دوئل دیپلماتیک کنگو و رواندا با میانجیگری آمریکا و قطر
گروه بین الملل دفاعپرس: با تداوم درگیریهای شدید در استانهای شرقی «جمهوری دمکراتیک کنگو» و سربرآوردن اختلافات عمیق میان «کینشاسا» و «کیگالی»، نشست دوروزه «مکانیسم هماهنگی امنیتی مشترک» در ژنو به آزمونی سرنوشتساز برای بقای توافقنامه صلح واشنگتن بدل شده است. نمایندگان ارشد جمهوری دمکراتیک کنگو و «رواندا» امروز با میانجیگری آمریکا، قطر، «توگو» و اتحادیه آفریقا پشت میز مذاکره مینشینند تا راهکاری برای بنبست کنونی و اجرای تعهدات بر زمین مانده بیابند؛ مذاکراتی که پیروزی یا شکست آن، خاور آفریقا را میان چشمانداز ثبات اقتصادی و ورطه آتشباری مجدد معلق نگه داشته است.
هسته اصلی این جدال دیپلماتیک بر روی یک معامله دوطرفه، اما پرچالش استوار است. کنگو متعهد گردیده گروه شبهنظامی «نیروهای دمکراتیک آزادی رواندا» (FDLR) را خلع سلاح و بیاثر کند. در مقابل، رواندا باید نیروهای خود را از مناطق مرزی عقب کشیده و تدابیر دفاعی سنگینش را برچیند. اما گزارشهای میدانی نشان میدهد گرههای کور سیاسی، مانع از پایبندی به این معماری صلح شده است.
کیگالی، دولت کنگو را به همکاری و تسلیح نیروهای دمکراتیک آزادی رواندا متهم میکند؛ گروهی که ریشه در عاملان نسلکشی سال ۱۹۹۴ رواندا دارد و امنیت ملی آن را تهدید میکند. از سوی دیگر، کینشاسا رواندا را پپشپیشبرنده اصلی جریان شورشی «جنبش ۲۳ مارس» (M۲۳) میداند؛ گروهی که سال گذشته توانست مراکز کلیدی مانند «گوما» و «بوکاوو» را تصرف کرده و بحران انسانی عظیمی بیافریند.
شکاف میان مفهوم مذاکره و خفیفسازی، بنبست ژنو را پیچیدهتر کرده است. کنگو اخیرا امضای پروتکل خلع سلاح و اسکان مجدد توسط بخشی از گروه نیروهای دمکراتیک آزادی رواندا را به عنوان گامی روبهجلو ستوده، اما رواندا صریحا این توافق را رد کرده و تأکید دارد که بر اساس مفاد توافقنامه واشنگتن، این گروه شورشی باید به صورت کامل نابود شود، نه اینکه طرف گفتوگوهای سیاسی قرار گیرد. کیگالی برچیدن تدابیر دفاعی مرزی خود را به خنثیسازی کامل این تهدید مشروط نموده است.
در لایهای دیگر از فرایند صلح، توافقات جانبی قطر توانسته بود میان کینشاسا و «ائتلاف رودخانه کنگو» (AFC/M۲۳)، «چارچوب صلح دوحه» را به ارمغان آورد، اما بدون یکپارچهسازی متوازن تمامی این سازوکارها، توافق اصلی واشنگتن رو به فرسایش رفته است. با وجود ادامه راکتپراکنیها و نبردهای سنگین در استانهای «کیووی شمالی و جنوبی»، دیپلماتها امیدوارند نشست جاری ژنو بتواند طرح جدید امحا و ادغام اجتماعی کنگو برای نیروهای دمکراتیک آزادی رواندا را بررسی کرده و راه را برای کنفرانس برنامهریزی سهجانبه ماه اکتبر هموار سازد. در پی این مذاکرات، یا دستور عملیاتی جدیدی برای صلح تدوین میشود، یا کاغذ باطلههای صلح واشنگتن بار دیگر زیر سایه باروت و دود فراموش خواهد شد.
انتهای پیام/ ۴۶۱
