یادداشت: از نیویورک تا ایران؛ پزشکیان، صدای اقتدار و مظلومیت یک ملت در جهان شد

گروه استان‌های دفاع‌پرس _ زینب هواسی؛ سخنرانی رئیس‌جمهور کارکرد سالیان سال دیپلماسی را در دل خود جای داد و تریبونی شدبرای روایت یک ملت، بیان رنج‌های آن و دفاع از حقوقی که سال‌ها تلاش شده از دریچه روایت دیگران به جهان معرفی شود.

سخنرانی دکتر مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک را می‌توان از همین منظر دید؛ حضوری که رئیس‌جمهور ایران تلاش کرد در آن، روایت ایران را مستقیم و بدون واسطه در برابر افکار عمومی جهان قرار دهد؛ روایتی از ملتی که هم طعم جنگ و فشار را چشیده و هم در برابر تحمیل و زور ایستاده است.

پزشکیان در قلب نیویورک از مظلومیت ایران سخن گفت؛ از مردمی که قربانی جنگ شدند، از خانواده‌هایی که داغ عزیزانشان را بر دوش کشیدند و از کودکانی که پیامد‌های جنگ را تجربه کردند. اما این روایت، روایت یک ایران ضعیف و منفعل نبود. در کنار بیان رنج‌ها، بر حق دفاع از کشور و ایستادگی در برابر زور نیز تأکید شد. پیام روشن بود؛ مظلومیت ایران به معنای ضعف ایران نیست و صلح‌طلبی نیز به معنای پذیرش تسلیم و تحمیل نخواهد بود.

اهمیت این سخنان زمانی بیشتر آشکار می‌شود که به محل بیان آن توجه کنیم؛ نیویورک، در قلب آمریکا و در تریبون مجمع عمومی سازمان ملل. تریبونی که سال‌ها محل طرح روایت‌های مختلف درباره ایران بوده است، این بار فرصتی شد تا رئیس‌جمهور ایران از همان جایگاه، روایت ملت خود را بیان کند. به تعبیر دیگر، تریبونی که قرار بود بار دیگر ایران را از زاویه روایت‌های غالب در فضای سیاسی آمریکا معرفی کند، این بار به محلی برای طرح مستقیم دیدگاه ایران تبدیل شد؛ جایی که پزشکیان تلاش کرد فاصله میان تصویرسازی سیاسی و واقعیت زندگی مردم ایران را به افکار عمومی جهان نشان دهد.

در این روایت، ایران کشوری معرفی شد که جنگ را انتخاب نکرده، اما در برابر تعرض از حق دفاع خود عقب نمی‌نشیند؛ کشوری که مذاکره را نفی نمی‌کند، اما گفت‌و‌گو را زیر سایه تهدید و فشار، گفت‌وگویی واقعی نمی‌داند و کشوری که صلح را می‌خواهد، اما حاضر نیست عزت و استقلال خود را با صلح تحمیلی معاوضه کند.

پزشکیان در این سخنرانی تلاش کرد ابعاد انسانی آنچه بر مردم ایران گذشته است نیز دیده شود؛ اینکه پشت آمار‌های جنگ، انسان‌هایی قرار دارند که خانه و زندگی‌شان تحت تأثیر قرار گرفته و خانواده‌هایی که داغ عزیزانشان را تحمل کرده‌اند. همین نگاه انسانی، در کنار تأکید بر حقوق ملی و حق دفاع، تصویری متفاوت از ایران ارائه می‌کرد تصویری که در آن مظلومیت و اقتدار دو مفهوم متضاد نیستند، بلکه می‌توانند همزمان در روایت یک ملت حضور داشته باشند.

اما ماجرا تنها به نیویورک و جهان محدود نماند. بازتاب این سخنان در داخل کشور نیز قابل توجه بود و مردم از مواضع رئیس‌جمهور در دفاع از ایران تشکر کردند. شعار‌هایی در حمایت از پزشکیان سر داده شد و جمله «رئیس‌جمهور تشکر»  واکنش‌هایی که نشان می‌داد در بزنگاه‌های ملی، فارغ از اختلاف سلیقه‌ها و نقد‌های سیاسی، مسئله ایران همچنان می‌تواند نقطه اتصال بخش‌های مختلف جامعه باشد.

این بخش از ماجرا شاید به اندازه خود سخنرانی اهمیت داشته باشد؛ زیرا وحدت ملی به معنای حذف نقد‌ها یا نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه به این معناست که اختلاف‌نظر‌های داخلی نباید مانع ایستادن در کنار منافع و عزت ملی شود. مردم حق دارند عملکرد مسئولان را نقد کنند، اما در برابر مسائل مربوط به استقلال، امنیت و منافع کشور نیز می‌توانند بر نقاط مشترک خود تأکید کنند. اتفاقی که در واکنش‌های مردمی پس از این سخنرانی دیده شد، نمونه‌ای از همین همگرایی حول یک مفهوم مشترک بود ایران

حضور رئیس‌جمهور در چنین تریبونی تنها از منظر یک برنامه دیپلماتیک مورد توجه قرار نگرفته، بلکه ابعاد ملی وفراتر  آن نیز مورد توجه است

از نیویورک تا ایران، یک پیام بیش از همه برجسته شد: ایران می‌تواند زخم‌های خود را به جهان نشان دهد، بدون آنکه در برابر فشار سر خم کند؛ می‌تواند برای صلح تلاش کند بدون آنکه عزت و استقلال خود را کنار بگذارد؛ و می‌تواند در عرصه جهانی از حقوق خود سخن بگوید، در حالی که در داخل کشور نیز وحدت و همدلی حول منافع ملی را تقویت می‌کند.

در نهایت، ارزش چنین حضوری را باید در توانایی بیان مستقیم روایت ایران جست‌و‌جو کرد؛ اینکه رئیس‌جمهور یک کشور بتواند در یکی از مهم‌ترین تریبون‌های بین‌المللی، از رنج مردم خود بگوید، اما اجازه ندهد این رنج به عنوان نشانه ضعف تعبیر شود از صلح سخن بگوید، اما استقلال داشته باشند. از

مذاکره استقبال کند، اما زبان زور را مبنای گفت‌و‌گو قرار ندهد.

آقای دکتر پزشکیان، دست‌مریزاد؛ برای اینکه در قلب نیویورک، ایران را از زبان خودش روایت کردید.

انتهای پیام/