پیروزی غیرمنتظره راست افراطی در دور اول انتخابات برزیل

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: نتایج رسمی منتشر شده از «دادگاه عالی انتخابات برزیل» نشان می‌دهد که دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور با برتری نسبی «فلاویو بولسونارو» به پایان رسیده و رقابت میان او و رئیس‌جمهور فعلی به دور دوم کشیده شده است. در این رای‌گیری بسیار فشرده، فلاویو بولسونارو، سناتور و نماینده جریان راست افراطی، توانست ۵۶،۱۰۴،۵۰۳ رای معادل ۴۷.۰۳ درصد کل آرا را به خود اختصاص دهد و در رتبه اول قرار گیرد.

در سوی دیگر، «لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا» رهبر باسابقه چپ‌گرا و مدافع استقلال اقتصادی و سیاسی برزیل، با جلب اعتماد ۵۳،۸۷۹،۵۳۸ نفر از شهروندان و کسب ۴۵.۱۶ درصد آرا، موفق شد گام به مرحله سرنوشت‌ساز پایانی بگذارد. این آمار ناپایدار و راه یافتن هر دو نامزد به دور دوم، آغازگر صحنه‌ای بزرگ برای جدال دو تفکر کاملا متضاد بر سر آینده سیاسی، اقتصادی و بین‌المللی برزیل و تمام پهنه آمریکای لاتین است.

ابعاد این رقابت تاریخی را می‌توان در آرایش شعار‌ها و محتوای کارزار‌های انتخاباتی دو طرف به روشنی مشاهده کرد. لولا دا سیلوا با شعار «برزیل آماده برای بیشتر» وارد میدان شده است؛ شعاری که هدف آن یادآوری دستاورد‌های اقتصادی و اجتماعی دولت او، تثبیت برنامه‌های فقرزدایی و حرکت به سوی توسعه همه‌جانبه بدون وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای است. پیام اصلی لولا این است که برزیل پس از سال‌ها تلاطم، اکنون پایه‌های استقلال خود را مستحکم کرده و آماده است تا نقشی بزرگ‌تر و مستقل‌تر در عرصه جهانی ایفا کند. 

در طرف مقابل، فلاویو بولسونارو با شعار «برزیل پیروز خواهد شد» و سرود تبلیغاتی «با ایمان بیا» به مقابله پرداخته است. این کارزار بیش از آنکه بر توانمندی‌های بومی متمرکز باشد، بر محور محافظه‌کاری اجتماعی، آزادسازی‌های اقتصادی نئولیبرالیستی و بازگرداندن سیاست خارجی برزیل به مدار همگرایی کامل با آمریکا استوار شده است.

در میان تغییرات سیاسی سال‌های اخیر در قاره آمریکا، لولا دا سیلوا به عنوان آخرین سنگر استوار مقاومت در برابر هژمونی واشنگتن ایستاده است. نگاهی به تحولات پهنه آمریکای جنوبی نشان می‌دهد که تحت فشار‌های سنگین اقتصادی، تهدیدات تعرفه‌ای و مداخله‌های آشکار و پنهان کاخ سفید، بسیاری از دولت‌های منطقه گام‌به‌گام از مواضع ملی خود عقب‌نشینی کرده و در برابر خواسته‌های زورگویانه ترامپ تسلیم شده‌اند؛ دولت‌هایی که یا به تسلیم و اراده واشنگتن تن داده‌اند یا با به قدرت رساندن مهره‌های دست‌نشانده، استقلال خود را به حراج گذاشته‌اند. در این جغرافیای سیاسی تسلیم‌شده، لولا دا سیلوا تنها رهبری است که همچنان در برابر نفوذ استعماری آمریکای شمالی سر خم نکرده و با شجاعت تمام از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورش دفاع می‌کند.

ریشه این ایستادگی بی‌نظیر را باید در تاریخچه طولانی‌مدت مبارزات ضد استعماری و رهبری جنبش‌های کارگری توسط لولا جست‌و‌جو کرد. وی از دل مبارزات اتحادیه‌ای علیه دیکتاتوری نظامی برزیل برپا خاست و در تمامی سال‌های فعالیت سیاسی خود نشان داد که هویت و عزت برزیل را قربانی منافع قدرت‌های فرامنطقه‌ای نخواهد کرد. روحیه ضد استعماری لولا در تعهد او به تقویت پیمان‌های منطقه‌ای مستقل مانند بریکس، توسعه مبادلات بر پایه پول‌های ملی، رد تک قطبی‌گری آمریکا و حمایت از ملت‌های تحت فشار تجلی یافته است. وی بار‌ها تاکید کرده که برزیل حیاط خلوت هیچ قدرتی نیست و تصمیمات اقتصادی و سیاسی کشور باید صرفا بر اساس منافع مردم برزیل اتخاذ شود.

در نقطه مقابل این نگاه استقلال‌طلبانه، رقیب او فلاویو بولسونارو قرار دارد که برنامه‌ها و رویکردهایش به روشنی نشان‌دهنده گرایش شدید به تسلیم و همکاری بی‌چون‌وچرا با برنامه‌های آمریکا است. جریان تحت رهبری او، انطباق کامل سیاست‌های اقتصادی برزیل با خواسته‌های واشنگتن و واگذاری دارایی‌های ملی را تحت پوشش توسعه اقتصادی ترویج می‌کند. این رویکرد انفعالی، برزیل را در خطر تبدیل شدن به یک بازیچه منطقه‌ای برای تثبیت دوباره هژمونی آمریکا در آمریکای جنوبی قرار می‌دهد؛ رویکردی که هدف آن قطع شریان‌های استقلال‌خواهی و نابودی دستاورد‌های چند دهه مبارزه ضد استعماری در قاره است.

این نبرد گفتمانی در شرایطی جریان دارد که برزیل با مجموعه گوناگونی از مشکلات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی پیچیده دست‌وپنجه نرم می‌کند. فشار جنگ‌های تعرفه‌ای و محدودیت‌های تجاری اعمال‌شده از سوی واشنگتن بر صادرات صنعتی و کشاورزی برزیل، چالش‌های سنگینی را برای بخش تولیدی ایجاد کرده است، با این حال لولا ایستادگی در برابر این فشار‌ها و یافتن بازار‌های بومی و جدید را به تسلیم ترجیح داده است. 

علاوه بر این، شکاف‌های طبقاتی، نابرابری در توزیع ثروت و نرخ تورم در کالا‌های اساسی همچنان بر دوش اقشارمختلف مردم آسیب‌پذیر سنگینی می‌کند. با این حال، اگرچه برنامه‌های رفاهی دولت لولا مانع از بروز یک بحران عمیق انسانی شده، اما جنبش‌های اجتماعی همچنان خواستار اصلاحات ساختاری جدی‌تر هستند. در بعد سیاسی نیز، قطب‌بندی شدید در جامعه و حضور پررنگ جریان‌های راست‌گرا در پارلمان، ساختار حکمرانی را با موانع متعددی رو‌به‌رو کرده است. 

با نزدیک شدن به روز برگزاری دور دوم، انتخابات برزیل از یک رقابت ساده میان دو نامزد فراتر رفته و به آزمونی سرنوشت‌ساز برای آینده استقلال‌خواهی در کل آمریکای لاتین تبدیل شده است. شهروندان برزیل در این مرحله نه تنها درباره مدیریت اقتصاد و جامعه خود تصمیم می‌گیرند، بلکه تعیین خواهند کرد که آیا این کشور همچنان پرچمدار عزت ملی، مقاومت ضد استعماری و هویت مستقل در برابر هژمونی آمریکای شمالی باقی خواهد ماند یا آنکه آخرین سنگر مقاومت نیز به نفع مهره‌های وابسته به کاخ سفید فرو خواهد ریخت. لولا دا سیلوا با اتکا به رای بیش از ۵۳ میلیون برزیلی و همراهی جنبش‌های اصیل مردمی، تلاش می‌کند تا در این کارزار تاریخی، بار دیگر حقانیت مسیر استقلال و آزادی را به اثبات برساند.

انتهای پیام/ ۴۶۱