روایتی از جهاد خودکفایی برای ساخت قطعات جنگنده

به گزارش گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، یک خلبان جنگنده F-۴ در گفت‌وگویی اظهار داشت: در دوران دفاع مقدس نیروی هوایی ارتش، جهاد خودکفایی صنایع دفاع را تأسیس کرد و چند هواپیمای سانحه‌دیده تعمیر شد.

سرتیپ خلبان عباس پورعلی با اشاره به اینکه جنگنده‌های ایران شامل مدل‌های اف۵، اف۴ و اف۱۴ می‌شد، اظهار کرد: هواپیمای اف۵ قدیمی‌تر بود و قطعات آن در انبار وجود داشت، اما هواپیمای اف۴ یا فانتوم نسبت به هواپیمای اف۵ جدیدتر بود و قطعات آن بسیار کم بود. هواپیمای اف۱۴ که از همه جدیدتر بود نیز به همین شکل قطعات آن وجود نداشت و رو به اتمام بود. هرکدام از این قطعات که تامین نمی‌شد، آن هواپیما را زمین‌گیر می‌کرد.

وی افزود: برخی قطعات در سیستم‌های راداری، ناوبری و دیگر بخش‌ها وجود نداشت، اما خلبانان با همان وضعیت مجاز به پرواز بودند. در فرم پرواز قید می‌شد که هواپیما عیب دارد و قطعه‌اش موجود نیست. قطعات اصلی مانند موتور سالم بود و کار می‌کرد. مرکزی به نام یاشی در تهران، هواپیما‌های اف۴، اف۵ و مدل ۳۳ را اورهال می‌کرد. این کار در طول جنگ نیز انجام می‌شد، اما خودکفایی کامل محقق نشد.

این خلبان با تاکید بر اینکه نیروی هوایی ارتش، جهاد خودکفایی صنایع دفاع را تأسیس کرد و چند هواپیمای سانحه‌دیده، از جمله هواپیمایی که سر و دم نداشت، تعمیر شد، تصریح کرد: یکی از این هواپیما‌ها از قسمت رادار آسیب دیده بود و بازسازی شد. مقامات مسئول بازدید کردند و قرار شد پرواز تست انجام شود. هواپیما پس از سوپرسونیک شدن عملکرد مناسبی داشت و تعمیرات موفق بود.

پورعلی خاطرنشان کرد: نیروی هوایی تولید قطعات برای تحقق خودکفایی را آغاز کرد. موشک‌های زمینی به موشک‌های هوا به هوا تبدیل شدند، اما با مشکلاتی همراه بود. قطعه‌سازی برای جنگنده اف۵ و اف۴ نیز در ایران شروع شد. برخی قطعات مانند سیستم‌های چرخ، فورج‌ها و آهن فشرده‌شده در ایران وجود نداشت و حتی از ریل‌های راه‌آهن استفاده می‌شد. جهاد خودکفایی برخی قطعات را ساخت، ولی برخی تأمین نشد و برخی هواپیما‌ها زمین‌گیر شدند.

وی با بیان اینکه هواپیمای شکاری کمتر زمین‌گیر می‌شد، اما هواپیما‌های دیگر یکی‌یکی از کار افتادند، چون موتورهایشان تأمین نشد، ا کرد: ایران ساخت اف۵ را آغاز کرد و قطعات را معکوس‌سازی کرد. یک هواپیما صد‌ها قالب و هزاران قطعه داشت که تولید شد، اما نتیجه مطلوب حاصل نشد. موتور اف۵ نیز از آلمان خریداری شده بود تا در ایران ساخته شود، ولی در آن زمان ضعیف بود و کارکرد مناسبی نداشت. در یک پایگاه شکاری ۳۰ هواپیما وجود داشت که تنها ۵ الی ۶ فروند کار می‌کرد.

این خلبان ادامه داد: قطعات به‌ندرت می‌رسید و اگر هم می‌رسید، با قیمت بالا و پنهان‌کاری همراه بود. جهاد خودکفایی ارتش و نیروی هوایی قطعات ضروری را ساخت و از آن تاریخ حتی سه ماه فعالیت نیز کافی نبود، زیرا هواپیما‌ها قدمتی ۴۰ تا ۵۰ ساله داشتند و باید بیشتر تلاش می‌شد. آموزش خلبان نیز آسان نبود و خلبان مطلوب کسی بود که دوره‌ها را دیده و اطلاعات کامل داشته باشد. در حال حاضر تعداد کمی از این هواپیما‌ها پرواز می‌کنند. اف۴ زمانی روزی چهار پرواز داشت، اما اکنون به دلیل کمبود قطعات، هفته‌ای چهار پرواز انجام می‌شود. تا زمانی که تحریم وجود دارد، این وضعیت ادامه خواهد داشت.

شروع آموزش خلبانی در ایران 

پورعباس با اشاره به اینکه امروز نیروی هوایی نیز با تغییر تکنولوژی مواجه شده است، گفت: هواپیمای ۶۰ تا ۸۰ سال قبل قابل به‌روزرسانی نیست. پس از پیروزی انقلاب رئیس‌جمهور وقت آیت الله خامنه‌ای به من گفتند چند هواپیما باید تأمین شود تا آموزش امکان‌پذیر باشد؟ در همین موقع از هلند نیز چند فروند هواپیما خریداری شده بود و پس از جلسه با رئیس جمهور، مقرر شد آموزش خلبانی در ایران انجام شود. شهید ستاری نیز حضور داشت و آموزش خلبانی در ایران آغاز شد.

وی گفت: با هواپیما‌های خریداری‌شده از هلند، اف۵ و هواپیمای چینی، آموزش در اصفهان شروع شد. از آن پس هیچ خلبانی به خارج نرفت و همه آموزش‌ها در ایران انجام شد. کشور در زمینه موشکی پیشرفت زیادی داشته است. پیش از انقلاب، دوره موشک در آلمان برگزار می‌شد، اما وزارت دفاع اجازه ساخت نمی‌داد. پس از بررسی، مشخص شد که می‌توان این کار را انجام داد. بودجه‌ای تخصیص یافت و ساخت موشک آغاز شد. چند موشک ساخته و در سمنان تست شد. برخی تست‌ها ناموفق بود و یکی دو موشک به زمین خورد.

این خلبان با تاکید بر اینکه مهندسی معکوس موشک‌های کره‌ای آغاز شد و نتایج مناسبی داشت، تصریح کرد: مکانی در جاده کرج گرفته شد و نیروی هوایی فعالیت خود را در آن آغاز کرد. مرحوم هاشمی رفسنجانی گفت چند کارخانه انبوه‌سازی ساخت موشک راه‌اندازی شود و اگر یکی موفق شود، کافی است. سپاه نیز ساخت اف۵ را شروع کرد، اما تمرکز خود را بیشتر بر موشک گذاشت. نیروی هوایی بودجه کافی برای ساخت هواپیما دریافت نکرد. به‌تدریج سپاه فعال‌تر شد و امروز در زمینه موشک پیشرفت بیشتری دارد.

پورعباس ادامه داد: صنایع دفاع روی موشک‌ها کار کرد و سپاه بیشتر بر موشک و پهپاد متمرکز شد. در همان زمان، نیروی هوایی نیز پهپاد‌هایی داشت، اما آمریکایی‌ها از آن استفاده نمی‌کردند. در سمنان چند پرواز انجام شد، ولی کنترل‌شده بود. امروز پهپاد‌ها پیشرفته‌تر شده‌اند و آمریکایی‌ها نیز به کپی از روی نسخه ایرانی آن روی آورده‌اند. این پهپاد‌ها کم‌هزینه و ارزان هستند و مهندسی معکوس آنها موفق بوده است. یمنی‌ها چندین سال قبل به ایران می‌آمدند و ما به آنها فناوری موشکی و پهپادی ارائه می‌کردیم. اکنون یمنی‌ها خودشان موشک می‌سازند و شلیک می‌کنند.

امروزه موشک و پهپاد جایگزین جنگنده شده است

وی با بیان اینکه امروزه تقریباً موشک و پهپاد جایگزین جنگنده شده است، اظهار کرد: حتی نیروی زمینی ارتش نیز پهپاد به کار می‌گیرد و در حقیقت خلبان تبدیل به پهپاد شده است. کارایی هواپیما‌ها ضعیف شده و برای دو پرواز، چهار خلبان لازم است. خلبان ارزش زیادی دارد، زیرا باید بمب بزند، شب پرواز کند و سوخت‌گیری انجام دهد. پهپاد‌های جدید از خلبان‌های باهوش‌تر استفاده می‌کنند و با سیستم‌های جدید از دور کنترل می‌شوند. مختصات نقطه هدف را دریافت می‌کنند و همان نقطه را می‌زنند. این پیشرفت چشمگیر است و به‌زودی جایگزینی کامل به‌جای جنگنده انجام می‌شود.

این خلبان خاطرنشان کرد: خلبانان پس از پیروزی انقلاب به کار و فعالیت خود ادامه دادند، اما کودتای نوژه مشکل بزرگی ایجاد کرد. در عموم انقلاب‌های دنیا، نیروی هوایی معمولاً کودتا می‌کند و در ایران نیز همین برنامه وجود داشت. گروهی از افسران قدیمی جمع شدند تا بیت امام خمینی را بمباران کنند. یکی از خلبانان دخیل در اجرای کودتا شب به خانه رفت و مادرش را از وقوع این کودتا مطلع کرد و مادر او که مومن و انقلابی بود به گروه ضربت خبر داده بود. گروه ضربت همان شب وارد شد و تعدادی خلبان دستگیر شدند و طرح کودتا خنثی شد. با شروع جنگ خلبانان بازداشتی کودتای نوژه اعلام کردند حاضر به جنگیدن هستند و ۱۰ الی ۱۵ نفر از آنها آزاد شدند، پرواز کردند، جنگیدند و چند نفر شهید شدند.

پورعباس با اشاره به اینکه تعداد کمی از خلبانان از کشور رفتند و بیشتر آنها ماندگار شدند، گفت: عده‌ای نیز بازنشسته شدند و امکان ماندن نداشتند، اما بیشتر خلبانان ماندند و از کشور دفاع کردند. حدود ۶۰ درصد خلبانان در جنگ تحمیلی شهید یا اسیر شدند. آمریکایی‌ها جلوی خرید قطعه جنگنده از کشور‌های دیگر را می‌گرفتند و تامین قطعات تقریباً صفر شد. برخی کشور‌ها فانتوم و اف۵ داشتند و برای مثال ۶ فروند جنگنده اف۵ از آفریقایی‌ها خریده شد ولی همان‌جا بمباران شد تا به ایران نرسد. صنایع ایران برخی قطعات را ساخت، اما تهیه قطعات الکترونیکی بسیار مشکل بود و حتی تاریخ انقضای صندلی‌های جنگنده گذشته بود ولی خلبانان همچنان پرواز می‌کردند.

وی گفت: در دوران خدمت، جنگ و پس از انقلاب شواهد زیادی دیدم که خداوند کمک می‌کند. همیشه یاد خدا در نیرو هوایی وجود داشت و برخی خلبانان در ماه رمضان روزه می‌گرفتند. ۶ ساعت پرواز انجام می‌شد و پایین می‌آمدند. طوفان طبس نمونه‌ای از آن است. آمریکایی‌ها آماده بودند تا گروگان‌ها را آزاد کنند و اگر طوفان نبود، آمریکایی‌ها موفق به این کار می‌شدند. خنثی شدن کودتای نوژه نیز بدون کار خدا ممکن نبود.

انتهای پیام/ 122