بلاکلیفی ترکیه در قبال اس ۴۰۰های روسیه
به گزارش خبرنگار بینالملل دفاعپرس، بازگشت احتمالی ترکیه به برنامه جنگنده «اف-۳۵ لایتنینگ»، بار دیگر بحث آینده سامانههای پدافند هوایی «اس-۴۰۰ تریومف» روسی را داغ کرده است. خرید این سامانهها در سال ۲۰۱۹ باعث شد آمریکا ترکیه را از برنامه چندملیتی اف ۳۵ اخراج و تحریمهایی علیه آن وضع کند.
با تغییر لحن ترامپ در اجلاس اخیر ناتو در آنکارا و آغاز دور جدید مذاکرات، رسانههای ترکیه معتقدند مسئله اس-۴۰۰ دوباره به مرکز مذاکرات بازگشته است. حال سؤال اصلی این است که آنکارا برای رفع مانع اصلی بازگشت به برنامه اف ۳۵، چه راهکاری انتخاب خواهد کرد.
راهکاری که بیشترین احتمال انتخاب از سوی ترکیه را دارد، انتقال سامانههای روسی به یک کشور ثالث، احتمالاً یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس است. روزنامه «حریت» ترکیه از بررسی این گزینه توسط آنکارا خبر داده است. کرملین نیز تأیید کرده که مذاکراتی با ترکیه درباره آینده اس ۴۰۰ در جریان است، اما به دلیل حساسیت بالا، جزئیات را فاش نکرده است.
گزینه دوم پیش روی ترکیه، نگهداری اس ۴۰۰ در خاک ترکیه، اما خارج از سرویس است. این سامانهها هرگز به طور کامل در ساختار پدافندی ناتو ادغام نشده و عملاً غیرفعال باقی ماندهاند. اما این راهکار به احتمال زیاد رضایت آمریکا را جلب نخواهد کرد، چون قانون آمریکا برای بازگشت ترکیه به برنامه اف ۳۵، شرط «نداشتن یا استفاده نکردن از سامانه روسی» را تعیین کرده است.
گزینه سوم که احتمال کمی را در میان گزینهها داراست، بازگرداندن اس ۴۰۰ به روسیه است. این گزینه هزینه سیاسی سنگینی برای آنکارا دارد، زیرا دولت ترکیه سالها از این خرید به عنوان یک تصمیم حاکمیتی دفاع کرده است. همچنین جنگ اوکراین و تحریمهای بینالمللی، اجرای این گزینه را پیچیده کرده است.
خرید اس ۴۰۰ به ارزش حدود ۲.۵ میلیارد دلار، یکی از بزرگترین اختلافات ترکیه و آمریکا در ناتو بود. واشنگتن استدلال کرد که حضور رادارهای روسی در کنار اف ۳۵ میتواند اطلاعات حساس درباره امضای راداری و سامانههای این جنگنده را به خطر بیندازد. در نتیجه، آمریکا ترکیه را از برنامه اف ۳۵ اخراج، تحویل جنگندههای خریداریشده را لغو و بر اساس قانون کاتسا (تحریمهای مقابله با دشمنان آمریکا) تحریمهایی علیه صنایع دفاعی ترکیه اعمال کرد. این تحریمها همچنین به صنایع ترکیه که در تولید صدها قطعه اف ۳۵ مشارکت داشت، آسیب زد.
در اجلاس اخیر ناتو در آنکارا، ترامپ از قصد خود برای لغو تحریمهای ترکیه و بررسی امکان بازگشت این کشور به برنامه اف ۳۵ خبر داد، اما تأکید کرد که این اقدام باید موانع سیاسی و قانونی در آمریکا را پشت سر بگذارد. با این حال، مخالفتهای شدیدی در کنگره آمریکا و نیز اسرائیل وجود دارد که معتقدند تحویل جنگندههای نسل پنجم به ترکیه میتواند موازنه نظامی منطقه را برهم بزند.
برای آنکارا، تعیین تکلیف اس ۴۰۰ فراتر از یک قرارداد تسلیحاتی است. این تصمیم، عادیسازی روابط با آمریکا، لغو کامل تحریمها و بازگشت به یکی از مهمترین برنامههای هوانوردی جهان را تعیین میکند. همچنین توازنی را که ترکیه بین تعهداتش در ناتو و روابط راهبردی با روسیه برقرار کرده، به محک خواهد گذاشت.
در حالی که مذاکرات ادامه دارد، سرنوشت اس ۴۰۰ به یکی از حساسترین موضوعات میان آنکارا و واشنگتن تبدیل شده است. راهکاری که اردوغان در نهایت انتخاب کند، مشخص خواهد کرد که آیا ترکیه میتواند جایگاه خود در برنامه اف ۳۵ را بازپس گیرد یا اختلاف هفت ساله همچنان بر آینده نیروی هوایی این کشور سایه خواهد افکند.
انتهای پیام/ ۹۹۹
