سردار کارگر: فعالیت ۳۷ موزه دفاع مقدس و مقاومت در سراسر کشور/ دفاع مقدس را با زبان هنر روایت کنیم

به گزارش گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، سردار «بهمن کارگر» رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا به‌مناسبت هفته دفاع مقدس درباره ضرورت ثبت به‌موقع روایت‌های جنگ و باید‌ها و نباید‌ها در جنگ رسانه‌ای، تجربه‌نگاری درس‌های جنگ ۱۲ روزه و روایت‌گری در صحنه و نقش مردم و رسانه‌ها و ... سخن گفت.

ضرورت ثبت به‌موقع روایت‌های مربوط به حوادث و حماسه‌ها

سردار کارگر در این گفت‌وگو اظهار داشت: روایت‌هایی که از هر واقعه یا حماسه‌ای ثبت می‌شوند، باید چند ویژگی داشته باشند. یکی از مهم‌ترین آن ویژگی‌ها این است که روایت باید به‌موقع ثبت شود؛ یعنی اگر بتوانیم روایت را در صحنه و همان زمان وقوع حادثه ثبت کنیم، بعد‌ها با مشکلاتی از جمله تحریف مواجه نخواهیم شد. یکی از مشکلات درباره ثبت رویداد‌های مربوط به دفاع‌مقدس این بود که وقتی خواستیم تاریخ دفاع‌مقدس و اسناد آن را جمع‌آوری کنیم، سال‌ها از وقوع حوادث گذشته بود. در حالی که روایت باید در صحنه و همان زمان ثبت شود. ُحسن این کار این است که اگر بعد‌ها روایت‌های متفاوتی مطرح شود، روایت اصلی می‌تواند به تصحیح و صحت‌سنجی آنها کمک کند؛ اما وقتی زمان می‌گذرد، روایت‌های متفاوت شکل می‌گیرد و قضاوت میان آنها بسیار دشوار می‌شود.

وی گفت: مسئله مهم دیگر این است که وقتی شما در جنگ هستید، کسانی که می‌توانند روایت‌ها را در صحنه برای شما صحت‌سنجی کنند و دقیق بگویند چه اتفاقی افتاده است، ممکن است بعد‌ها شهید شوند و دیگر حضور نداشته باشند؛ بنابراین ثبت روایت در همان زمان، اهمیت بسیار زیادی دارد.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت تصریح کرد: تقریباً جعبه سیاه دفاع مقدس الان دست ماست. ما در ۶۸ پروژه، تاریخ و اسناد و وقایع دفاع مقدس را جمع‌آوری و صحت‌سنجی کردیم و آنها را به تأیید کسانی که در صحنه‌های جنگ تحمیلی حضور داشتند رساندیم. متعاقبا در جلسه‌ای که با سپهبد شهید محمدباقری رئیس فقید ستادکل نیرو‌های مسلح به محضر امام شهید، شرفیاب شدیم، ایشان این اسناد را مشاهده فرمودند. امروز ما از این اسناد به‌عنوان اسناد معتبر دفاع مقدس استفاده می‌کنیم؛ هم برای تاریخ‌نویسی، هم برای دایرة‌المعارفی که نوشته می‌شود و هم برای ممیزی کتاب‌هایی که در مجموعه سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس وجود دارد. در واقع هر کاری که امروز در این زمینه انجام می‌شود، از این اسناد استفاده می‌شود.

ثبت روایت‌های جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان 

سردار کارگر بیان داشت: با توجه به تجربه‌ای که در دفاع‌مقدس داشتیم، کار خوبی که در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی رمضان، یعنی به تعبیری دفاع‌مقدس دوم و سوم، انجام شد، این بود که همکاران ما از بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌مقدس و مقاومت در صحنه حاضر شدند و توانستند همه وقایع را ثبت کنند؛ چه از نظر تصویر (عکس و فیلم)، چه از نظر جمع‌آوری اسناد و چه از طریق مصاحبه با کسانی که در صحنه حضور داشتند. همین مسئله باعث شد که امروز دست ما درباره این دو جنگ اخیر پر باشد. درباره جنگی که از ۲۳ خرداد سال ۱۴۰۴ و جنگی که از ۹ اسفند سال ۱۴۰۴ شروع شد، این کار انجام شده است. ضمن اینکه خود دولت نیز در کمیسیون فرهنگی و هیئت دولت تصویب کرد که مسئول این کار بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌مقدس و مقاومت است و قرار شد خود دولت نیز در این زمینه کمک کند که این کمک هم صورت گرفته است؛ بنابراین بسیار مهم است که امروز روایتی که از این دو جنگ داریم، روایتی موثق است، در صحنه گرفته شده باشد و مورد استفاده مورخان و کسانی قرار بگیرد که قرار است در آینده بر اساس این اسناد تصمیم‌گیری کنند.

تجربه‌نگاری و استفاده از درس‌های جنگ ۱۲ روزه

وی گفت: یکی از موضوعات مهم در این راستا نیز تجربه‌نگاری است؛ یعنی باید در نیرو‌های مسلح و دستگاه‌های دولتی، این تجربه‌ها را جمع کنیم تا بتوانیم در جنگ‌های دیگر از آنها استفاده کنیم. ما از جنگ ۱۲ روزه توانستیم تجاربی را ثبت کنیم که در جنگ رمضان یا همان جنگ تحمیلی سوم مورد استفاده قرار گرفت. بسیاری از ایرادات و اشکالاتی که در خود سازمان‌ها و یگان‌ها وجود داشت، برطرف شد. در جنگ تحمیلی سوم، واکنشی که نیرو‌های مسلح داشتند، بسیار به‌موقع بود. در جنگ دوم، بعد از اینکه آن اتفاقات افتاد، تقریباً ۱۲ تا ۱۴ ساعت طول کشید تا ما پاسخ بدهیم؛ اما در جنگ رمضان، این کار ظرف نیم ساعت انجام شد و پاسخ داده شد و اهدافی هم که قرار بود مورد اصابت قرار بگیرند، زده شدند.

روایت‌گری در صحنه و نقش مردم و رسانه‌ها

سردار کارگر تصریح کرد: یکی از مسائل مهم دیگر، حضور ۲۰۰ روزه مردم در خیابان‌هاست. از کار‌های خوبی که باید انجام شود، این است که کسانی که در این اجتماعات سخنران یا مداح هستند، بتوانند از تجربیات و اسنادی که در این دو جنگ وجود داشته است، استفاده و آنها را روایت کنند. روایت دفاع مقدس هشت‌ساله بعداز چند سال ازجنگ تحمیلی شروع شد. البته در همان زمان جنگ نیز در مساجد و جا‌های مختلف، اگر کسی می‌خواست صحبت کند، معمولاً مطالبی را مطرح می‌کرد، اما اصل روایت‌گری به شکل مناسب انجام نشد. در جنگ ۱۲ روزه تا حدودی این کار انجام شد، ولی در جنگ رمضان خوشبختانه به‌موقع و در صحنه راویان توانستند هم حضور داشته باشند و هم روایت‌گری کنند. می‌خواهم بگویم روایت با روایت‌گری متفاوت است. باید برای این دو موضوع فاصله قائل شویم. روایت، آن اتفاق ناب و واقعی است که در صحنه افتاده و باید حتماً از آن مراقبت کنیم.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت گفت: امام شهید در همان زمان که اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت تصویب شد، تأکید فرمودند که دو کار را انجام دهید؛ یکی اینکه نگذارید دفاع مقدس فراموش شود و دیگری اینکه نگذارید تحریف شود. اگر تحریف صورت بگیرد، یعنی حادثه‌ای که در صحنه اتفاق افتاده، کم یا زیاد شود یا حقیقت آن قلب شود و تغییر کند؛ بنابراین این موضوع بسیار مهم است. امروز وضعیت مناسبی داریم، اما باز هم باید کار کرد.

وی گفت: امروزه تجهیزات پیشرفته‌ای در کشور وجود دارد و مردم می‌توانند حتی با یک موبایل که چندان هم پیشرفته نباشد، فیلم یا عکس بگیرند و آن را منتقل کنند. حضور خبرنگاران و وجود مؤسسات خبری، آژانس‌های خبری و خبرگزاری‌ها نیز بسیار مؤثر بوده وهست. صداوسیما و فیلم‌هایی که در اختیار دارد نیز بسیار مؤثر است. این امکانات توانسته به ما کمک کند. ما این امکانات را در دفاع مقدس هشت‌ساله نداشتیم، اما امروز این امکانات وجود دارد و توانسته است کمک کند تا روایت صحیحی از این دفاع مقدس داشته باشیم.

انتشار اسناد برای مقابله با تحریف

سردار کارگر خاطرنشان کرد: با وجود پیشرفت تجهیزات و استفاده از فناوری‌های نوین، تحریف سخت شده است؛ یعنی کار برای کسانی که بخواهند حقیقت یک حماسه یا یک اتفاق را تغییر دهند، سخت‌تر است. با این حال، این امکان همچنان وجود دارد. اعتقاد من این است که باید اسناد و مدارک در اختیار افکار عمومی قرار بگیرد تا مردم بدانند چه اتفاقی افتاده است. برای مثال، خبرگزاری‌ها و خبرنگاران باید به اسناد دسترسی داشته باشند، مگر اینکه برخی از اسناد و مدارک طبقه‌بندی شده باشند. الان فیلم‌ها، تصاویر و اسناد خوبی از بخش موشکی و بخش پهپادی داریم، اما فعلاً نمی‌شود آنها را منتشر کرد، چون هنوز در حال جنگ هستیم و این اسناد قابل انتشار نیستند. در مورد دفاع مقدس، قریب به ۹۵ درصد اسناد ما غیرطبقه‌بندی است و می‌شود آنها را در اختیار قرار داد و ممکن است حدود پنج درصد از اسناد باشد که نتوانیم منتشر کنیم. الان ممکن است بتوانیم ۵۰ درصد این حوادث را در اختیار قرار دهیم و ۵۰ درصد دیگر را، چون در حال جنگ هستیم، نگه داریم تا بعداً پالایش شوند و از طبقه‌بندی خارج شده و در اختیار خبرنگاران قرار بگیرند.

سردار کارگر گفت: در مورد دفاع مقدس هشت‌ساله، هر کسی در کشور نیاز به اسناد و مدارک داشته باشد، ما مشکلی نداریم و می‌توانیم آنها را در اختیارش قرار دهیم. در مورد جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی رمضان نیز اگر مراجعه‌ای صورت بگیرد، هر آنچه در اختیار ما باشد و طبقه‌بندی نباشد، حتماً در اختیارش قرار خواهیم داد. اتفاقاً این کار باعث می‌شود تحریف صورت نگیرد.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت بیان داشت: انتشار به‌موقع اسناد، مانع قرار گرفتن در موضع انفعال می‌شود اگر این اسناد زودتر منتشر شود، فردا روزی مجبور نخواهیم شد که اگر یک فیلم غلط یا یک تحلیل غلط منتشر شد، در حالت انفعال قرار بگیریم. اگر الان اقدام کنیم، دست برتر را داریم؛ اما اگر امروز این کار را انجام ندهیم، دچار مشکل خواهیم شد.

وی گفت: بسیاری از این اسناد نیز تاکنون در اختیار افکار عمومی قرار گرفته‌اند و واقعاً می‌توانند به روند جنگ و روند پیروزی کمک کنند. امروزه در افکار عمومی دنیا، غزه با وجود اینکه این همه شهید داد و ویران شد، در افکار عمومی دنیا پیروز شد. بسیاری از دولت‌ها حتی مجبور شدند رژیم صهیونیستی را تحریم کنند و مانع حضور نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در برخی کشور‌ها شوند. ایران نیز در افکار عمومی دنیا، پیروز است. شما هر جای دنیا بروید و با سیاستمداران یا مردم صحبت کنید، می‌گویند ایران پیروز شده است. علت اساسی این مسئله، انعکاس اخبار و صحنه‌هایی بود که خبرنگاران توانستند به دنیا نشان دهند.

اهمیت انعکاس جنایات جنگی دشمن

سردار کارگر تاکید کرد: افشای جنایات بزرگی که بر علیه مدرسه میناب و لامرد انجام شد یا هدف قرار گرفتن مراسم عروسی در سیریک، بسیار می‌تواند در نزد افکار عمومی مؤثر باشد. باید تا می‌توانیم این موارد را در اختیار افکار عمومی قرار دهیم. افکار عمومی می‌تواند مردم دنیا و همچنین مسئولان کشور‌های مختلف را نسبت به واقعیت‌ها توجیه کند و در نهایت باعث شود تاریخ درست نوشته شود. اگر ما روایت‌ها را به‌موقع در اختیار عموم مردم قرار دهیم، حتی فردا در تاریخ‌نویسی نیز مؤثر خواهد بود.

آمادگی برای همکاری با پژوهشگران و تولیدکنندگان آثار فرهنگی هنری

وی گفت: بنیاد حفظ آثار و نشرارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت در این زمینه آمادگی دارد و هیچ مشکلی وجود ندارد. در مورد جنگ تحمیلی هشت ساله، جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی رمضان آمادگی داریم. محققان نیز در حال مراجعه هستند؛ کسانی که دنبال نوشتن پایان‌نامه، تحقیق تاریخی یا انجام پژوهش هستند، ما در خدمت آنها هستیم. پژوهشگران می‌توانند به سازمان اسناد و مدارک دفاع مقدس و مقاومت مراجعه کنند تا اسناد در اختیارشان بگیرد. همچنین در سازمان هنری و سینمایی بنیاد، کار‌های خوبی انجام شده و تصاویر خوبی در اختیار است که علاقه‌مندان می‌توانند مراجعه کنند و از آنها استفاده کنند.

رسانه‌ها یک ضلع قدرت هستند

سردار کارگر تصریح کرد: یکی از موضوعات مهم، بارگذاری اسنادی است که در اختیار داریم و همچنین در اختیار قرار دادن آنها برای رسانه‌هاست. رسانه‌ها در جنگ تحمیلی هشت‌ساله خیلی مؤثر بودند، امروزه رسانه‌ها یکی از اضلاع قدرت هستند. وقتی درباره اقتصاد جامعه صحبت می‌کنیم، اقتصاد یکی از اضلاع قدرتی است که یک کشور باید داشته باشد. در خود اقتصاد نیز اولویت‌هایی وجود دارد؛ غذا، دارو و انرژی مسائل بسیار مهمی هستند. مسئله دیگر، دفاع است که نیرو‌های مسلح در این حوزه قرار دارند. فرهنگ نیز یکی از اضلاع مهم قدرت است که باید حتماً مورد توجه قرار بگیرد. فناوری‌های نوین نیز به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت مطرح هستند. در این دو جنگ برای ما نیز ثابت شد که رسانه‌ها یکی از مؤلفه‌ها و اضلاع مهم قدرت هستند و باید حتماً آنها را مدنظر داشته باشیم. رسانه‌ها دو کار انجام می‌دهند؛ یکی ایجاد امید در داخل کشور و دیگری ایجاد ناامیدی در دشمن. 

وی بیان داشت: در عملیات روانی دشمن، یکی از ابزار‌هایی که بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد، رسانه‌ها هستند. در اتفاقاتی که در عراق و سوریه و در محور مقاومت افتاد، نگاه کنید. داعش یکی از کار‌هایی که انجام داد، داشتن رسانه قوی بود. قبل از اینکه به موصل برسد، موصل فتح شد؛ یعنی بدون عملیات نظامی، موصل تسلیم شد. چرا؟ به دلیل همین کار رسانه‌ای، عملیات روانی و انعکاس آن در رسانه‌هایشان. امروز کسانی در دنیا در بسیاری از زمینه‌ها توفیق دارند که مسئله رسانه را جدی گرفته‌اند. جنگ امروز، جنگ ترکیبی است و یکی از مسائل مهم در جنگ ترکیبی، جنگ شناختی است. در جنگ شناختی، به نظر من رسانه‌ها بیشترین سهم را دارند.

سردار کارگر اعلام کرد: دو نوع یادمان در بنیاد تعریف کرده‌ایم. یک نوع، یادمان شهدای گمنام است که در سراسر کشور وجود دارد. نوع دیگر، یادمان‌هایی هستند که به نوعی یادگار دفاع‌مقدس هشت ساله هستند و در استان‌های خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان، آذربایجان‌غربی، هرمزگان و بوشهر قرار دارند. ۵۷ یادمان نیز در میراث فرهنگی کشور ثبت شده است. در نشست هیئت امنایی که در زمان سپهبد شهید محمد باقری داشتیم، تصمیم گرفته شد ۱۰ یادمان که بازدید کمتری داشتند، به‌عنوان یادبود در نظر گرفته شوند. در حال حاضر نزدیک به ۴۸ یادمان در سراسر این هفت استان داریم. برخی از یادمان‌هایی که در هرمزگان و بوشهر ساخته شده‌اند، یادمان‌های دریایی هستند. سرلشکر شهید تنگسیری نیز فرمانده قرارگاه راهیان نور دریایی بود و امروزه سردارعظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه، فرماندهی قرارگاه دریایی در استان‌های هرمزگان و بوشهر را بر عهده دارد.

وی افزود: یادمان‌ها هیچ‌وقت حتی در زمان شیوع ویروس کرونا نیز تعطیل نشدند هر چند اعزام‌ها تعطیل شد. یادمان یعنی جایی که تمام‌وقت باز باشد؛ یادمان‌ها ۲۴ ساعته باز هستند و در اختیار مردم قرار دارند.

سردار کارگر تصریح کرد: در بحث راهیان‌نور دو نوع اعزام داریم: یک اعزام دسته‌جمعی است که معمولاً دانش‌آموزان، دانشجویان، برخی مؤسسات، وزارتخانه‌ها و همچنین نیرو‌های مسلح، کادر و خانواده‌های‌شان را اعزام می‌کنند. نوع دیگر، بازدید‌های خانوادگی و انفرادی است که با خودرو‌های شخصی انجام می‌شود. می‌توان گفت حدود ۳۰ درصد بازدید‌ها از یادمان‌ها توسط مردم با خودرو‌های شخصی انجام می‌شود. تمهیداتی نیز برای اسکان این افراد اندیشیده شده است. همان‌طور که برای اعزام‌های دسته‌جمعی اسکان در نظر گرفته‌ایم، برای اعزام خانوادگی با خودرو‌های شخصی نیز تمهیدات لازم پیش‌بینی شده است. سامانه‌ها و شماره تلفن‌هایی وجود دارد که افراد وقتی به نزدیکی یادمان‌ها می‌رسند، می‌توانند تماس بگیرند و ارتباط برقرار کنند و از امکانات موجود استفاده کنند. برای این افراد راوی نیز در نظر گرفته می‌شود. در اعزام‌های دسته‌جمعی، معمولاً راوی در اتوبوس حضور دارد، اما برای کسانی که با خودروی شخصی عازم یادمان‌ها می‌شوند، راوی در نظر گرفته شده است.

بازسازی یادمان‌ها با حفظ هویت تاریخی

وی بیان داشت: وضعیت یادمان‌ها خوب است. البته به یک‌سری بازسازی نیاز داشتند، چون زمان زیادی از احداث آنها گذشته بود. این بازسازی‌ها با حفظ هویت اصلی آنها انجام شد. اگر قرار باشد در یک یادمان تغییری ایجاد کنیم، سیمای قبلی آن را تغییر داده نمی‌شود؛ بلکه زیرستاخت‌های مورد نیاز تامین می‌شود که این کار انجام شد. یکی از ملزومات این کار این است که سیمای یادمان تغییر نکند. تمامی یادمان‌ها در وزارت میراث فرهنگی و گردشگری به‌عنوان یادمان‌های ملی به ثبت رسیده‌اند و نگهداری آنها با بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌مقدس و مقاومت است و بحث نگهداری ارتباطی با وزارت میراث فرهنگی ندارد.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت گفت: مدیریت یادمان‌ها هم با بنیاد است و ما بهره‌بردار‌ها را تعیین کرده‌ایم. تعدادی از یادمان‌ها در اختیار سپاه، تعدادی در اختیار ارتش و تعداد بسیار کمی، مثلاً دو یا سه یادمان، در اختیار فراجا قرار دارند. درباره یادمان‌ها به دنبال این هستیم که بتوانیم از ظرفیت کلی وزارتخانه‌ها، بانک‌ها و مؤسسات بزرگ اقتصادی دولتی استفاده کنیم، زیرا اداره این یادمان‌ها واقعاً نیازمند هزینه است. از وجود این مجموعه‌ها استفاده می‌کنیم تا به‌عنوان اعضای هیئت امنای یادمان‌ها بتوانند کمک کنند. استانداران چند استان کشور به‌عنوان رئیس هیئت امنای این یادمان‌ها تعیین شده‌اند و قرار است همانند زمان جنگ که استان‌ها به لشکر‌ها و یگان‌های استانی کمک می‌کردند، همین کار در مورد راهیان نور نیز انجام شود.

وی تصریح کرد: آیین‌نامه آنها تصویب و اختیارات آن نیز تفویض شده است. در حال مذاکره با وزرا، استانداری‌ها و صنایع بزرگ هستیم تا بتوانند برای نگهداری این یادمان‌ها کمک کنند. نگهداری این یادمان‌ها کار سختی است، زیرا در اقلیم‌های مختلف قرار دارند. اقلیم خوزستان با ایلام متفاوت است، ایلام با کرمانشاه، کرمانشاه با کردستان و آذربایجان‌غربی متفاوت است و بوشهر و هرمزگان نیز شرایط خاص خود را دارند. ستاد مرکزی راهیان نور کشور هم به صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کند.

سردار کارگر تصریح کرد: در حال حاضر اردو‌های راهیان نور در حال انجام است. در فصل‌های خنک‌تر، مانند زمستان و از اواسط پاییز به بعد، از یادمان‌های مناطق گرمسیر مانند خوزستان، هرمزگان، بوشهر و حتی ایلام استفاده می‌شود. وقتی هوا گرم می‌شود، تقریباً از اواسط و اواخر بهار، تابستان و اوایل پاییز، سفر‌های زائران راهیان نور بیشتر به مناطق غرب و شمال‌غرب انجام می‌شود. در حال حاضر کرمانشاه، کردستان و آذربایجان‌غربی پذیرای راهیان نور دانش‌آموزی و دانشجویی و حتی افرادی هستند که به صورت انفرادی با خودرو‌های شخصی به این مناطق می‌روند. حملات جنگ‌های اخیر اخیر موجب تعطیلی یادمان‌ها نشد و هر چند تأثیر داشت. برخی یادمان‌ها در این جنگ از جمله چندین خوابگاه و محل اسکان زائران راهیان نور مورد اصابت قرار گرفتند.

وجود ۳۶۸ یادمان شهدای گمنام در کشور

وی گفت: در سراسر کشور، ۳۶۸ یادمان شهدای گمنام داریم که آنها را ثبت کرده‌ایم و در میراث فرهنگی نیز به ثبت رسیده‌اند. تاکنون ۱۱ هزار و ۳۴۱ شهید گمنام در این ۳۶۸ یادمان تدفین شده‌اند. نگهداری این یادمان‌ها نیز یا هیئت امنا است. هر کدام از یادمان‌ها ممکن است محل دفن یک، دو، سه یا حتی ۱۰ شهید گمنام باشد و ما همه اینها را یک یادمان می‌گوییم. مثلاً ۴۰۰۰ شهید گمنام که در بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شده‌اند، یک یادمان محسوب می‌شوند؛ بنابراین تعداد یادمان‌ها به تعداد شهدا نیست. چندین سال است که برای هر یادمان یک شهید بیشتر اختصاص پیدا نمی‌کند. یکی از کار‌های خوبی که انجام شده است تشییع شهدای گمنام به صورت سالانه در سالروز شهادت حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) در سراسر کشور است.

۳۷ موزه دفاع مقدس و مقاومت در سراسر کشور

سردار کارگر خاطرنشان کرد: یادمان و موزه به صورت زنجیروار به یکدیگر متصل هستند. امام شهید مصوب فرموده بودند که ۳۷ موزه دفاع مقدس و مقاومت در سراسرکشور داشته باشیم. ما ۳۱ استان داریم، اما مثلاً در خوزستان چهار موزه داریم؛ یک موزه در دزفول، یک موزه در آبادان، یک موزه در خرمشهر و یک موزه نیز در خود اهواز که اکنون در حال ساخت است. از این ۳۷ موزه، تاکنون ۲۹ موزه افتتاح شده و در حال فعالیت هستند. پنج موزه دیگر نیز تا پایان سال افتتاح خواهند شد که مربوط به کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، خراسان جنوبی، طبس و خوزستان، یعنی اهواز، هستند. در کرمانشاه سه موزه داریم؛ یک موزه در گیلانغرب، یکی در مرصاد و یکی نیز در خود کرمانشاه در حال ساخت هستند. سه موزه دیگر نیز باقی می‌ماند که تا سال ۱۴۰۷ در کردستان، بوشهر و هرمزگان آماده خواهد شد.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت تاکید کرد: در ساخت موزه کار‌های بسیار بزرگی انجام شده است. زمانی که فعالیت بنده در بنیاد شروع شد، در سال‌های ۹۱ و ۹۲ یک موزه در تهران داشتیم که شهرداری تهران آن را ساخته بود. یک موزه نیز در همدان بود که شهید همدانی برای ساخت آن زحمت کشیده بودند. یک موزه در خرمشهر وجود داشت که از قدیم بود و یک موزه نیز، شهید حاج قاسم سلیمانی، در کرمان ساخته بودند. غیر از این چهار موزه، موزه دیگری وجود نداشت؛ اما در طول دهه گذشته، بنیاد ۲۵ موزه را ساخت و افتتاح کرد. اگر این پنج موزه دیگر نیز ساخته شوند، ۳۴ موزه خواهیم داشت و سه موزه باقی می‌ماند که در سال ۱۴۰۷ افتتاح خواهند شد. اگر ما بودیم، خودمان افتتاح می‌کنیم و اگر نبودیم، آیندگان می‌آیند و آنها را افتتاح می‌کنند.

وظیفه بنیاد در حوزه نشر سیاست‌گذاری است

وی گفت: وظیفه اصلی بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌مقدس و مقاومت در حوزه نشر، سیاست‌گذاری است. سازمان‌های دیگری نیز در این زمینه فعالیت می‌کنند؛ در مجموعه نیرو‌های مسلح، یعنی سپاه، ارتش و تا حدودی فراجا، حوزه هنری، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها نیز این کار انجام می‌شود و محدودیتی وجود ندارد. در سال ۱۳۹۶ در محضر مقام معظم رهبری گزارشی که سپهبد شهید محمد باقری نیز حضور داشت، ارائه کردم. در موضوع کتاب عرض کردم که ما از سال ۹۱ و طی پنج سال چاپ کتاب را به بیش از ۱۰ برابر رساندیم که مقام معظم رهبری وقتی این موضوع را شنیدند، بسیار خوشحال شدند. من به ایشان عرض کردم که سال‌های بعد بهتر خواهد شد. آن زمان، اگر درست در ذهنم باشد، چاپ کتاب را ۱۰ تا ۱۵ برابر کرده بودیم؛ یعنی نسبت به قبل ۱۰ تا ۱۵ برابر رشد کرده بود. حضرت آقا در سال ۹۷ در صحبتی که درباره خاطره‌گویی داشتند، در حسینیه فرمودند کتاب باید صد برابر شود. ما در حال حاضر در بنیاد به رشد بیش از ۵۰ برابر رسیده‌ایم. یعنی چاپ بیش از ۱۳ هزار عنوان کتاب.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت تصریح کرد: از سال ۶۹، یعنی از زمان راه‌اندازی بنیاد، تا سال ۹۰، مجموعاً ۸۲۰ عنوان کتاب به چاپ رسیده بود. اما از سال ۹۱ تا امروز، ۱۳ هزار و ۸۳۳ عنوان کتاب به چاپ رسانده‌ایم یعنی در طول ۲۱ سال، ۸۲۰ عنوان کتاب و در طول ۱۴ سال، ۱۳ هزار و ۸۳۳ عنوان کتاب چاپ شده است که رقم بسیار بالایی است.

وی گفت: آمار سال ۱۴۰۴ نیز در حال تکمیل شدن است، اما از سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ سالانه بیش از ۲۰۰۰ عنوان کتاب چاپ کردیم. این اتفاق بزرگی بود. حضرت آقا (رهبر شهید) فرمودند این کار را انجام دهید و این تقریباً کاری نشدنی بود که دوستان زحمت کشیدند و انجام دادند.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت بیان داشت: تا قبل از سال ۹۲ کتاب صوتی نداشتیم. از سال ۹۳ با تولید هفت عنوان شروع کردیم و در سال ۱۴۰۴، ۷۱۹ عنوان کتاب صوتی در بنیاد تهیه شده است. بعضی‌ها اعتقاد داشتند ممکن است این کار دست‌نیافتنی باشد. خود شهدا کمک کردند. شهید باقری رئیس ما بود و ارتباط نزدیکی با ایشان داشتیم، اما از زمانی که شهید شد، ارتباط ما با شهید باقری بیشتر شده و بیشتر به ما کمک می‌کند. امیر سپهبد شهید موسوی نیز همین‌طور هستند.

وی گفت: باید به تعداد شهدای هشت سال دفاع مقدس و شهدای دو جنگ، رزمندگان، جانبازان و آزادگان و همچنین رزمندگان و فرماندهانی که در هوافضا و تنگه هرمز دفاع می‌کنند و جانبازان این جنگ، کتاب داشته باشیم. مهم‌ترین مسئله این است که کتاب‌هایی که در بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌مقدس چاپ می‌شوند، باید مستند باشند. یعنی اگر کسی خاطراتش را گفت و یک واقعه را تعریف کرد، این خاطره باید با اسناد و مدارک موجود در بنیاد حفظ آثار و مقاومت تطبیق داده شود تا تحریفی صورت نگیرد. ضمن اینکه ممیزی و ارزیابی کتاب‌های دفاع مقدس و مقاومت نیز بر عهده بنیاد حفظ آثار است. اگر هر کتابی بخواهد در کشور چاپ شود و برای دریافت مجوز به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برود، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کتاب مربوط به دفاع مقدس و مقاومت را برای ممیزی و ارزیابی به اینجا ارسال می‌کند؛ بنابراین نظارت و ارزیابی کتاب‌های دفاع‌مقدس و مقاومت با بنیاد است.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت افزود: وظیفه اصلی بنیاد، سیاست‌گذاری است؛ یعنی هدایت، حمایت، هماهنگی و نظارت. اما در جا‌هایی که دیگران وارد نمی‌شوند، ما وارد می‌شویم. ما مسئول فیلم‌سازی نیستیم. حتی در حوزه کتاب که وارد شده‌ایم، مسئولیت اصلی با جای دیگری است؛ اما اجازه نمی‌دهیم کاری روی زمین بماند. برای مثال، دوستان ما در حوزه فضای مجازی، در سازمان فضای مجازی، کار‌های بسیار خوبی انجام می‌دهند. یا برخی مراسم‌ها مانند برنامه‌های مربوط به پیشکسوتان که در هفته دفاع مقدس انجام می‌شود را ما انجام می‌دهیم، اما تلاش می‌کنیم این مسئولیت‌ها به‌تدریج به مجموعه‌های دیگر منتقل شود؛ مثلاً نیرو‌های مسلح خودشان این کار را انجام دهند و سازمان‌ها نیز آن را دنبال کنند. در حوزه کتاب نیز حوزه هنری امروز کار‌های بسیار خوبی انجام می‌دهد. مؤسسات دیگری نیز در این حوزه فعالیت می‌کنند و نیرو‌های مسلح هم کار‌های خوبی انجام می‌دهند؛ بنابراین ما وقتی دیدیم اینجا نیاز به کمک وجود دارد، وارد شدیم.

ضرورت تقویت فیلمنامه‌نویسی

وی گفت: یکی از اشکالاتی که در ساخت فیلم در کشور وجود دارد، البته نه فقط در موضوع دفاع‌مقدس؛ این است که فیلمنامه‌های قوی نداریم. معمولاً اگر فیلمنامه قوی باشد و یک کارگردان خوب کار را انجام بدهد، فیلم خوبی تولید می‌شود. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید افرادی را برای تحصیل و آموزش فیلمنامه‌نویسی در داخل کشور کمک کند و حتی به خارج از کشور اعزام کند تا آموزش ببینند.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت تاکید کرد: فیلمنامه‌نویسی تخصص می‌خواهد و در عین حال عشق هم می‌خواهد. در مسائل هنری اگر کسی عشق نداشته باشد، نمی‌تواند توفیق داشته باشد. در هر کار هنری، تخصص لازم است، اما فرد باید عاشق کارش هم باشد. یکی کارگردان می‌شود، یکی فیلمنامه‌نویس و دیگری فیلمبردار یا عکاس. عکاسی ممکن است یک شغل باشد، اما عشق و علاقه نیز لازم دارد. اگر عشق و علاقه وجود داشته باشد، آن فرد پرورش پیدا می‌کند؛ اما اگر عشق و علاقه نباشد، در همان سطح می‌ماند. فیلم‌هایی را که در کشور‌های مختلف ساخته می‌شوند، ببینید. مثلاً هالیوود و بالیوود هند در این حوزه فعالیت می‌کنند. کره‌ای‌ها نیز توفیقات بسیار بالایی داشته‌اند و امروزه بخش زیادی از فیلم‌ها و سریال‌ها کره‌ای هستند. آنها با ساخت فیلم، در واقع یک بازیابی تاریخی نیز انجام می‌دهند. حتی افسانه‌های خودشان را می‌آورند و به مردم خودشان و حتی دیگران عرضه می‌کنند و با این کار حماسه‌سازی می‌کنند. زمانی که خدمت مقام معظم رهبری (رهبری شهید) بودیم، ایشان فرمودند شما دفاع مقدس را دارید، این تاریخ درخشان ایران را دارید، اما نمی‌توانید آن را تبدیل به فیلم کنید. خیلی از کشور‌ها تاریخ ندارند، ولی با افسانه‌های خود تاریخ می‌سازند. این مسئله بسیار مهم است. به نظر من کشور ما باید در حوزه فیلم سرمایه‌گذاری بسیار زیادی انجام دهد؛ از هر نظر. اساس و پایه اصلی این کار، به نظر من فیلمنامه‌نویسی است که باید تقویت شود و بعد با سرمایه‌گذاری می‌توان در حوزه فیلم اقدام کرد.

ضرورت روایت هنری جنگ‌های ۱۲ روزه و دفاع مقدس سوم

وی گفت: در دفاع‌مقدس هشت‌ساله، حزب بعث به‌عنوان رژیم حاکم با ما می‌جنگید، در آن زمان سینما و هنر آنچنانی نداشت. اما امروز ما با کشوری می‌جنگیم که به ما حمله کرده است؛ یعنی ایالات متحده آمریکا که دارای سینما و هنر سینما در سطح بالاست و در حوزه‌های مختلف هنری نیز در سطح بالایی قرار دارد. رسانه‌های مختلف و قدرتمندی دارد و قوی‌ترین آژانس‌های خبری دنیا در اختیار آمریکایی‌هاست که پشتوانه آنها صهیونیست‌ها هستند. یقین داشته باشید که همین الان در هالیوود درباره جنگ ۱۲ روزه ودفاع مقدس سوم فیلم می‌سازند و حماسه‌ای را که مردم ایران آفریدند، به نفع خودشان و از طرف خودشان روایت و در دنیا منتشر می‌کنند. ما چه کار کرده‌ایم؟ باید سریع اقدام کنیم.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت خاطرنشان کرد: درباره جنگ ۱۲ روزه چند مستند یا کار‌های کوچک ساخته شده است، اما باید دولت سرمایه‌گذاری کند. باید برای جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، حتماً در حوزه فیلم چند اثر فاخر تولید کنیم؛ این آثار را مردم خودمان ببینند و سپس آنها را در خارج از کشور نمایش بدهیم. جنگ اخیر، سرشار از سوژه‌های سینمایی است که می‌توان از آنها سناریو و فیلمنامه استخراج کرد. مدرسه میناب یک سوژه بسیار مهم است. درباره ناو «دنا» نیز من به دوستان ارتش پیشنهاد دادم که در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند. حمله به مراسم عروسی که در سیریک اتفاق افتاد یا ورزشگاه «لامرد» که آن جنایت بزرگ در آن انجام شد، از دیگر سوژه‌های مهم هستند. همچنین خانواده‌هایی که اعضای آنها به شهادت رسیدند، سوژه‌های بسیار مهمی هستند.

وی گفت: به نظر من در حوزه سینما در کشور کم‌کاری صورت می‌گیرد و باید سرمایه‌گذاری کنیم. یقین داشته باشید که حداقل ۱۰ تا ۲۰ فیلم سینمایی و سریال توسط غربی‌ها و آمریکایی‌ها درباره این جنگ‌ها ساخته خواهد شد تا جنایت‌های خودشان را توجیه کنند، توجیه کنند. آنها ممکن است صحنه‌ها را تغییر دهند و وارد تحریف شوند و در آن صورت ما در حالت انفعال قرار می‌گیریم. باید سریع اقدام کنیم. حمله به مراسم عروسی توسط آمریکا، می‌تواند سوژه خوبی برای ساخت فیلم باشد؟. ما در حال جنگ بودیم، آن هم در تنگه هرمز، در خط مقدم، اما مردم ما عروسی گرفته بودند. یکی از تحلیلگران غربی می‌گفت مردم ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی را به مسخره گرفته‌اند؛ مردم با نوع زندگی کردن‌شان دارند مقاومت می‌کنند.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت گفت: در همین جنگی که اتفاق افتاد مردم زندگی خودشان را ادامه دادند؛ عروسی گرفته شد، مراسم ختم برگزار شد، مهمانی برگزار شد و .... خط مقدم کجاست؟ خط مقدم، جبهه ماست. ممکن است مشکلات اقتصادی وجود داشته باشد، اما مردم زندگی می‌کنند. مردم ایران فوق‌العاده‌اند. اگر کسی نمونه‌ای از چنین مردمی در تاریخ دارد، بیاورد. من تاریخ زیاد مطالعه می‌کنم و به نظرم حتی در تاریخ خود ایران نیز نمونه‌ای از این مردم وجود نداشته است. همین مردم ۲۰۰ شب به خیابان آمدند. کسی هم به آنها نگفت بیایید. اگر کسی ادعا می‌کند که ما مردم را به خیابان آوردیم، حتماً دروغ می‌گوید. مردم خودشان آمدند. خیلی‌ها تلاش کردند و شیطنت کردند تا به مردم بگویند نیایید و به خانه‌هایتان بروید و در خیابان نباشید؛ اما مردم ایستادند.

وی بیان داشت: در روایت مادرانی که عزیزان خود را از دست دادند سوژه‌های زیبایی وجود دارد؛ مثل آن مادری که هشت نفر از اعضای خانواده‌اش شهید شدند. چند بار هم با او مصاحبه کردند. وقتی با این مادر صحبت می‌کنیم، می‌بینیم که خودش هر شب در خیابان است. هشت نفر از فرزندان و نوه‌هایش شهید شده‌اند. اینکه برای یک نفر چنین اتفاقی بیفتد، یک سوژه بسیار مهم و تأثیرگذار است. کار‌هایی که در معراج شهدا انجام شده نیز بسیار مهم است.

وی گفت: معراج شهدای جنگ ۱۲ روزه و به‌ویژه جنگ رمضان، مسئولیتش با بنیاد حفظ آثار بود. در تهران دو معراج داشتیم؛ یکی در بهشت زهرا (س) و یکی در خیابان بهشت. در همه استان‌های ما و مراکز استان‌ها نیز معراج شهدا وجود داشت. اتفاقات زیبایی در این معراج‌ها افتاده است. در معراج همین خیابان بهشت یا خود بهشت زهرا (س)، بچه‌ها فیلمبرداری کرده‌اند و فیلم‌های بسیار خوبی وجود دارد. این تصاویر فوق‌العاده هستند و می‌توان از آنها استفاده کرد.

تبدیل کتاب‌های دفاع‌مقدس به آثار صوتی و رمان

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌ مقدس و مقاومت گفت: توصیه می‌کنیم کتاب‌های فاخر به آثار مختلف تبدیل شوند. برخی از کتاب‌ها در جا‌های دیگر تبدیل شده‌اند و می‌توان از آنها استفاده کرد. حتی دیده‌ام بعضی سریال‌ها و فیلم‌های مستند نیز بر مبنای همین کتاب‌ها ساخته می‌شوند. یکی از کار‌های خوبی که می‌شود انجام داد، تبدیل این کتاب‌ها به آثار صوتی است.

وی بیان داشت: سازمان زنان با همکاری سازمان ادبیات قرار بود طی یک همکاری با صداوسیما از دوبلور‌های صداوسیما و بازیگران معروف برای خوانش و پخش کتاب‌ها استفاده کنند که با شروع جنگ، این کار مقداری متوقف شد، اما اکنون این پروژه با رادیو در حال انجام است. ما به دنبال این هستیم که این کتاب‌ها به رمان تبدیل شوند. رمان یکی از مهم‌ترین قالب‌هایی است که جوان‌های امروز بسیار دوست دارند. البته در گذشته نیز همین‌طور بوده و جوان‌ها به رمان علاقه داشتند. درباره کتاب‌های دفاع مقدس سفارش کرده‌ایم که در حوزه رمان حتماً کار شود و این کار انجام شده است. من در حوزه رمان آثار بسیار زیبایی دیده‌ام که بسیاری از حوادث دفاع مقدس می‌توانند به رمان تبدیل شوند. گاهی فرد کتابی درباره زندگی خودش می‌نویسد و گاهی همان زندگی‌نامه را در اختیار یک رمان‌نویس قرار می‌دهید و او آن را به یک رمان بسیار زیبا تبدیل می‌کند؛ رمانی که کشش دارد و خواندن آن نیز بسیار خوب است.

انتهای پیام/ 119