سه سناریو درباره اعتراضات سراسری دانش‌آموزان در فرانسه
گروه بین‌الملل دفاع‌پرس – فرزاد سلطانی: اعتراضات دانش‌آموزان دبیرستانی در فرانسه که از ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شد، در فاصله کوتاهی از یک مطالبه صنفی و آموزشی به جنبشی سراسری تبدیل شده است. اعتراض اولیه عمدتاً حول کمبود معلم، کلاس‌های پرجمعیت، فرسودگی ساختمان مدارس، کمبود کادر درمانی و آموزشی و ساعات آموزشی نامناسب شکل گرفت. طبق گزارش عفو بین‌الملل، تا ۲۹ سپتامبر دست‌کم ۴۱۰ اقدام اعتراضی در دبیرستان‌های فرانسه ثبت شده بود.
روند گسترش و تغییر ماهیت اعتراضات
در ادامه، دانشجویان نیز به حرکت پیوستند و اعتراضات از چند منطقه به شهر‌های بزرگی همچون پاریس، لیون، مارسی، نیس، نانت و بوردو گسترش یافت. در اول اکتبر، دولت این وضعیت را آن‌قدر جدی ارزیابی کرد که نخست‌وزیر جلسه بحران تشکیل داد.
با این حال، از اواخر سپتامبر، بخشی از اعتراضات از چارچوب مسالمت‌آمیز خارج شد. پرتاب سنگ و مواد آتش‌زا، استفاده از خمپاره‌های آتش‌بازی و درگیری با نیرو‌های پلیس و کارکنان مدارس، موجب شد دولت از «خشونت‌های شهری» سخن بگوید. تا دوم اکتبر، ۷۳۵ مرکز آموزشی تحت تأثیر اعتراضات قرار گرفته بودند؛ هرچند این رقم نسبت به روز قبل حدود ۳۰ درصد کاهش داشت. همچنین بیش از ۵۰۰۰ نفر از آغاز هفته بازداشت شده بودند.
نقطه عطف؛ خشونت پلیس
مجروح شدن یک دانش‌آموز ۱۴ ساله در سن‌اوئن‌لومون بر اثر شلیک نارنجک‌انداز «Cougar» به صورت او، به یکی از نماد‌های اعتراضات تبدیل شده است. پس از این حادثه، تحقیقات بازرسی کل پلیس فرانسه آغاز شد. عفو بین‌الملل نیز استفاده از زور علیه نوجوانان را نامتناسب دانسته و خواستار تنش‌زدایی شده است.
دولت، به‌ویژه نخست‌وزیری، حزب سیاسی فرانسه تسلیم‌ناپذیر (LFI) و شبکه‌های نزدیک به «چپ افراطی» را به سازمان‌دهی یا بهره‌برداری سیاسی از اعتراضات متهم کرده است. گزارش اطلاعاتی پلیس پاریس که مبنای این ادعا قرار گرفته، عمدتاً درباره سن‌سن‌دنی است و از «استفاده ابزاری از ساختار‌های دانشجویی و سیاسی» سخن می‌گوید؛ بنابراین نسبت دادن کل جنبش ملی به LFI هنوز نیازمند احتیاط تحلیلی است.
ارزیابی راهبردی و سناریو‌ها
مسئله اصلی این است که مطالبات واقعی آموزشی اکنون در حال تحت‌الشعاع قرار گرفتن توسط منازعه امنیتی و سیاسی است. نمایندگان دانش‌آموزان پس از دیدار با وزیر آموزش اعلام کرده‌اند که به دلیل نبود اقدامات ملموس، اعتراضات را ادامه خواهند داد و برای ۶ اکتبر فراخوان داده‌اند. اتحادیه‌های آموزشی نیز از این حرکت حمایت کرده‌اند.
سه سناریو قابل تصور است: نخست، مهار اعتراضات از طریق امتیازات محدود آموزشی و گفت‌و‌گو. دوم، تشدید برخورد امنیتی و تبدیل جنبش به بحران اجتماعی گسترده‌تر. و سوم، پیوند اعتراضات دانش‌آموزی با اتحادیه‌های کارگری و دانشجویی که می‌تواند آن را به یکی از مهم‌ترین بحران‌های اجتماعی دولت در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۷ تبدیل کند.
خطر اصلی برای دولت نه صرفاً تعداد مدارس مسدودشده، بلکه تغییر روایت اعتراض از «مطالبه آموزش بهتر» به «نسل جوان در برابر دولت و پلیس» است؛ روایتی که در صورت تداوم خشونت می‌تواند دامنه و ماندگاری بحران را به‌مراتب افزایش دهد.
انتهای پیام/ 944
