چهارم مهر؛ روزی که گیلانغرب ایستاد

به گزارش خبرنگار دفاع‌پرس از کرمانشاه، مهر ۱۳۵۹ برای گیلانغرب تنها یک تاریخ در تقویم دفاع مقدس نیست؛ روزی است که مردم یک شهر مرزی در نخستین روزهای جنگ، در برابر ارتشی تا دندان مسلح ایستادند و یکی از نخستین طرح‌های پیشروی دشمن در غرب کشور را با مقاومت مردمی متوقف کردند.

چهارم مهر، از همین منظر، روایت یک شهر و یک روز نیست؛ روایت مردمی است که در یکی از سخت‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران، ماندن را به رفتن و مقاومت را به تسلیم ترجیح دادند.

گیلانغرب در آن روز تنها از یک شهر دفاع نکرد؛ مقاومت مردم این منطقه، زمان و امکان لازم را برای سازماندهی نیروهای مدافع در جبهه غرب فراهم کرد و نشان داد محاسبات یک ارتش مهاجم، وقتی با اراده مردم یک سرزمین روبه‌رو شود، می‌تواند در همان نخستین گام‌های جنگ شکست بخورد.

پس از اشغال قصرشیرین در سوم مهرماه سال ۱۳۵۹، یگان‌هایی از ارتش عراق در ادامه پیشروی خود به سمت گیلانغرب حرکت کردند.

چهارم مهر سال ۱۳۵۹ را می‌توان یکی از نقاط عطف مقاومت مردمی در غرب کشور دانست؛ روزی که پیشروی ارتش عراق از قصرشیرین به سوی گیلانغرب با دیواری از مقاومت مردمی و نظامی روبه‌رو شد.

هدف، عبور سریع از این منطقه و باز کردن مسیر پیشروی به عمق استان کرمانشاه بود؛ اما محاسبات نظامی دشمن با واقعیتی روبرو شد که در نقشه‌های جنگی پیش‌بینی نشده بود؛ مردمی که شهرشان را ترک نکردند و خود به بخشی از خط دفاع تبدیل شدند.

گیلانغرب در طول هشت سال جنگ تحمیلی، هرگز تسلیم نشد و مردم با وجود فاصله ۱۰ کیلومتری تا خط مقدم، هرگز شهر خود را رها نکردند.

شهر گیلانغرب در طول هشت سال جنگ تحمیلی توسط ارتش بعث عراق ۱۵۰ بار بمباران و موشک باران شد و تنها در یک روز ۶۲۰ زن و کودک بی دفاع زیر بمباران وحشیانه بعثی ها در شهر گیلانغرب شهید و مجروح شدند.

دشمن پشت دروازه‌های گیلانغرب متوقف شد

مردم شهر، روستاییان و عشایر در نخستین روزهای جنگ با امکانات محدود در اطراف گیلانغرب موضع گرفتند و از باغ‌های کشاورزی تا ارتفاعات اطراف شهر، مواضع دفاعی شکل گرفت و سلاح‌های شکاری، تفنگ‌های ابتدایی و حتی ابزارهای ساده کشاورزی در برابر تجهیزات سنگین ارتش عراق قرار گرفت.

چهارم مهر، بخشی از گردان ۲۸۵ تیپ دوم لشکر ۸۱ زرهی ارتش به منطقه رسید و نیروهای ارتش، ژاندارمری و نیروهای بومی در کنار یکدیگر آرایش دفاعی گرفتند.

ارتش عراق پنجم مهر به محدوده گیلانغرب رسید، اما مقاومت مدافعان شهر اجازه پیشروی آسان را نداد، مردم حتی از ظرفیت زمین‌های کشاورزی برای مقابله با تانک‌های دشمن استفاده کردند و با باز کردن مسیرهای آب، بخشی از زمین‌های مسیر حرکت ادوات زرهی را به گل و لای تبدیل کردند.

درگیری‌ها در روزهای ششم و هفتم مهرماه ۱۳۵۹ شدت گرفت و پشتیبانی هوایی ارتش نیز در مقابله با نیروهای مهاجم وارد عمل شد، سرانجام نیروهای عراقی در برابر مقاومت مدافعان عقب نشستند و به سمت گورسفید، در حدود ۱۰ کیلومتری گیلانغرب، عقب رانده شدند.

مقاومت اما پایان نیافت، در روزهای بعد، حملات دشمن به روستاها و مناطق اطراف ادامه داشت و نیروهای بومی در گورسفید و دیگر محورهای منطقه در برابر مهاجمان ایستادند.

شهری که در محاصره جنگ ماند اما تسلیم نشد

در هفته‌های نخست جنگ، فشار دشمن بعثی بر گیلانغرب افزایش یافت، حملات توپخانه‌ای شدت گرفت و در ۲۶ مهر ۱۳۵۹ نخستین موشک زمین به زمین میان‌برد عراق به سوی گیلانغرب شلیک شد که در خارج از محدوده مسکونی فرود آمد و تلفات و خسارتی در پی نداشت.

همزمان، مردم برای در امان ماندن از بمباران‌ها در نقاط مختلف اطراف شهر مستقر شدند؛ بخشی در ارتفاعات و بخشی در اردوگاه‌ها و مناطق اطراف همچون تنگه‌تنگ بالا و پایین، دولابی و دره‌توت.

کمبود آب و مواد غذایی، بمباران مستمر و ناامنی، زندگی مردم را دشوار کرده بود، اما گیلانغرب از صحنه مقاومت خارج نشد.

انتهای پیام/