ایشان همواره جامعه علمی را از افتادن در تله تولید مقالاتی که هیچ دردی از کشور دوا نمی‌کنند برحذر داشته و روی مفهوم قرآنی و روایی «علم نافع» تأکید کرده‌اند. در دیدار با نخبگان جوان در سال ۱۳۹۸ نیز عنوان کردند که «ما علمی را می‌خواهیم که برای کشور نافع باشد... علم نافع آن علمی است که نیازهای کشور را برطرف کند، کلید حل مشکلات کشور باشد؛ موازی‌کاری نباشد، کارِ بیهوده نباشد.» 

آزادی اعتماد به نفس ملی و شکستن هژمونی غرب را مولفه دیگر جهادعلمی مد نظر رهبر شهید انقلاب ذکر کرد و گفت: ایشان همواره از «شاگردی کردن» در علم دفاع کرده‌اند، اما «همیشه شاگرد ماندن» و «ترجمه‌گرایی بدون تفکر» را رد کرده و خواستار رسیدن به مرحله نظریه‌پردازی شده‌اند.

وی سرعت و شتاب علمی برای جبران عقب‌ماندگی تاریخی را دیگر مولفه جهاد علمی مد نظر رهبر شهید انقلاب دانست و گفت: ایشان با اشاره به دوران قاجار و پهلوی که کشور از قطار پیشرفت علمی دنیا عقب نگه داشته شد، تأکید داشتند که با حرکت با سرعت معمولی نمی‌توان آن فاصله را پر کرد و سرعت رشد علمی ما باید بسیار بالا و شتابان باشد تا بتوانیم این فاصله را پر کنیم.

رییس سازمان جهاددانشگاهی استان کرمانشاه اخلاق‌مداری و جهت‌گیری الهی را دیگر مولفه جهاد علمی از دیدگاه رهبر شهید انقلاب عنوان کرد و گفت: ایشان بارها شهدایی مانند شهید دکتر مجید شهریاری (دانشمند هسته‌ای) را به عنوان الگوی واقعی جهاد علمی معرفی کرده‌اند که علم را با معنویت گره زده بود.

آزادی در پاسخ به اینکه دانشگاه‌ها چگونه می‌توانند به کانون‌های جهاد علمی تبدیل شوند، گفت: دانشگاه‌ها برای تبدیل شدن به کانون جهاد علمی باید یکسری تحولات ساختاری و محتوایی را دنبال کنند که تغییر رویکرد آموزش‌محور به پژوهش‌محور و مساله‌محور و اینکه آموزش‌ها باید بر اساس نیازهای واقعی و حل چالش‌های ملی طراحی شوند، تقویت روحیه خودباوری و امید در دانشجویان و اساتید و مبارزه با رویکرد «ترویج ناامیدی» و «مهاجر فرستی» در محیط‌های دانشگاهی، ایجاد محیط آزاداندیشی و کرسی‌های نظریه‌پردازی و ایجاد بستر مناسب برای نقد علمی و نوآوری بدون ترس از تکفیر یا بایکوت علمی و مدیریت انقلابی و جهادی در دانشگاه‌ها و گماردن مدیرانی که به توان داخلی و اهمیت جهاد علمی باور عمیق دارند، از آن جمله است.

آزادی به موانع تحقق جهاد علمی در کشور از نگاه رهبر شهید انقلاب نیز اشاره کرد و گفت: ایشان فرهنگ وابستگی و شیفتگی به غرب (غرب‌زدگی علمی)، ترجمه‌گرایی صرف و تکیه بر نظریات غربی بدون بومی‌سازی، موانع اداری پیش روی نخبگان و پژوهشگران، کمبود بودجه‌های پژوهشی و یا مصرف نامناسب آن در پروژه‌های موازی و غیرکاربردی و عدم حمایت کافی مادی و معنوی از نخبگان را از موانع تحقق جهاد علمی در کشور می‌دانستند.

 وی به ارائه راهکارهایی برای رفع موانع تحقق جهاد علمی در کشور پرداخت و گفت: اصلاح ساختارهای حمایتی از نخبگان و تسهیل قوانین اداری برای شرکت‌های فناور و دانش بنیان، تقویت و هدایت بودجه‌های دولتی و بخش خصوصی به سمت پروژه‌های راهبردی و اولویت‌دار کشور و تحول در علوم انسانی و بومی‌سازی نظریه‌ها متناسب با فرهنگ اسلامی-ایرانی از جمله این راهکارهاست.

رئیس سازمان جهاددانشگاهی استان کرمانشاه در ادامه با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب پیشرفت علم و فناوری را یکی از گفتمان‌های اصلی کشور می‌دانستند، گفت: گفتمان‌سازی به این معناست که علم و فناوری به یک خواست عمومی و ارزش همگانی تبدیل شود. برای این امر باید شاهد حمایت همه‌جانبه حاکمیت از پروژه‌های کلان علمی باشیم. ایجاد چرخه امید و نشان دادن دستاوردهای علمی و تاثیر مستقیم آن‌ها بر بهبود زندگی مردم - تا جامعه حس کند پیشرفت علمی ملموس و واقعی است - نیز در این زمینه موثر است.

آزادی به نقش رسانه‌ها و اهالی فرهنگ و هنر نیز در این گفتمان سازی اشاره کرد و گفت: معرفی نخبگان و دانشمندان به عنوان قهرمانان ملی، مانند شهدای هسته‌ای و شهدای علمی، به جای الگوهای کاذب به جامعه می‌تواند منجر به آن شود که گفتمان علمی به یکی از گفتمان های اصلی کشور تبدیل شود.

رئیس سازمان جهاددانشگاهی استان کرمانشاه به تاکید رهبر شهید انقلاب بر نقش دانشگاه‌ها در تولید علم و حل مسائل کشور نیز اشاره کرد و گفت: در اندیشه رهبر شهید انقلاب دانشگاه باید موتور پیشران صنایع و مدیریت کشور باشد و پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دکتری باید به سمت حل مسائل واقعی کشور جهت‌دهی شوند. به این منظور ارتباط مستقیم میان وزارتخانه‌های اجرایی و دانشگاه‌ها باید به صورت قانونی و ساختاری تعریف شود تا تصمیم‌گیری‌ها بر پایه پژوهش‌های دانشگاهی باشد.

وی در ادامه این گفت و گو به نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در تحقق پیشرفت علمی و اقتصادی کشور اشاره کرد و با بیان اینکه این شرکت‌ها ستون فقرات اقتصاد مقاومتی هستند، افزود: شرکت‌های دانش‌بنیان حلقه وصل «علم» به «ثروت و بازار» هستند. این شرکتها علم تئوریک دانشگاهی را به فناوری کاربردی و محصول تجاری تبدیل می‌کنند.

آزادی با اشاره به نقش شرکتهای دانش بنیان در کاهش وابستگی به نفت، گفت: این شرکت‌ها با ارزش افزوده بالایی که ایجاد می‌کنند، کشور را از اقتصاد تک‌محصولی و خام‌فروشی نجات می‌دهند.

آزادی اشتغال‌زایی برای نخبگان را از دیگر برکات شرکت‌های دانش بنیان عنوان کرد و افزود: بهترین بستر برای حفظ نخبگان در داخل کشور و ایجاد اشتغال پایدار و باکیفیت برای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی همین شرکت های دانش بنیان هستند.

رئیس سازمان جهاددانشگاهی استان کرمانشاه در پاسخ به اینکه برای تحقق منویات رهبر شهید انقلاب در خصوص ایجاد ارتباط میان پژوهش، فناوری و صنعت چه باید کرد، گفت: سفارش‌محور کردن پژوهش‌ها از جمله راهکارهاست. باید صنایع موظف شوند نیازهای پژوهشی و فناورانه خود را به دانشگاه‌ها اعلام کنند و دانشگاه‌ها نیز  بودجه‌های خود را بر اساس حل این نیازها دریافت کنند.

وی توسعه و تقویت پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد را نیز از جمله راهکارهای اساسی در این زمینه دانست و اظهار کرد: این نهادها به مثابه حلقه‌های واسط و پیشران، نقش مؤثری در برقراری ارتباط نظام‌مند میان دانشگاه و صنعت ایفا می‌کنند؛ چراکه هم با اقتضائات و ظرفیت‌های محیط‌های علمی و پژوهشی آشنا هستند و هم نیازها و الزامات بخش تولید و صنعت را به‌خوبی درک می‌کنند.

آزادی همچنین بر ضرورت اصلاح سازوکارها و مقررات خرید دولتی تأکید کرد و گفت: دولت و دستگاه‌های اجرایی باید در چارچوب سیاست‌های حمایتی، به خرید محصولات دانش‌بنیانِ داخلیِ دارای استاندارد و کیفیت قابل رقابت ملزم شوند و از ورود کالاهای مشابه خارجی در مواردی که نمونه داخلیِ استاندارد وجود دارد جلوگیری به عمل آید تا با ایجاد تقاضای پایدار و قابل اتکا، بازار مؤثری برای توسعه و تجاری‌سازی فناوری‌های بومی شکل گیرد.

انتهای پیام/

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار
پربحث ترین عناوین