توسعه موشک «جی دام» با سر جنگی سبک و دقت پایین
گروه بینالملل دفاعپرس: حدود یک سال پیش، نام بمب آمریکایی «جیدام» ناگهان از گزارشهای وزارت دفاع روسیه ناپدید شد. این ناپدید شدن به دلیل توقف استفاده اوکراین از این بمب نبود، بلکه به علت هجوم سیلی از تسلیحات مشابه توسط آمریکا و اروپا به اوکراین، از درجه اهمیت این بمب نزد وزارت دفاع روسیه کاسته شد. با این حال ممکن است به زودی جیدام دوباره به طور جدی خودنمایی کند؛ چرا که نسخهای دوربردتر و بهتر از آن ساخته شده که میتواند بسیار بیشتر از قبل به عمق خاک روسیه پرواز کند.

توسعهدهنده این نسخه جدید که با پسوند «الآر» (برد بلند) مشخص شده، شرکت بوئینگ است. این بمب نه تنها بر روی جنگندههای آمریکایی، بلکه بر روی هر جنگنده مشابه از سایر کشورها نیز قابل نصب است. بوئینگ بر سازگاری آسان این بمب با هر نوع جنگنده تأکید دارد.
بمب آمریکایی «جیدام-الآر» با استفاده از یک سامانه الحاقی جدید، پس از پرتاب از جنگنده میتواند تا ۵۰۰ کیلومتر پرواز کند که برای این کلاس از تسلیحات، تحولی انقلابی محسوب میشود. این فناوری نه گران است و نه برای نصب آن روی جنگندههای گوناگون، احتیاج به صرف زمان طولانی احساس میشود. از تغییرات دیگر این بمب، میتوان به نصب یک موتور توربوجت کوچک به این بمب اشاره کرد که باعث افزایش سرعت این بمب تا ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت میشود.
بوئینگ این راهحل را گزینهای مقرونبهصرفه برای افزایش برد این بمب معرفی کرده و نخستین قرارداد این بمب را به ارزش ۷۵ میلیون دلار منعقد کرده است. گرچه این مبلغ در نگاه اول زیاد نیست، اما صرفاً برای نصب یک کیت الحاقی با موتور جت روی بمبهای موجود است؛ بمبهایی که تعدادشان در زرادخانه آمریکا به دهها یا حتی صدها هزار عدد میرسد.
این کیت جدید در ماه آوریل با پرتاب از یک جنگنده «اف/ای-۱۸ای سوپر هورنت» آزمایش شد، هرچند برد آن در آن آزمایش از ۲۰۰ مایل فراتر نرفت و بمب چند متری در اصابت به هدف خطا داشت، اما به نظر میرسد اکنون این نقایص برطرف شده، زیرا قرارداد منعقد شده است.
اکنون پرسش اصلی این است که این بمبها چه زمانی به اوکراین خواهند رسید. با توجه به اینکه این پروژه در ابتدا برای نیازهای نیروی دریایی آمریکا طراحی شده، شاید بتوان تخمین زد که جیدام-الآر به زودی در اختیار کییف قرار نگیرد. این احتمال به ویژه با توجه به کمبود شدید تسلیحات دوربرد و ارزان قیمت در آمریکا قوت میگیرد. «باب سسلا»، مدیر ارشد بوئینگ، گفته است که این تغییر و تحول، بمب جیدام را با قیمتی پایینتر به موشک کروز تبدیل کرده و امکان تولید انبوه این بمب جدید را با هزینهای بسیار پایین را فراهم میکند.
آمریکا بیشتر تمایل دارد که این بمب را در جبهه اوکراین و در نبرد با روسیه آزمایش کند. این به معنای افزایش چشمگیر حملات هوایی به عمق خاک روسیه در صورت استفاده گسترده اوکراین از این بمبهاست.
جالب است که در گزارش وزارت دفاع روسیه در ۱۶ مرداد، افزایشی ناگهانی در تعداد بمبهای هدایتشونده سرنگونشده ثبت شده است، این آمار در آخرین گزارش وزارت دفاع روسیه به ۹۱ عدد رسیده در حالی که معمولاً این عدد به ده یا کمی بیشتر از آن میرسید. این افزایش ناگهانی میتواند نشانهای از شروع استفاده از سلاحهای جدید باشد.
نسخه قبلی جیدام-ایآر حداکثر تا ۷۵ کیلومتر پرواز میکرد و عملاً فقط در نزدیکی خط مقدم و پشتجبههٔ قابل استفاده بود. اما نسخه جدید قابلیتهای یک موشک کروز را با حجم انبوه ترکیب کرده و خطرات این بمب را تا حدی افزایش میدهد. البته این بمب دارای نقاط ضعف مهمی است، یکی از نقاط ضعف مهم این بمب، کلاهک نسبتا سبک آن است که فقط کمی بیش از ۲۰۰ کیلوگرم سر جنگی دارد.
افزودن قابلیت موشکهای کروز به بمب آمریکایی جیدام، نشاندهنده بحران آمریکا در ساخت سلاحهای دوربرد و ارزان قیمت پس از جنگ منطقهای ایران است؛ سر جنگی سبک و دقت پایین این بمب میتواند در دستیابی آمریکا به اهداف خود از ساخت این بمب تردیدهای جدی به وجود آورد.
انتهای پیام/ 999
