عملیات نصر۲ و ظهور الگوی جدید پیامرسانی راهبردی
گروه دفاعی امنیتی دفاعپرس _ یدالله ربیعی؛ اطلاعیههای ۱۳ و ۱۴ عملیات «نصر ۲» سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علیه پایگاهها و مواضع ارتش تروریستی آمریکا در منطقه که در چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ منتشر شد، از منظر مطالعات رسانه و ارتباطات راهبردی، نشاندهنده تغییری در شیوه بیانیهنویسی عملیاتی هستند. مهمترین ویژگی این تحول، حرکت از یک اطلاعیه صرفاً اطلاعرسان و خبری به سمت «پیام راهبردی مخاطبمحور» است؛ بهگونهای که علاوه بر روایت عملیات، تلاش میشود برداشت و ادراک مخاطبان خارجی نیز تحت تأثیر قرار گیرد. از منظر تحلیل گفتمان، این دو اطلاعیه که «ملتهای شریف و مسلمان اردن و کویت» را مخاطب قرار میدهد، سه محور اصلی را دنبال میکنند:
نخست، تفکیک میان مردم کشورهای میزبان و دولتها با حضور نظامی آمریکا.
دوم، چارچوببندی عملیات در قالب پاسخ به حملات پیشین.
سوم، بهرهگیری از عناصر هویتی، دینی و فرهنگی مشترک برای ایجاد پیوند معنایی با مخاطبان منطقهای.
از نظر ارتباطات راهبردی، این الگو را میتوان نشانهای از توجه بیشتر به «جنگ روایتها» و «دیپلماسی عمومی» در کنار «اطلاعرسانی عملیاتی» دانست. در این چارچوب، متن اطلاعیه علاوه بر نقش روایتسازی و تبیین، چارچوب تفسیری رویداد را نیز بر عهده میگیرد.
در عین حال، اثربخشی چنین رویکردی صرفاً به کیفیت متن وابسته نیست و به عواملی مانند میزان اعتماد مخاطبان به منبع پیام، زمینه سیاسی، بازتاب رسانهای، پیشفرضهای مخاطبان و نحوه پوشش رسانههای منطقهای و بینالمللی نیز بستگی دارد.
برآیند راهبردی:
۱. این اطلاعیهها از منظر ارتباطات، نمونهای از «گذار از بیانیه عملیاتی به پیام راهبردی رسانهای» محسوب میشوند که علاوه بر گزارش عملیات میکوشد روایت خاصی از رویداد هویت بازیگران و معنای کنش نظامی را در ذهن مخاطب شکل دهد.
۲. مخاطب اصلی، افکار عمومی کشورهای منطقه (اردن و کویت) است و صرفاً به مخاطبان داخلی یا طرف نظامی (دشمن امریکایی) توجه ندارد.
۳. راهبرد ارتباطی بر چارچوببندی روایت، تفکیک میان ملتها و دولتها، و بهرهگیری از مؤلفههای هویتی، عاطفی و فرهنگی مشترک استوار است.
۴. نوآوری اصلی در تغییر ساختار و کارکرد اطلاعیه، از «اعلام عملیات» به «روایتسازی و مدیریت ادراک» قابل مشاهده است.
۵. ارزیابی موفقیت این رویکرد مستلزم سنجش تجربی بازتاب رسانهای، واکنش افکار عمومی و مخاطبان و تحلیل دادههای ارتباطی است و تنها بر اساس متن اطلاعیه قابل نتیجهگیری قطعی نیست.
انتهای پیام/ ۹۹۹
