جزئیات دیدار اخیر لاوروف و روبیو/ کرملین از کاخ سفید فریب میخورد؟
گروه بینالملل دفاعپرس: دیدار سرگئی لاوروف و مارکو روبیو، وزرای امور خارجهٔ روسیه و آمریکا در مانیل تنها ۳۵ دقیقه به طول انجامید؛ زمانی که برای روشنشدن سرنوشت توافقهای حاصلشده در انکوریج بسیار کوتاه به نظر میرسید. بر اساس بیانیهٔ منتشرشده از سوی وزارت خارجهٔ روسیه، لاوروف در این دیدار، اطلاعاتی دربارهٔ وضعیت واقعی در اوکراین در اختیار همتای آمریکایی خود قرار داد، بر غیرقابلقبول بودن ادامهٔ تسلیح کییف توسط کشورهای اروپایی تأکید و سیاست تحمیل «شکست راهبردی» بر روسیه را محکوم کرد. وزیر امور خارجهٔ روسیه همزمان بر پایبندی مسکو به راهحل سیاسی-دیپلماتیک و تعهد به پیشنهادات مطرحشده از سوی آمریکا در دیدار ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ در انکوریج تأکید کرد.
این بیانیه حاوی پیام اصلی مسکو بود: روسیه از «روح انکوریج» دست نکشیده و توافقهای آن را مردود نمیداند، اما اکنون از واشنگتن میخواهد تکلیف خود را روشن کند که آیا همچنان پیشنهادهای خود را مبنای حلوفصل بحران اوکراین میداند یا به نقش متحد نظامی-سیاسی کییف بازگشته است. به نظر میرسد لاوروف در این گفتوگو تصویری ساده از اوضاع ترسیم کرده است. بر اساس تصویر ارائه شده توسط لاوروف، نیروهای روسیه هرچند با کندی و فشار بسیار، اما در نهایت در دونباس به پیشروی ادامه میدهند.
منطق مسکو این است که زمان به خودی خود روسیه را از اهداف اعلامشدهاش باز نخواهد داشت و به ضرر مسکو عمل نخواهد کرد. در صورت عدم دستیابی به توافق، تمام سرزمینهای آزادشده در جریان پیشروی در جمهوری دونتسک، به گزینه جدیدی روی میز مذاکره تبدیل خواهند شد. به عبارت دیگر، بهای طولانیشدن درگیری برای کییف و حامیانش افزایش خواهد یافت و اگر واشنگتن سازوکار انکوریج را کنار بگذارد، مسکو به پیشروی ادامه خواهد داد و سپس در شرایطی کاملاً متفاوت گفتوگو خواهد کرد.
روسیه نسبت به موضع آمریکا ادعاهای مشخصی دارد. مسکو معتقد است واشنگتن نمیتواند همزمان هم نقش میانجی را ایفا کند و هم یک طرف درگیری را با اطلاعات، هدفیابی، تجهیزات ارتباطی و تسلیحات پشتیبانی کند. اگر آمریکا به دنبال بازگشت به نقش میانجی در این بحران است، باید به صورتی صادقانه و واقعی دست از کمک به اوکراین بردارد.
اما پاسخ روبیو به اظهارات لاوروف بسیار محتاطانه بود. او گفتوگو با لاوروف را «خوب و صریح» خواند، اما از افشای جزئیات این دیدار خودداری کرد. وزیر خارجهٔ آمریکا اعلام کرد که دولت ترامپ آمادهٔ ایفای نقش سازنده در پایان دادن به این جنگ بیمعناست و همچنین تصریح کرد که تلاشهای پیشین ناموفق یا دستکم بیثمر بوده و بر ضرورت یافتن «پیشنهادات و ایدههای جدیدِ قابلقبول برای هر دو طرف» تأکید کرد. با این حال، روبیو هیچ اشارهای به تغییر در وضعیت حمایت نظامی آمریکا از اوکراین نکرد و تاکید کرد که تسلیحات خریداریشده توسط متحدان ناتو، همچنان به کییف ارسال خواهد شد.
این دقیقاً نقطهٔ اختلاف اساسی میان دو کشور است؛ روسیه بر پایبندی به پیشنهادهای آمریکا در انکوریج تأکید دارد، در حالی که روبیو از ایدههای جدید سخن میگوید. مسکو بر غیرقابلقبول بودن تسلیح بیشتر کییف پافشاری میکند، اما واشنگتن عملاً اعلام میکند که از حمایت زلنسکی دست نخواهد کشید.
بنابراین، دیدار مانیل را نمیتوان یک پیشرفت دیپلماتیک تلقی کرد. در بهترین حالت، این دیدار هماهنگی مواضع پیش از دور جدید مذاکرات بود و در بدترین حالت، شکستی دیپلماتیک برای هر دو طرف به شمار میرود. لاوروف عملاً شرایط و هشدارهای روسیه را به آمریکا منتقل کرد و روبیو نیز آنها را دریافت و برای گزارش به ترامپ به آمریکا بازگشت. پاسخ نهایی آمریکا احتمالاً از طریق استیو ویتکاف و جرد کوشنر به مسکو ارسال خواهد شد که به گفتهٔ دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین، بار دیگر عازم مسکو هستند.
پاسخ آمریکا دیگر نباید صرفاً شامل شعارهایی دربارهٔ صلح باشد؛ مسکو به شواهد عملی نیاز دارد که واشنگتن واقعاً میانجیگری را از همدستی در جنگ جدا کرده است.
از دید کرملین، «روح انکوریج» به طور کامل از بین نرفته، اما لحن روسیه به طرز محسوسی تندتر شده است. مسکو دیگر حاضر نیست وعدههای مبهم را به عنوان تعهد بپذیرد و نمیخواهد در ازای وعدههایی که توسط محمولههای تسلیحاتی جدید به کییف میسوزند، پیشپرداخت سیاسی انجام دهد. این امر نشان از کنارگذاشتن مذاکرات توسط روسیه ندارد، بلکه نشانهای از هشدار به آمریکا مبنی بر سختگیرانهتر شدن شرایط روسیه در مذاکرات آتی دارد.
آیا آمریکا برای توافق با روسیه، اوکراین را رها خواهد کرد؟ شواهد میدانی نشان میدهد که واشنگتن چنان درگیر این درگیری شده که شکست کییف به معنای شکست سیاست آمریکا خواهد بود.
با این حال، ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای کنگره، علاقهای به دیدن «اسلاویانسک» و «کراماتورسک» در جنگ شهری ندارد؛ پیشروی روسیه در خاک اوکراین میتواند ضربه دیگری بر دولت ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای باشد. از این رو، محتملترین راهبرد واشنگتن، کسب زمان بیشتر از طریق پیشنهاد وقفهای تازه، دیداری جدید، آتشبس موقت یا سندی مبهم است که با شعار «یافتن راه میانهٔ قابلقبول برای هر دو طرف» همراه خواهد بود.
پرسش اصلی این نیست که کاخ سفید سعی خواهد کرد دوباره کرملین را فریب دهد، زیرا تقریبا قطعی است که اینکار را خواهد کرد، بلکه سوال این است که آیا کرملین حاضر است یک بار دیگر خود را را با وعدههایی که رنگ و بویی از حقیقت ندارد گول بزند؟ دیدار وزرای خارجه دو کشور نشان داد که مسکو همچنان درب مذاکره را باز گذاشته، اما این درب اکنون قفلی دارد که با شعارها و وعدههای واشنگتن باز نخواهد شد.
انتهای پیام/ 999
