یادداشت؛

مروری بر زندگینامه شهید « اسماعیل قهرمانی اردهائی »

سرهنگ پاسدار«محمدرضا کاظمی» در یادداشتی به مناسبت سالروز شهادت شهید«اسماعیل قهرمانی اردهائی» قائم مقام تیپ ۲۷ محمد رسول الله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نوشت.
کد خبر: ۸۴۹۹۳۴
تاریخ انتشار: ۳۱ تير ۱۴۰۵ - ۱۲:۵۳ - 22July 2026

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از گلستان، سرهنگ پاسدار«محمدرضا کاظمی»مدیر کل اداره حفظ آثار ونشر ارزشهای دفاع مقدس و مقاومت استان گلستان در یادداشتی به مناسبت سالروز شهادت شهید«اسماعیل قهرمانی اردهائی» قائم مقام تیپ ۲۷ محمد رسول الله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نوشت.

شهید قهرمانی

اسماعیل، در روستای ارد‌ها از دهستان ملایعقوب در بخش مرکزی شهرستان سراب واقع در جنوب‌شرقی استان آذربایجان‌شرقی به دنیا آمد. پدرش محبعلی و مادرش عزیزه‌خانم دانش‌اردهائی نام داشت. پنج برادر و دو خواهر داشت. اوایل سال ۱۳۴۷ ش، از استان آذربایجان‌شرقی به شهر گنبد‌کاووس در شرق استان گلستان مهاجرت کرد.

در ایام مبارزات مردم ایران با حکومت پهلوی در ۱۳۵۷ ش، با همکلاسی‌هایش جلسات مخفیانه تشکیل می‌داد و فعالیت‌های انقلابی می‌کرد و نوار‌های سخنرانی امام خمینی (ره) را گوش می‌داد. در مسجد امام حسین (علیه السلام) میدان فوزیه تهران (امام حسین فعلی) می‌رفت، اعلامیه پخش می‌کرد و در راهپیمایی‌ها شرکت می‌کرد.

۱۷ شهریور ۵۷ در میدان ژاله (شهدای فعلی) در میان مردم حضور داشت و به زخمی‌ها کمک می‌کرد. اسماعیل در همین سال، به گنبد کاووس نیز رفت و آمد داشت و علاوه بر فعالیت‌های انقلابی، در جلسات خصوصی آیت اله مدنی که در شهر گنبد، در تبعید به سر می‌برد، شرکت داشت و از محضر ایشان استفاده می‌کرد.

روز ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ هنگام ورود حضرت امام (ره) در میدان آزادی حضور داشت و جزو استقبال کنندگان بود. آنجا برای اولین بار حضرت امام را از نزدیک دید و تا بهشت زهرا ایشان را بدرقه کرد. اسماعیل تا ۲۲ بهمن در تجمعات و راهپیمایی‌ها شرکت می‌کرد. فروردین ۱۳۵۸ جهت سرکوبی غائله گنبد، به آنجا بازگشت و در کنار دوستانش به مقابله با ضد انقلاب پرداخت. در ۱۳۵۹ ش به عضویت سپاه پاسداران گنبدکاووس درآمد و پس از چند ماه، بار سفر را بست و به سپاه «شاهین‌شهر» اصفهان منتقل شد. در تابستان همان سال به سپاه پاوه رفت و با شهیدان ناصر‌کاظمی و محمدابراهیم همت آشنا شد و انس و الفت زیادی پیدا کرد. زمانی که همت، مسئول عملیات سپاه پاوه بود، اسماعیل مسئولیت جانشینی وی را بر عهده داشت. 

در ۱۱ تیر ۱۳۶۰ در عملیات روح الله خمینی کبیر (ره)، به عنوان مسئول محور عملیات با هدف انهدام پایگاه‌های ضد انقلاب، پس زدن قوای عراق و آزادسازی شهر مرزی نوسود حضور داشت. در شهریور ۱۳۶۰ همت فرمانده سپاه پاوه شد و قهرمانی را به عنوان مسئول واحد عملیات معرفی کرد. ۱۱ دی ۱۳۶۰ در عملیات محمد رسول الله (ص) با فرماندهی مشترک ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جبهه‌های شمال غربی (استان‌های کرمانشاه و کردستان)، با هدف پاک‌سازی و تأمین مرز بین‌المللی در مناطق اورامانات و نوسود به عنوان مسئول محور عملیاتی نوسود- طویله حضور داشت.

۲۴ دی ماه ۱۳۶۰، محسن رضایی فرمانده کل سپاه و محمد بروجردی فرمانده سپاه غرب کشور، بعد از عملیات محمد رسول الله (ص) تصمیم گرفتند احمد متوسلیان و حاج محمد ابراهیم همت را برای تشکیل تیپ رزمی به جبهه جنوب بفرستند؛ از این رو اسماعیل نیز به همراه آنان، از پاوه به سمت جنوب عزیمت کرد.

 ۱۷ بهمن ۱۳۶۰، تیپ ۲۷ محمد رسول الله به فرماندهی حاج احمد کاظمی، جانشینی محمود شهبازی و به ریاست ستاد محمد ابراهیم همت تشکیل شد. اسماعیل قهرمانی هم موظف به تشکیل گردان انصارالرسول (ع) شد و گردان را تشکیل داد. در عملیات فتح المبین، ۲ فروردین ۱۳۶۱ که در جبهه جنوبی، شوش و دزفول با هدف آزادسازی منطقه غربی رودخانه کرخه و جاده دزفول – دهلران اجرا شد، به عنوان فرمانده گردان انصارالرسول حضور داشت.

پس از آن، در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱ در عملیات الی بیت المقدس که در جبهه جنوبی، غرب رود کارون، با هدف آزادسازی خرمشهر و هویزه و جاده اهواز – خرمشهر اجرا شد، به عنوان فرمانده گردان انصار الرسول تحت امر محور عملیاتی سلمان به فرماندهی حاج محمود شهبازی و جانشینی حاج حسین همدانی شرکت داشت، که در مرحله چهارم عملیات با ترکش خمپاره به دست صورت و پا مجروح شد. در این عملیات برادرش عبدالرحیم قهرمانی در تیپ ۲۵ کربلا به شهادت رسید. خرداد ۱۳۶۱ که ارتش رژیم صهیونیستی به لبنان حمله کرد، اسماعیل با توجه به اینکه هنوز مجروحیتش خوب نشده بود، خودش را به تهران، پادگان امام حسین علیه السلام رساند.

 به همراه تنی چند از دوستانش برای کمک به مردم بی‌دفاع لبنان در قالب یگان نمونه قوای محمد رسول الله (ص) به فرماندهی احمد متوسلیان به سوریه اعزام شد تا به لبنان برود. ۱۴ تیر ۱۳۶۱ متوسلیان و سه نفر از همرزمانش به اسارت نیرو‌های شبه نظامی فلانژ متحد اسرائیل درآمدند. به دستور امام خمینی (ره)، اسماعیل همراه عده‌ای از نیرو‌ها به ایران بازگشتند. پس از حاج احمد متوسلیان، محمد ابراهیم همت فرمانده تیپ ۲۷ محمد رسول الله (ص) شد.

در عملیات رمضان ۲۲ تیر ۱۳۶۱ که در شرق بصره با هدف شکستن خطوط دفاعی دشمن و رسیدن به شرق بصره در جنوب شرقی عراقانجام شد، با مسئولیت فرمانده گردان انصارالرسول حضور داشت. حاج محمد ابراهیم همت در عصر روز ۳۰ تیر ۱۳۶۱، قبل از آغاز مرحله سوم عملیات رمضان، اسماعیل را به عنوان فرمانده محور و قائم مقام تیپ۲۷ محمد رسول الله (ص) معرفی کرد. در این عملیات چهار گردان انصار الرسول، عمار، حبیب و حمزه شرکت داشتند و به سمت دیواره شرقی کانال ماهی پیش می‌رفتند. 

۳۱ تیر ۱۳۶۱ از سوی قرارگاه دستور عقب نشینی صادر شد. گردان حبیب به گوش نبود. در آن لحظات قهرمانی با تمام وجودش به همت التماس می‌کرد- طوری که بدنش هنگام صحبت با او می‌لرزید- که اجازه دهد با موتور برود آنها را بیاورد. همت چاره‌ای جز تسلیم شدن نداشت و به او اجازه داد.

 اسماعیل در سحرگاه روز ۳۱ تیر ۱۳۶۱ که مصادف با عید سعید فطر بود، به دنبال گردان حبیب رفت. گردان را در خط پیدا کرد و به آنها اعلام عقب نشینی کرد و مسیر را به آنان نشان داد.

بعد عازم نقطه‌ای شد که بچه‌های گردان سابق خود-یعنی انصار الرسول (ص) – بودند تا ببیند در چه وضعیتی هستند. اما بعد از آن لحظات، دیگر هیچ کس از ناجی فداکار رزمندگان گردان حبیب، خبری بدست نیاورد و نفهمید چه اتفاقی برای قائم مقام تیپ ۲۷ افتاده است.

 قائم مقام سلحشور تیپ ۲۷ محمد رسول الله (ص) اسماعیل قهرمانی در جریان تلاش برای نجات جان نیرو‌های گمشده در عملیات، به شهادت رسید و پیکرمطهرش در دشت زید و حاشیه شرق کانال پرورش ماهی، برجا ماند و تاکنون نیز از هیچ اثری از پیکرش به دست نیامده است.

پس از سه دهه جاویدالاثری شهید، در دی ۱۳۹۱ همزمان با ایام سالروز عملیات کربلای ۵، از سنگ مزار (یادمان) شهید قهرمانی در جوار قطعه ۴۰ بهشت زهرا رونمایی شد.

شهید اسماعیل قهرمانی در قسمتی از وصیتنامه خود نوشته است: «سعی کنید ساده و بی پیرایه زندگی کنید. در مقابل دشمنان اسلام، شجاع باشید که دشمنان در مقابل قدرت اسلام، هیچ هستند. به رهبر انقلاب عشق

بورزید و گوش به فرمان ایشان باشید. نماز را در اول وقت بجای آورید. نسبت به پدر و مادر خود مهربان باشید. از خواهران عزیز می‌خواهم به عشق شهدا حجاب خود را رعایت نمایید. در مقابل زورگویان بایستید. چه چیزی بهتر از این است که انسان در راه خدا جان دهد».

محمدرضا کاظمی

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار
پربحث ترین عناوین