آیت الله مبلغی: بدون «فقه وحدت» پاسخ‌دهی به بحران‌های امت اسلامی ممکن نیست

نماینده مقام معظم رهبری در مجمع فقهی جده گفت: برای آنکه امت اسلامی بتواند به بحران‌های پیچیده‌ی پیشِ رو پاسخ منسجم بدهد، باید «فقه وحدت» و «فقه مصلحت امت» را از دل قرآن و روایات استخراج و به دانشی مستقل تبدیل کرد.
کد خبر: ۸۵۸۹۰۳
تاریخ انتشار: ۰۸ شهريور ۱۴۰۵ - ۲۲:۰۰ - 30August 2026

به گزارش دفاع‌پرس از قم، آیت الله «احمد مبلغی» نماینده مقام معظم رهبری در مجمع فقهی جده روز گذشته در همایش علمی چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی در سالن اجتماعات پژوهشگاه تقریب مذاهب اسلامی در قم، اظهار داشت: اگر در حوزه‌ وحدت، نظریه نداشته باشیم، تصمیم‌گیری‌ها به سلیقه افراد واگذار می‌شود و نتیجه‌اش هرج‌ومرج ذهنی خواهد بود.

وحدت اسلامی

مبلغی مراحل شکل‌گیری مفهوم وحدت اسلامی را مورد اشاره قرار داد و گفت: امت پیش از تشریع، به‌عنوان یک واقعیت تاریخی، اجتماعی و انسانی شکل گرفته است حتی اگر اختلافی در کار باشد، امت همچنان یک امت باقی می‌ماند.

وی به آیه «وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَّقَبَائِلَ» اشاره کرد و افزود: «تعبیر «جعل» در این آیه مرادش جعل تشریعی نیست، بلکه به یک واقعیت تکوینی و اجتماعی اشاره دارد، بنابراین، تفاوت میان «جعل تکوینی» و «جعل تشریعی» باید در هر بحثی درباره وحدت لحاظ شود.

نماینده مقام معظم رهبری در مجمع فقهی جده با استناد به آیه «إِنَّما الْمُؤْمِنُون إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ» استناد افزود: تعبیر «انما» نشان‌دهنده قطعیت این رابطه است و نشان می‌دهد اخوت مؤمنان صرفاً یک رابطه‌ی عاطفی نیست که با اختلاف از بین برود، بلکه اصل ثابتی شرعی است.

وی تصریح کرد: برای روشن‌تر شدن این نکته، به سیره امام علی (ع) پس از جنگ جمل اشاره می‌کنیم که حضرت علی (ع) با وجود وقوع جنگ و اختلاف شدید، طرف مقابل را «اخواننا» خطاب کردند.

مبلغی افزود: هرگاه در میان جوامع اسلامی فاصله‌ای ایجاد شود، باید به سرعت به این اصل بازگشت و زمینه اصلاح را فراهم کرد؛ ویکرد مقام معظم رهبری پس از جنگ اخیر هم موید این مطلب است که مقابله با تجاوز و نفوذ دشمن به معنای دشمنی با مردم و کشور‌های اسلامی نیست.

مبلغی با طرح این پرسش که پس از پذیرش اصل اخوت، احکام و قواعد ناظر بر آن کجا هستند، گفت: بخش قابل توجهی از قواعد مرتبط با وحدت در منابع اسلامی وجود دارد، اما تاکنون به شکل یک باب مستقل و منسجم در فقه سامان نیافته‌اند.

وی تأکید کرد: با توجه به مبانی قرآن و روایات نمی‌توان پذیرفت که فقه وحدت وجود نداشته باشد، باید این قواعد استخراج، دسته‌بندی و به دانش منسجمی تبدیل شوند.

نماینده مقام معظم رهبری در مجمع فقهی جده با اشاره به فقه مصلحت امت و احکام اضطراری امت، گفت: همان‌گونه که برای انسان در شرایط اضطراری احکام خاصی وجود دارد، امت اسلامی به‌دلیل گستره تاریخی، جغرافیایی و تنوع مذاهب نیز ممکن است با شرایط اضطراری مواجه شود و باید برای چنین وضعیت‌هایی قواعد و احکام مشخصی داشته باشیم.

وی در تبیین این ضرورت، به نهج‌البلاغه اشاره کرد و افزود: تصمیم‌های امیرالمؤمنین (ع) در شرایط مختلف نشان می‌دهد حفظ مصالح امت و وحدت اسلامی از جایگاه مهمی برخوردار بوده است.

مبلغی در پایان گفت: آنچه جهان اسلام نیاز دارد، یک نظام وحدت است که به‌صورت مستمر نظریه و راهکار تولید کند و پاسخگوی بحران‌های پیچیده امت اسلامی باشد.

انتهای پیام/

نظر شما
captcha
پربیننده ها
آخرین اخبار