محلهمحوری؛ گامی تازه برای تقویت مداخلات پیشگیرانه در مازندران
به گزارش دفاعپرس از مازندران، در پی تأکید و دستور «مهدی یونسی» استاندار مازندران، بر تشکیل کارگروه علمی در راستای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و با هدف تقویت رویکردهای علمی، تخصصی و محلهمحور، نشست تشکیل کمیته علمی آسیبشناسی اجتماعی استان امروز (دوشنبه) با حضور «روحالله صادقی گلافشانی» مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مازندران، «رقیه رحمانی» مدیرکل بهزیستی استان و نمایندگان نیروی انتظامی، ادارهکل زندانها، آموزش و پرورش، سایر دستگاهها، دانشگاهیان و صاحبنظران علمی در استانداری برگزار شد.
در این نشست بر ضرورت حرکت به سمت سیاستگذاری و برنامهریزی اجتماعی مبتنی بر واقعیتهای میدانی و شناخت مسائل از دل محلات تاکید شد. چرا که بسیاری از آسیبهای اجتماعی در بستر خانواده و محله شکل میگیرند و بدون شناخت دقیق شرایط اجتماعی، ظرفیتها، مسائل و عوامل خطر در هر محله، نمیتوان برای پیشگیری و کاهش آسیبها برنامهای مؤثر و پایدار طراحی کرد. بر همین اساس، توجه به رویکرد محلهمحوری و تقویت برنامههای اجتماعی مبتنی بر نیازهای واقعی محلات، از محورهای مهم این نشست بود.
در این جلسه، بر ضرورت آن تأکید شد که برنامههای پیشگیرانه با تکیه بر شناخت دقیق شرایط هر شهرستان، شهر و محله، اولویتهای اجتماعی مشخص و برای هر منطقه، متناسب با نوع و شدت آسیبها، برنامههای تخصصی و هدفمند تدوین شود.
همچنین تأکید شد که شناخت مسائل اجتماعی باید از دل محلات و مطالعات علمی و مشاهدات میدانی صورت گیرد تا ضمن شناسایی بهموقع عوامل خطر، ظرفیتهای موجود در هر محله نیز شناسایی و برای تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش مشارکت مردم و پیشگیری از گسترش آسیبها به کار گرفته شود.
در ادامه، آسیبهای اجتماعی بهعنوان پدیدههایی پیچیده و چندعاملی مورد توجه قرار گرفت؛ مسائلی که شکلگیری و گسترش آنها میتواند تحت تأثیر مجموعهای از عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی قرار داشته باشد و از این رو، مواجهه مؤثر با آنها نیازمند شناخت دقیق ریشهها، شناسایی عوامل خطر و زمینهساز و طراحی مداخلات مبتنی بر شواهد و یافتههای علمی است.
بر همین اساس، تشکیل کمیته علمی آسیبشناسی اجتماعی با هدف بهرهگیری از ظرفیتهای علمی، پژوهشی و تخصصی استان و ایجاد پیوند مؤثر میان دانش، سیاستگذاری و اقدام عملیاتی، مورد تأکید قرار گرفت.
تأکید بر اهمیت رویکرد محلهمحور در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی
«رقیه رحمانی» مدیرکل بهزیستی مازندران، با تأکید بر ضرورت تمرکز بر پیشگیری پیش از ورود افراد به چرخه آسیبهای اجتماعی، اظهار داشت: اگر میخواهیم آسیبهای اجتماعی کاهش یابد، ابتدا باید عوامل را در خانواده، مدرسه، محله و جامعه شناسایی و مدیریت کنیم. هزینه پیشگیری، بهمراتب کمتر از هزینههای رسیدگی قضایی، نگهداری و درمان آسیبهای اجتماعی است.
وی افزود: سرمایهگذاری بر سلامت روان، توانمندسازی خانوادهها، آموزش مهارتهای زندگی، ایجاد فرصتهای اشتغال، تقویت مشارکت مردم و توسعه همکاریهای بینبخشی، از مؤثرترین راهبردها برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و دستیابی به امنیت و سلامت اجتماعی پایدار است.
رحمانی با تأکید بر اهمیت رویکرد محلهمحور در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی گفت: هر محله مسائل، ظرفیتها و ویژگیهای خاص خود را دارد و نمیتوان با یک نسخه واحد برای همه مناطق تصمیمگیری کرد. باید مسائل اجتماعی را در دل محلات شناسایی کنیم، صدای مردم و گروههای محلی را بشنویم، ظرفیتهای موجود را فعال کنیم و برنامههای پیشگیرانه را بر اساس اولویتها و نیازهای واقعی هر محله طراحی و اجرا کنیم.
مدیرکل بهزیستی مازندران ادامه داد: ادارهکل بهزیستی استان آمادگی دارد با استفاده از ظرفیتهای قانونی و تخصصی خود از جمله اورژانس اجتماعی ۱۲۳، خط مشاوره ۱۴۸۰، مراکز مشاوره، مراکز مثبت زندگی، مراکز کاهش آسیب، روانشناسان و مددکاران اجتماعی، تسهیلگران اجتماعی، سازمانهای مردمنهاد، خیرین و داوطلبان اجتماعی، بهعنوان یکی از محورهای مهم پیشگیری اجتماعی، خانوادهمحور و محلهمحور، در کنار سایر دستگاههای مسئول ایفای نقش کند.
وی تأکید کرد: پیشگیری مؤثر از آسیبهای اجتماعی زمانی محقق میشود که ظرفیتهای دستگاههای مختلف در کنار یکدیگر قرار گیرد و هر دستگاه متناسب با مأموریت و ظرفیت تخصصی خود، در یک برنامه منسجم و مبتنی بر اولویتهای واقعی جامعه نقشآفرینی کند.
رحمانی همچنین بر ضرورت تهیه شناسنامه آسیبهای اجتماعی در استان تأکید کرد و اظهار داشت: پیشنهاد میکنم شناسنامه جامعی در سطح استان تهیه شود که تصویری دقیق از وضعیت آسیبهای اجتماعی در شهرستانها و محلات ارائه دهد و مشخص کند کدام مناطق با آسیبهای بیشتریمواجه هستند، نوع غالب آسیب در هر منطقه چیست، چه عوامل و زمینههایی در شکلگیری آن نقش دارند و اولویت مداخله هر دستگاه در هر منطقه کدام است.
وی افزود: این شناسنامه میتواند مبنای تصمیمگیری، برنامهریزی، اولویتبندی اقدامات و توزیع هدفمند اعتبارات دستگاهها قرار گیرد و کمک کند منابع و ظرفیتهای موجود دقیقاً در نقاطی به کار گرفته شوند که بیشترین نیاز را دارند.
مدیرکل بهزیستی مازندران همچنین بر ضرورت تقویت همکاری و همافزایی میان دستگاههای اجرایی، نهادهای علمی و تخصصی و مجموعههای فعال در حوزه اجتماعی تأکید کرد و گفت: کمیته علمی آسیبشناسی اجتماعی میتواند به بستری برای همافزایی ظرفیتهای علمی و اجرایی استان تبدیل شود و با ارائه تحلیلهای دقیق و راهکارهای کاربردی، زمینه را برای اتخاذ تصمیمهای مؤثرتر در حوزه پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی فراهم کند.
در این نشست همچنین بر ضرورت استمرار فعالیتهای علمی و پژوهشی، تدوین نقشه راه آسیبشناسی اجتماعی، شناسایی ظرفیتهای محلی و بهرهگیری از نتایج مطالعات در فرآیند برنامهریزی و تصمیمگیری تأکید شد تا اقدامات پیشگیرانه، هدفمند، محلهمحور، متناسب با واقعیتهای اجتماعی هر منطقه و مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه طراحی و اجرا شود.
