بازار نفت میان سندان کمبود و چکش مازاد

به گزارش خبرنگار بین‌الملل دفاع‌پرس، تشدید مجدد تنش‌ها در غرب آسیا، بازار نفت را با تناقضی عجیب رو‌به‌رو کرده است. در حالی که خطر کمبود شدید نفت به دلیل اختلال در تردد تنگه هرمز وجود دارد، نشانه‌هایی از مازاد عرضه نیز به چشم می‌خورد. تحلیلگران معتقدند که هر دو سناریو برای اقتصاد جهانی زیان‌بار است و بازار تا حصول توافق‌های سیاسی پایدار، با نوسانات شدید قیمت رو‌به‌رو خواهد بود.

در تازه‌ترین تحول، وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوز معاملات نفت ایران را لغو و به شرکت‌ها فرصت داد حداکثر تا ۲۶ تیر معاملات خود را نهایی کنند. وزارت خارجه ایران این اقدام را نقض آشکار بند دهم تفاهم‌نامه خواند و تهدید به واکنش متقابل کرد. بلافاصله، تردد نفت‌کش‌ها در تنگه هرمز به شدت کاهش یافت و در روز چهارشنبه تنها ۱۴ نفت‌کش از این آبراهه عبور کردند که پایین‌ترین رقم از زمان امضای آتش‌بس در ۲۸ خرداد است. قیمت نفت برنت نیز در عرض دو روز از ۷۲ به ۷۹ دلار در هر بشکه افزایش یافت.

از سوی دیگر بازار پس از بازگشت ریسک اختلال در عرضه، بار دیگر «حق‌الامتیاز ژئوپلیتیکی» را که پس از کاهش تنش‌ها از بین رفته بود، به قیمت‌ها افزوده است. «سرگئی وارفولومیف» تحلیلگر اقتصادی پیش‌بینی کرد که در صورت تشدید جدی سطح تنش، قیمت برنت می‌تواند به ۱۰۰ دلار بازگردد و حتی در شرایط عادی، تا حصول توافق‌های سیاسی پایدار، نفت با ۴ تا ۸ دلار حق‌امتیاز معامله خواهد شد.

در کنار نگرانی از کمبود، فعالان بازار از خطر مازاد عرضه نیز هراس دارند. امارات که از اوپک پلاس خارج شده، تولید خود را به بیش از ۳.۸ میلیون بشکه در روز رسانده است و شرکت ملی نفت ابوظبی در حال ساخت یک خط لوله جدید برای دور زدن تنگه هرمز از طریق فجیره است که قرار است سال آینده راه‌اندازی شود. در عین حال، اوپک پلاس در نشست روز یکشنبه تصمیم گرفت تولید خود را از ماه مرداد به میزان ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش دهد تا ثبات بازار را حفظ کرده و فرآیند جبران کاهش داوطلبانه تولید را تسریع بخشد.

کارشناسان محدوده ۶۵ تا ۸۵ دلار را برای مصرف‌کنندگان و اقتصاد جهانی مطلوب می‌دانند. قیمت‌های پایین‌تر از ۶۰ دلار به معنی عدم سرمایه‌گذاری کافی در صنعت نفت و قیمت‌های بالاتر از ۹۰-۹۵ دلار، فشار تورمی جدی بر اقتصاد وارد خواهد کرد. در میان تولیدکنندگان، عربستان برای تأمین هزینه‌های برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» به قیمتی حدود ۸۰ تا ۹۵ دلار نیاز دارد و روسیه با در نظر گرفتن تخفیف‌های اجباری، به حداقل ۶۵-۶۸ دلار نیازمند است.

در صورت بروز شوک شدید، قیمت نفت می‌تواند از مرز ۱۲۰ دلار عبور کند که برای اقتصاد آمریکا و جهان فاجعه‌بار خواهد بود. با این حال، تحلیلگران معتقدند که اگر زیرساخت‌های نفتی و ترابری منطقه آسیب جدی نبینند، چنین جهشی رخ نخواهد داد.

وضعیت فعلی به گونه‌ای است که هر تصمیم سیاسی می‌تواند نوسانات ۱۰ دلاری را در هر دو جهت ایجاد کند. در حالی که افزایش تولید اوپک پلاس و امارات می‌تواند کمبود‌های ناشی از تحریم‌های جدید را تا حدی جبران کند، آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده که در سال ۲۰۲۷، مازاد عرضه نفت به ۸ میلیون بشکه در روز برسد که خود تهدیدی جدی برای ثبات بازار است. در نهایت، کارشناسان بر این باورند که بازار نفت در شرایط کنونی بین «سندان کمبود و چکش مازاد» سرگردان است و هر دو سناریو، عواقب سنگینی برای اقتصاد جهانی به همراه خواهند داشت.

انتهای پیام/ ۹۹۹