اقتصاد قوی راه شکست جنگ اقتصادی دشمن است

«پیمان لطیفی» رئیس هیأت اندیشه‌ورز نخبگان بسیج استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار دفاع‌پرس ، با تأکید بر اینکه اقتصاد قوی راه شکست جنگ اقتصادی دشمن است، اظهار داشت: مقابله با فشار اقتصادی صرفاً با شعار و دعوت مردم به صبر بیشتر امکان‌پذیر نیست؛ بلکه تقویت تولید، حفظ قدرت خرید مردم، عدالت اقتصادی، تنوع شرکای تجاری و حکمرانی هوشمند، مهم‌ترین الزامات افزایش تاب‌آوری اقتصاد ایران است.

وی افزود: در منازعات راهبردی امروز، میدان نبرد تنها در مرزها و عرصه نظامی تعریف نمی‌شود؛ اقتصاد، افکار عمومی، امنیت روانی، تجارت خارجی، انرژی، زنجیره تأمین و حتی محاسبات روزمره خانوارها، بخشی از میدان قدرت ملی هستند و فشار اقتصادی آمریکا و هم‌پیمانانش نیز باید در همین چارچوب تحلیل شود.

فشار خارجی و نقاط ضعف داخلی

رئیس هیأت اندیشه‌ورز نخبگان بسیج استان کرمانشاه تصریح کرد: فشار بر منابع درآمدی، محدودسازی تجارت و انتقال پول، افزایش هزینه مبادلات و ایجاد فشار بر ظرفیت حکمرانی و تاب‌آوری اجتماعی، بخش‌هایی از راهبرد فشار اقتصادی دشمن را تشکیل می‌دهد؛ این فشار زمانی می‌تواند به بحران اجتماعی تبدیل شود که با ضعف نهادی، بی‌اعتمادی و توزیع نامتوازن هزینه‌ها همراه شود.

لطیفی ادامه داد: آمریکا از سال ۲۰۲۵ سیاست «فشار حداکثری» را دنبال کرده و در سال ۲۰۲۶ نیز این سیاست به سمت فشار گسترده‌تر بر طرف‌های تجاری ایران حرکت کرده است؛ در چنین شرایطی، کاهش درآمد ارزی، افزایش هزینه واردات، گران‌تر شدن حمل‌ونقل و بیمه و دشوار شدن دسترسی به بازارهای خارجی، در نهایت بخشی از هزینه‌ها را به قیمت کالا، تورم، اشتغال و قدرت خرید خانوار منتقل می‌کند.

وی افزود: جامعه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین میدان‌های اثرگذاری فشار اقتصادی تبدیل شود؛ نه الزاماً از طریق هدف‌گیری مستقیم مردم، بلکه از مسیر مجموعه‌ای از شوک‌های اقتصادی که در صورت ضعف سیاست‌گذاری داخلی، بار اصلی آن بر دوش خانوارها قرار می‌گیرد.

رئیس هیأت اندیشه‌ورز نخبگان بسیج استان کرمانشاه خاطرنشان کرد: احتکار، قاچاق، سوداگری، انحصار، فرار سرمایه، سوءاستفاده از رانت ارزی، اخلال در زنجیره توزیع و تصمیم‌های اقتصادی غیرشفاف، در صورت وقوع، آثار تحریم را تشدید می‌کنند؛ بنابراین دشمن خارجی الزاماً نیازمند ایجاد همه مشکلات نیست و کافی است بر نقاط ضعف موجود فشار وارد کند.

عدالت اقتصادی و حفظ قدرت خرید

لطیفی درباره عدالت در توزیع هزینه‌های بحران گفت: یکی از مهم‌ترین مسائل اقتصادی در شرایط تورمی، نحوه جبران کاهش قدرت خرید اقشار مختلف است؛ افزایش یکسان درصدی حقوق در ظاهر عادلانه به نظر می‌رسد، اما الزاماً به معنای عدالت اقتصادی نیست.

وی افزود: اگر حقوق فردی ۱۰ میلیون تومان باشد و ۲۰ درصد افزایش پیدا کند، ۲ میلیون تومان به دریافتی او افزوده می‌شود؛ در حالی که افزایش ۲۰ درصدی حقوق فردی با دریافتی ۵۰ میلیون تومان، ۱۰ میلیون تومان خواهد بود؛ بنابراین افزایش درصدی ثابت می‌تواند در شرایطی که هزینه‌های ضروری زندگی برای خانوارها مشابه است، فاصله مطلق درآمدی را بیشتر کند.

لطیفی تصریح کرد: سیاست دستمزدی در اقتصاد تورمی باید از افزایش درصدی ساده به سمت ترکیب افزایش پایه، ضریب جبرانی، حمایت هدفمند از دهک‌های پائین و کنترل تورم حرکت کند؛ مسئله فقط افزایش حقوق نیست، بلکه حفظ قدرت خرید است. اگر حقوق ۲۰ درصد افزایش پیدا کند، اما هزینه سبد معیشت ۴۰ یا ۵۰ درصد رشد داشته باشد، افزایش اسمی حقوق لزوماً به معنای افزایش رفاه نیست.

وی تأکید کرد: جامعه ممکن است فقر را تحمل کند، اما تحمل احساس تبعیض، بی‌عدالتی و بی‌پناهی بسیار دشوارتر است؛ بنابراین حمایت از قدرت خرید اقشار ضعیف و متوسط باید دقیق، هدفمند و مبتنی بر سبد واقعی معیشت باشد و در شرایط بحران، برخورد با اخلال در زنجیره تأمین نیز باید سریع، شفاف و بدون تبعیض انجام شود.

تغییر رویکرد آمریکا و تاب‌آوری ملی

رئیس هیأت اندیشه‌ورز نخبگان بسیج استان کرمانشاه درباره تغییر رویکرد آمریکا گفت: در شرایط کنونی، دولت ترامپ پس از عدم موفقیت در جنگ تحمیلی، رویکرد خود را تغییر داده و تلاش می‌کند با افزایش فشار اقتصادی، ایران را به پذیرش مجموعه‌ای از مطالبات در حوزه‌های هسته‌ای، امنیتی و منطقه‌ای وادار کند.

لطیفی اذعان کرد: ایران علاوه بر واکنش اصولی باید به سمت راهبرد جامع تاب‌آوری ملی حرکت کند؛ راهبردی که در آن انرژی، تجارت، ارز، غذا، اینترنت، حمل‌ونقل، بیمه، بنادر، امنیت زنجیره تأمین و روابط منطقه‌ای به صورت یک منظومه دیده شوند.

وی افزود: پیشنهادهایی مانند قطع کابل‌های اینترنت یا خروج از NPT ممکن است در محافل سیاسی مطرح شود، اما چنین تصمیم‌هایی باید در چارچوب محاسبات دقیق امنیت ملی و منافع بلندمدت کشور بررسی شود؛ زیرا می‌تواند هزینه‌های سنگین اقتصادی و فناورانه ایجاد کند. ایران همچنان عضو NPT است و بحث خروج از این معاهده در محافل سیاسی مطرح شده، اما تا گزارش‌های موجود، چنین خروجی به مرحله اقدام رسمی نرسیده است.

لطیفی درباره تفاوت فشار اقتصادی امروز با دوره نخست ترامپ گفت: فشار امروز از نظر دامنه و ترکیب ابزارها پیچیده‌تر شده است؛ در دوره نخست ترامپ، محور اصلی فشار بر تحریم نفت، بانک، صادرات و دسترسی ایران به منابع مالی بین‌المللی قرار داشت، اما در مرحله کنونی محدودیت‌های حمل‌ونقل، فشار بر شرکای تجاری، کنترل شبکه‌های مالی، فشار بر تجارت نفت و اختلال در مسیرهای دریایی نیز به این مجموعه اضافه شده است.

تنوع شرکای تجاری و کاهش آسیب‌پذیری

وی بیان کرد: این وضعیت اهمیت «اقتصاد درون‌زا اما برون‌گرا» را دوچندان می‌کند. اقتصاد ایران باید از یک سو بتواند در برابر شوک خارجی مقاومت کند و از سوی دیگر، خود را در برابر جهان منزوی نکند؛ تاب‌آوری اقتصادی به معنای قطع ارتباط با جهان نیست، بلکه به معنای متنوع‌سازی ارتباطات است.

رئیس هیأت اندیشه‌ورز نخبگان بسیج استان کرمانشاه افزود: هرچه تعداد شرکای تجاری، مسیرهای پرداخت، بازارهای صادراتی، منابع تأمین کالا و روش‌های حمل‌ونقل بیشتر باشد، قدرت تحریم‌کننده برای ایجاد شوک کاهش می‌یابد؛ از این رو، ایران نباید به «وابستگی به غرب» یا «وابستگی به شرق» گرفتار شود، بلکه باید به سمت تنوع شرکای اقتصادی حرکت کند.

لطیفی درباره ظرفیت چین و روسیه برای کاهش آثار فشار اقتصادی گفت: چین و روسیه می‌توانند نقش مهمی در این زمینه داشته باشند، اما این همکاری باید بر مبنای منافع متقابل و قراردادهای دقیق اقتصادی تعریف شود و نباید به وابستگی جدید منجر شود.

وی ادامه داد: چین یکی از مهم‌ترین خریداران نفت ایران است و تداوم ارتباط این کشور با ایران صرفاً لطف به تهران نیست، بلکه بخشی از منافع انرژی و ژئوپلیتیکی پکن محسوب می‌شود؛ روسیه نیز در حوزه‌هایی مانند انرژی، حمل‌ونقل، فناوری، همکاری‌های فضایی، لجستیک و ترتیبات مالی ظرفیت‌هایی در اختیار ایران دارد.

لطیفی راهکارهای قابل بررسی را قراردادهای بلندمدت فروش نفت و گاز، پیش‌فروش محدود و هدفمند انرژی در برابر تأمین کالا و سرمایه، تهاتر کالا و انرژی در چارچوب‌های شفاف، توسعه پیمان‌های پولی دوجانبه، ایجاد مسیرهای پرداخت مستقل از دلار، توسعه کریدور شمال ـ جنوب، سرمایه‌گذاری مشترک در زیرساخت و افزایش تجارت با کشورهای آسیای مرکزی، هند، چین، روسیه، پاکستان، افغانستان، عراق و سایر کشورهای منطقه عنوان کرد.

سرمایه اجتماعی و حکمرانی اقتصادی

رئیس هیأت اندیشه‌ورز نخبگان بسیج استان کرمانشاه درباره حفظ انسجام اجتماعی در شرایط فشار اقتصادی گفت: مسئله فقط اقتصاد نیست، بلکه سرمایه اجتماعی است؛ مردم باید احساس کنند در بحران تنها نیستند و منابع ارزی، کالاهای اساسی و حمایت‌های دولتی نیز باید به صورت شفاف توزیع شوند.

وی افزود: اگر مردم احساس کنند که در یک بحران ملی، مسئول، کارآفرین، تولیدکننده، کارمند، بازنشسته، خیّر، مسجد، هیأت، سازمان مردم‌نهاد و حاکمیت در کنار یکدیگر ایستاده‌اند، همان فشار اقتصادی می‌تواند به عاملی برای توسعه، خودکفایی و تقویت همبستگی تبدیل شود.

لطیفی تقویت تولید داخلی را نیز ضروری دانست و گفت: تولید داخلی زمانی به تاب‌آوری منجر می‌شود که رقابت، کیفیت و بهره‌وری نیز در کنار حمایت وجود داشته باشد و حمایت از تولید نباید به ایجاد انحصار منجر شود.

وی تقویت فرهنگ همیاری اجتماعی را از دیگر الزامات دانست و عنوان کرد: کمک مؤمنانه، حمایت از همسایه، دستگیری از اقوام، مشارکت خیریه‌ها، مساجد و گروه‌های مردمی می‌تواند در کاهش فشار بر خانوارهای آسیب‌پذیر مؤثر باشد.

رئیس هیأت اندیشه‌ورز نخبگان بسیج استان کرمانشاه خاطرنشان کرد: اصلاح الگوی مصرف، کاهش اسراف، مدیریت انرژی و کاهش مصرف غیرضروری در شرایط بحران اهمیت دارد، اما نباید مسئولیت سیاست‌گذاری اقتصادی به دوش مردم منتقل شود.

۳ سرمایه برای عبور از بحران

لطیفی تصریح کرد: ایران برای عبور از این مرحله به سه سرمایه هم‌زمان نیاز دارد؛ سرمایه اقتصادی، سرمایه اجتماعی و سرمایه راهبردی. سرمایه اقتصادی یعنی تولید، صادرات، ارزآوری، امنیت غذایی و انرژی؛ سرمایه اجتماعی یعنی اعتماد، عدالت، همبستگی و احساس مشارکت مردم؛ و سرمایه راهبردی یعنی روابط متوازن با شرق و دیگر کشورها، توسعه ارتباط با همسایگان، تنوع‌بخشی به بازارها و جلوگیری از قرار گرفتن اقتصاد کشور در معرض یک یا چند مسیر محدود.

وی خاطرنشان کرد: امروز مسئله اصلی این نیست که آیا فشار خارجی وجود دارد یا نه؛ مسئله این است که این فشار تا چه اندازه می‌تواند به نقطه ضعف داخلی تبدیل شود. اگر فشارهای اقتصادی با رانت، ناکارآمدی، تورم، تبعیض و بی‌اعتمادی همراه شود، اثر آن چند برابر خواهد شد؛ اما حکمرانی اقتصادی هوشمند، عدالت توزیعی، شفافیت، تولید، دیپلماسی اقتصادی فعال و همبستگی اجتماعی می‌تواند هزینه آن را برای کشور کاهش دهد.

لطیفی در پایان تأکید کرد: مهم‌ترین پاسخ به فشار اقتصادی، نه صرفاً واکنش سیاسی و نه مقاومت شعاری، بلکه ساختن اقتصادی است که دشمن نتواند با فشار بر چند گلوگاه، معیشت و امید اجتماعی آن را متزلزل کند؛ دشمن را نباید با فرسوده کردن مردم شکست داد، بلکه باید با توانمند کردن مردم، مقاوم کردن اقتصاد و عادلانه‌تر کردن حکمرانی، امکان اثرگذاری فشار دشمن را از میان برد.

انتهای پیام/